Բիլ Գեյթսը հորդորում է հարկել միլիարդատերերին՝ արհեստական բանականության պատճառով աճող անհավասարությունը զսպելու համար

Քաղաքականության նոր մոտեցումներ

2026 թվականի նոյեմբերի 6-ին Microsoft-ի համահիմնադիր Բիլ Գեյթսը հայտարարեց, որ արհեստական բանականության (ԱԲ) զարգացման հետևանքով առաջացող տնտեսական անհավասարությունը հաղթահարելու համար անհրաժեշտ է կիրառել հարստության պետական հարկում կիրառելու անհրաժեշտությունը։ Ինչպես հաղորդում է Fortune-ը, Գեյթսը պնդում է, որ բարեգործությունը չի կարող փոխարինել պետական սոցիալական երաշխիքներին այն պայմաններում, երբ ԱԲ-ի շնորհիվ ստեղծվող հարստությունը կենտրոնանում է հասարակության ամենահարուստ 1%-ի ձեռքում։

Գեյթսը, ով նախկինում իր ունեցվածքի հիմնական մասը փոխանցել է իր հիմնադրամին, շեշտում է, որ տեխնոլոգիական ոլորտի աճը խորացնում է այսպես կոչված «K-աձև» տնտեսությունը, որտեղ մեծանում է անդունդը բարձր և ցածր եկամուտ ունեցողների միջև։ Ըստ նրա՝ անհավասարության դեմ պայքարի հիմնական պատասխանատվությունը կրում են կառավարությունները, այլ ոչ թե կամավոր բարեգործները։

Հարկային առաջարկներ և աշխատատեղերի պաշտպանություն

Գեյթսի այս հայտարարությունը հաջորդում է 2026 թվականի օգոստոսին ներկայացված նրա ավելի լայն առաջարկներին, որոնք վերաբերում են ԱԲ «թոքենային հարկին»։ Mashable-ի տվյալներով՝ առաջարկի նպատակն է վերացնել այն անհավասարությունը, երբ ընկերությունները վճարում են աշխատավարձային հարկեր մարդկանց համար, սակայն ռոբոտների գնումը կարող են ձևակերպել որպես բիզնես ծախս՝ խրախուսելով մարդկանց փոխարինումը մեքենաներով։

Բացի հարկային փոփոխություններից, Գեյթսն առաջարկում է ստեղծել «մարդկանց համար պահպանվող» աշխատատեղեր (Human Reserved jobs), հատկապես այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են խնամքը, որտեղ մարդկային գործոնը և կարեկցանքը անփոխարինելի են։ Նա նշում է, որ սա թույլ կտա պաշտպանել այն աշխատողներին, ովքեր չեն կարող հեշտությամբ հարմարվել տեխնոլոգիական փոփոխություններին։

Արդյունաբերության արձագանքը

Տեխնոլոգիական ոլորտի առաջատարների շրջանում այս գաղափարները միանշանակ չեն ընդունվել։ Թեև Nvidia-ի հիմնադիր Ջենսեն Հուանգը նշել է, որ պատրաստ է քննարկել հարկման հարցը, նա ընդգծել է, որ կան տարբեր մոտեցումներ, և իր պատկերացումները կարող են տարբերվել Գեյթսի առաջարկներից։ Այս քննարկումները տեղի են ունենում հասարակության շրջանում ԱԲ-ի հանդեպ աճող դժգոհության և աշխատատեղերի կորստի վերաբերյալ մտավախությունների ֆոնին, որոնք արդեն իսկ բարձրաձայնվել են OpenAI-ի և Anthropic-ի ղեկավարների կողմից։