ՇԵՆՉԺԵՆ (Azat TV) – Մինչ համաշխարհային առաջնորդները պատրաստվում են Ասիական-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (APEC) գագաթնաժողովին, որը տեղի է ունենալու 2026 թվականի նոյեմբերի 15-ին Չինաստանի տեխնոլոգիական հանգույց Շենչժենում, Պեկինը հայտնվել է բարդ դիվանագիտական երկընտրանքի առջև։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի, Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մասնակցությամբ աննախադեպ եռակողմ հանդիպում է նախապատրաստվում գագաթնաժողովի շրջանակներում, ինչը միջազգային հանրության ուշադրությունն է հրավիրում գերտերությունների միջև հնարավոր պայմանավորվածությունների վրա։ Մինչ Սպիտակ տան պաշտոնյաները հաստատել են միջոցառումը, Պեկինը զգուշավոր դիրքորոշում է որդեգրել՝ հայտարարելով, որ գտնվում է շփումների մեջ շահագրգիռ կողմերի հետ մինչև պաշտոնական հաստատումը:
Առաջարկվող եռակողմ գագաթնաժողովը լուրջ ռազմավարական բարդություններ է ստեղծում Չինաստանի համար։ ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի ղեկավարների հետ համատեղ նստաշրջանը բարձրացնում է Մոսկվայի դիվանագիտական կարգավիճակը՝ պոտենցիալ կերպով թուլացնելով արևմտյան դաշնակիցների տարիների ջանքերը՝ ուղղված Կրեմլի մեկուսացմանը Ուկրաինայում լայնածավալ հակամարտության սկզբից ի վեր։ Միևնույն ժամանակ, Վաշինգտոնի գլխավոր ռազմավարական մրցակիցների հետ տեսանելի մերձեցումը ներքին և միջազգային մարտահրավերներ է ստեղծում Պեկինի համար՝ չինական ղեկավարությանը դնելով գերտերությունների բարդ քաղաքականության կենտրոնում:
Միջուկային զինանոցների վերահսկման խնդիրը և աշխարհաքաղաքական շահերը
Ինչպես հաղորդում է NBC News-ը, ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաները գալիսբ հանդիպումը բնութագրել են որպես ելակետային հնարավորություն լայնածավալ քննարկումների համար՝ ընդգծելով միջուկային զենքի կրճատումը որպես Վաշինգտոնի առաջնային օրակարգ: Նախագահ Թրամփը բազմիցս նշել է, որ սպառազինությունների տարածումը վտանգավոր է և ձգտում է ներառել Չինաստանին պաշտոնական սպառազինությունների վերահսկման բանակցությունների մեջ այն բանից հետո, երբ փետրվարին սպառվեց ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև գործող Նոր ՍՏԱՐՏ պայմանագրի ժամկետը:
Այնուամենայնիվ, Չինաստանը նվազագույն հետաքրքրություն է ցուցաբերել եռակողմ միջուկային պայմանագրին միանալու հարցում: Պենտագոնի գնահատականներով՝ Չինաստանի միջուկային զինանոցը բաղկացած է ավելի քան 600 մարտագլխիկից, ինչը զգալիորեն զիջում է Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի զինանոցներին, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի ավելի քան 5,000 մարտագլխիկ: ԱՄՆ վարչակազմի պաշտոնյաները նշել են, որ Վաշինգտոնը մտադրված է Պեկինին մղել ավելի լայն ռազմավարական պատասխանատվության, թեև նշել են նաև, որ այս առաջին հանդիպումից կոնկրետ համաձայնագրեր չեն ակնկալվում:
Հակասական օրակարգեր և դիվանագիտական ուղիներ
Շենչժենի հանդիպման շուրջ ստեղծված դիվանագիտական միջավայրը բնութագրվում է մասնակից գերտերությունների տարբերվող առաջնահերթություններով: Մինչ նախագահ Թրամփը մտադրություն է հայտնել անդրադառնալ տարածաշրջանային անվտանգության հարցերին, այդ թվում՝ Իրանի շուրջ իրավիճակին, ամերիկյան պաշտոնյաները պարզաբանել են, որ Ուկրաինայում Ռուսաստանի ռազմական արշավը կքննարկվի առանձին դիվանագիտական ուղով: Համաձայն NBC News-ի կողմից հրապարակված տվյալների՝ քանի որ Չինաստանը չի հանդիսանում Ուկրաինայի հակամարտության բանակցությունների կողմ, այդ հարցի քննարկումը եռակողմ ձևաչափում տեղին չի համարվում:
Միևնույն ժամանակ, DW-ն նշում է, որ երեք առաջնորդների հնարավոր հանդիպումը միջազգային մակարդակում զուգահեռներ է առաջացրել Յալթայի պատմական համաժողովների հետ, որտեղ մեծ տերությունները բաշխում էին ազդեցության գոտիները: Կրեմլի համար ամերիկյան և չինական նախագահների հետ համատեղ լուսանկարվելու հեռանկարը դիվանագիտական մեծ հաղթանակ է, որն օգնում է դուրս գալ երկարատև միջազգային մեկուսացումից: Մինչ Պեկինը քննարկում է վերջնական կազմակերպչական հարցերը, դիտորդները շարունակում են հետևել, թե արդյոք գագաթնաժողովը կդառնա շրջադարձային կետ գլոբալ սպառազինությունների վերահսկման գործում, թե պարզապես խորհրդանշական հարթակ կծառայի մեծ տերությունների համար: