Դես Մոյնսի հանրակրթական ղեկավարի ձերբակալումը ցնցում է քաղաքը
Ուրբաթ վաղ առավոտյան, Այովայի ամենամեծ դպրոցական համայնքում սովորական ընթացքը խախտվեց։ Դես Մոյնսի հանրակրթական ղեկավար դոկտոր Իան Ռոբերթսը ձերբակալվեց ԱՄՆ ներգաղթի և մաքսային ծառայության (ICE) կողմից՝ իրադարձություն, որն անակնկալի բերեց քաղաքի և նահանգի բնակիչներին, առաջացրեց անհանգստություն և տարակուսանք։
Ձերբակալությունն անցավ բավականին դրամատիկ։ ԱՄՆ Ներքին անվտանգության վարչության և KCCI լրատվականի հաղորդագրությունների համաձայն՝ ICE-ի աշխատակիցները մոտեցել են Ռոբերթսին իր ավտոմեքենայում՝ թիրախային գործողության շրջանակում։ Ռոբերթսը փորձել է փախչել, մեքենան թողել է անտառապատ տարածքում՝ Դես Մոյնսի հարավային թաղամասում։ Դրանից հետո սկսվել է լարված որոնում՝ ներգրավվելով պետական և դաշնային ուժեր, որոնք, ի վերջո, գտել են և ձերբակալել Ռոբերթսին։ Ձերբակալման պահին նրա մոտ հայտնաբերվել է լիցքավորված հրազեն, 3000 դոլար կանխիկ և սուր դանակ՝ հանգամանք, որ դեպքի լրջությունն ավելի է ընդգծել։
Ո՞վ է դոկտոր Իան Ռոբերթսը․ առաջնորդ, որ հայտնվեց ճգնաժամում
Ավելի քան երկու տարի առաջ Ռոբերթսը նշանակվեց Դես Մոյնսի հանրակրթական համակարգի ղեկավար՝ կրթական նորարարության ու համայնքային ներգրավվածության համբավով։ Նրա ճանապարհը նշանավորվել է երկարամյա կրթական ղեկավարությամբ, ինչպես նաև յուրահատուկ հանգամանքով՝ նախքան մանկավարժ դառնալը, Ռոբերթսը եղել է օլիմպիական մարզիկ և մասնակցել է 2000թ․ Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերին։
Գայանայից ներգաղթած ծնողների որդի, մեծացել է Բրուքլինում, Նյու Յորքում։ Կրթությունն ստացել է Կոպին Սթեյթ, Սենթ Ջոնս, Ջորջթաուն և Տրիդենտ համալսարաններում։ 2023թ․ հուլիսին Այովայի կրթական քննիչների խորհուրդը նրան տվել է ղեկավարի պաշտոնի լիցենզիա, ինչը այժմ լուրջ քննության առարկա է։
Իրավական բարդություններ և անպատասխան հարցեր
Ռոբերթսի ներգաղթի կարգավիճակը բացահայտվեց միայն ձերբակալությունից հետո։ ICE-ի և DHS-ի պաշտոնյաները հայտնեցին, որ նա ԱՄՆ է մտել 1999թ․ ուսանողական վիզայով, իսկ 2024թ․ մայիսին դատարանի վճռով ստացել է արտաքսման վերջնական հրահանգ։ Բացի այդ, նրա աշխատելու իրավունք չի հաստատվել, իսկ 2020թ․ նրան մեղադրանք է առաջադրվել հրազենի ապօրինի պահման համար։ Հանրային փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ նա 2022-ին ընդունել է մեղքը։
Հիմա շատերը հարց են տալիս՝ ինչպես է հնարավոր եղել, որ նման անցյալ ունեցող մարդը ղեկավարի Այովայի ամենամեծ դպրոցական համայնքը։ «Սա պետք է համայնքի համար ահազանգ լինի՝ մեր աշխատակիցների կատարած աշխատանքի կարևորության մասին, որոնք ամեն օր հեռացնում են հասարակության անվտանգության սպառնալիքները», – հայտարարել է ICE-ի Սենթ Պոլ գրասենյակի տնօրեն Սեմ Օլսոնը։ Նա կասկածի տակ է դրել, թե ինչպես է Ռոբերթսը ընդունվել աշխատանքի՝ հաշվի առնելով ներգաղթի ու քրեական խնդիրները։
Դպրոցի ղեկավարները հանդես են եկել զգուշությամբ։ Դպրոցի խորհրդի նախագահ Ջեքի Նորիսը նշել է, որ հաստատված տեղեկատվություն չունեն, և կոչ է արել ցուցաբերել «արմատական համերաշխություն»՝ գաղափար, որ նա կապում է հենց Ռոբերթսի հետ։ «Շատ բան չգիտենք», – ասել է Նորիսը՝ ընդգծելով համայնքի անորոշությունը։ Նրանք հրաժարվել են պատասխանել լրացուցիչ հարցերին՝ նշելով իրավական բարդությունները։
Համայնքի արձագանքը․ վախ, աջակցություն և անորոշություն
Նորությունը անհանգստություն է առաջացրել Դես Մոյնսում և դրանից դուրս։ Շատերի համար դաշնային աշխատակիցների ներկայությունը հանգիստ թաղամասում ցնցող էր։ «Հանկարծ լսեցի՝ ‘Դուրս արի բարձրացրած ձեռքերով’, և որպես միայնակ ծնող, դա ինձ շատ անհանգստացրեց», – պատմել է բնակիչ Թեյլոր Ուիլիսը KCCI-ին։ Ոմանք նշում են, որ վերջին ամիսներին նման միջադեպեր կրկնվել են։
Դպրոցական համայնքը, ուսուցիչներն ու ծնողները, փորձում են գտնել վստահություն։ Այովայի կրթության ասոցիացիան և Դես Մոյնսի ուսուցչական միությունը Ռոբերթսին բնութագրել են որպես «ուսանողների, ընտանիքների, անձնակազմի և համայնքի մեծ ջատագով», ընդգծելով նրա մարդկային վերաբերմունքը։ «Սա մեր երկրի համար մութ և անհանգիստ ժամանակ է», – նշված է հայտարարությունում։
Ռոբերթսին աջակցություն է հայտնել նաև «The Directors Council»-ը՝ սև համայնքի շահերը ներկայացնող կազմակերպությունը, նշելով նրա ներդրումը հավասարության և երիտասարդների հզորացման գործում։
Դպրոցական ղեկավարություն և ապագայի անորոշություն
Այժմ, երբ Ռոբերթսը գտնվում է ICE-ի պահպանության տակ՝ Քաունսիլ Բլաֆսի բանտում, Դես Մոյնսի դպրոցական համակարգը արագորեն վերականգնում է ղեկավարությունը։ Մեթ Սմիթը նշանակվել է ժամանակավոր ղեկավար, ինչի մասին հայտարարել է խորհրդի նախագահ Նորիսը՝ վստահեցնելով, որ դպրոցը կշարունակի աշխատել բարձր մակարդակով։
Դպրոցի առաջնային նպատակը, ըստ Նորիսի, ուսանողների անվտանգությունն ու որակյալ կրթությունն է։ «Մեր առաջնահերթությունն է ապահովել անվտանգ, վստահելի կրթություն բոլորի համար և աջակցել մեր համայնքին», – ասել է նա։ Համակարգում գործում են հատուկ ընթացակարգեր՝ նման իրավիճակների համար։
Բայց պաշտոնական հայտարարություններից զատ, կորուստն ու անորոշությունն ակնհայտ են։ Ռոբերթսի բացակայությունը համայնքի համար ոչ միայն գործնական խնդիր է, այլ նաև հարված՝ ընդհանուր ինքնությանն ու կայունությանը։
Ի՞նչ է սպասվում
Ուրբաթ երեկոյան շատ հարցեր դեռևս անպատասխան են։ Դպրոցական համակարգը, ICE-ը և պետական մարմինները դեռ չեն հայտնում հաջորդ քայլերի մասին։ Ռոբերթսի իրավական կարգավիճակը, նրա պաշտոնի ճակատագիրը և ամբողջ հանրակրթական համայնքի ապագան դեռ անորոշ են։ Միջադեպը նոր քննարկումներ է բացել՝ ներգաղթի օրենքների, աշխատակիցների ստուգման և անձնական պատմության ու հանրային պատասխանատվության հատման մասին։
Առայժմ Դես Մոյնսը սպասում է։ Ուսուցիչները, ծնողները և աշակերտները ստիպված են հաղթահարել անորոշությունը՝ հույսը դնելով համերաշխության և միասնականության վրա։ Քաղաքը հետևում է ընթացիկ զարգացումներին՝ պատասխաններ և հանգուցալուծում որոնելով այս իրավիճակում, որն իր խորը հետքը թողեց Այովայի կրթական դաշտում։
Դոկտոր Իան Ռոբերթսի ձերբակալումը վառ հիշեցում է, թե ինչպես անձնական պատմությունը, իրավական կարգավիճակը և հանրային պատասխանատվությունը կարող են մեկ գիշերում փոխել համայնքը։ Մինչ փաստերը վկայում են ստուգման և վերահսկողության լուրջ բացթողումների մասին, Դես Մոյնսի արձագանքը՝ համերաշխությամբ ու տոկունությամբ, ցույց է տալիս, որ համայնքը չի պատրաստվում միայն ճգնաժամով սահմանվել։ Հաջորդ շաբաթները կստուգեն այդ արժեքների ուժը և արդյոք համայնքը կկարողանա իսկապես միասին հաղթահարել այս անորոշությունը։