ԱՄՆ Ներգաղթի և քաղաքացիության ծառայությունը (USCIS) սեպտեմբերի 4, 2025 թ.-ին հրապարակված նոր կանոնակարգի շրջանակներում ստացել է ընդլայնված լիազորություններ: Այս փոփոխությունը USCIS-ի 1811 դասակարգված գործակալներին (հատուկ գործակալներ) հնարավորություն է տալիս քննել ներգաղթի օրենքների խախտումները, ձերբակալել, կրել զենք և իրականացնել խուզարկություններ ու ձերբակալություններ: Կանոնակարգը ուժի մեջ կմտնի 30 օրվա ընթացքում՝ նշելով պատմական փոփոխություն գործակալության աշխատանքային շրջանակներում:
USCIS-ի հատուկ գործակալների ընդլայնված լիազորությունները
Նոր կանոնակարգը, որը հաստատվել է ԱՀՆ քարտուղար Քրիստի Նոեմի կողմից, թույլ է տալիս USCIS-ին ինքնուրույն վարել ներգաղթի խախտումների և խարդախությունների գործերը՝ առանց կախված լինելու այլ գործակալություններից, ինչպիսիք են ICE-ը: HSToday-ի համաձայն՝ USCIS-ի տնօրեն Ջոզեֆ Բ. Էդլոուն շեշտել է, որ այս քայլը կօգնի բարելավել ազգային անվտանգության գործողությունները, նվազեցնել գործերի կուտակումները և բարձրացնել խարդախությունների բացահայտման մակարդակը: «Այս պատմական պահը կօգնի ավելի լավ լուծել ներգաղթի հանցագործությունները, պատասխանատվության ենթարկել խարդախներին և ամրապնդել ԱՀՆ-ի և մեր դաշնային գործընկերների ջանքերը»,- ասել է նա:
USCIS-ի գործակալները այժմ կմասնակցեն Համատեղ ահաբեկչության ուժային խմբին և կունենան ներգաղթի օրենքների խախտումների համար արագացված հեռացման լիազորություններ: Այս պատասխանատվությունները ստանձնելով՝ USCIS-ը նպատակ ունի ավելի լավ աջակցել ԱՀՆ-ի ջանքերին՝ թույլ տալով ICE-ին կենտրոնանալ իր հիմնական առաքելության վրա՝ պայքարել միջազգայնացված հանցագործությունների դեմ և արտաքսել անօրինական ներգաղթյալներին:
Հատուկ գործակալների հավաքագրում և ուսուցում
Այս փոփոխությունները արդյունավետորեն իրականացնելու համար USCIS-ը նախատեսում է հավաքագրել և պատրաստել նոր գործակալների, որոնք կկարողանան իրականացնել ընդլայնված լիազորությունները: HSToday-ի համաձայն՝ ուսուցումը կկենտրոնանա թե՛ քաղաքացիական, թե՛ քրեական խախտումների հետ կապված գործեր վարելու պատրաստվածության վրա: Այս քայլը կուժեղացնի գործակալության կարողությունները՝ իրականացնել իր երկակի առաքելությունը՝ ներգաղթի դիմումների գնահատում և օրենքների պահպանում:
Պատմականորեն, USCIS-ը հիմնականում զբաղվել է ներգաղթի փաստաթղթերի մշակմամբ և դիմումների գնահատմամբ: Սակայն այս ընդլայնված դերը այն դնում է իրավապահ մարմինների շրջանակներում՝ սահմանելով նոր պահանջներ:
Հասարակական և ակտիվիստական արձագանք
USCIS-ի իրավապահ լիազորությունների ընդլայնումը հանդիպել է խառը արձագանքի: Ներգաղթի ակտիվիստները մտահոգություններ են հայտնում հնարավոր չարաշահումների և խոցելի ներգաղթյալ համայնքների թիրախավորման մասին: Ինչպես հաղորդում է The Straits Times-ը, ակտիվիստները Լոս Անջելեսում և այլ քաղաքներում օգտագործում են տեխնոլոգիան՝ իրական ժամանակում հետևելու ներգաղթի իրավապահ գործողություններին՝ նախազգուշացնելու ներգաղթյալներին:
Օրինակ՝ Տեխասի Օսթինում և Նյու Յորքի Լոնգ Այլենդում մշակված հավելվածները թույլ են տալիս օգտատերերին զեկուցել ներգաղթի գործակալների շարժումները: Ֆրանցիսկո «Չավո» Ռոմերոն՝ հայտնի ակտիվիստ, նշել է, որ նման միջոցառումները անհրաժեշտ են պետական ապարատի դեմ պայքարելու համար: Այս grassroots ջանքերը ընդգծում են դաշնային ներգաղթի իրավապահ մարմինների և համայնքային նախաձեռնությունների միջև լարվածությունը:
Ներգաղթի քաղաքականության ազդեցությունը
Այս քաղաքական փոփոխությունը ցույց է տալիս Բայդենի վարչակազմի ավելի լայն ռազմավարությունը՝ հավասարակշռելու իրավապահությունը հումանիստական մոտեցումներով: Թեև նոր կանոնակարգը նպատակ ունի բարելավել ազգային անվտանգությունը և նվազեցնել խարդախությունը, այն նաև հարցեր է առաջացնում ներգաղթյալ համայնքների վրա հնարավոր ազդեցության և USCIS-ի՝ որպես իրավապահ մարմին հանդես գալու դերի վերաբերյալ:
Ինչպես նշում է The Jerusalem Post-ը, այս քայլը համահունչ է ԱՄՆ ներգաղթի համակարգում առկա խնդիրների լուծմանը: Սակայն USCIS-ը, որն արդեն ունի գործերի կուտակումներ և ռեսուրսների սահմանափակումներ, կանգնած է լրացուցիչ պատասխանատվությունների առաջ: Այս նախաձեռնության հաջողությունը կախված կլինի նրանից, թե որքան արդյունավետ USCIS-ը կկարողանա ինտեգրել իր նոր լիազորությունները՝ առանց վնասելու իր հիմնական առաքելությունը:
Այս զարգացումը նշում է ԱՄՆ ներգաղթի քաղաքականության կարևոր պահը՝ ուժեղացնելով իրավապահությունը, միաժամանակ բարձրացնելով իր ազդեցության և արդյունավետության վերաբերյալ հիմնական հարցեր: