Դաշնային դատարանը կանաչ լույս է վառել ՀԴԲ-ի տեղափոխման համար
Մերիլենդի դաշնային դատարանը երկուշաբթի՝ 2026 թվականի օգոստոսի 17-ին, ընդունել է վճռորոշ որոշում՝ արգելափակելով Թրամփի վարչակազմի փորձերը՝ չեղարկելու Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (ՀԴԲ) կենտրոնակայանի տեղափոխումը Վաշինգտոնից Մերիլենդ նահանգի Գրինբելթ քաղաք։ Դատարանի այս վճիռը լուրջ իրավական հարված է վարչակազմին, որը նպատակ ուներ հրաժարվել այդ ծրագրից և ՀԴԲ-ի աշխատանքը կենտրոնացնել Վաշինգտոնի Ռոնալդ Ռեյգանի անվան շենքում։
Դատավորը անօրինական է ճանաչել 2025 թվականի հուլիսին վարչակազմի կողմից ընդունված որոշումը՝ ավելի քան 500 միլիոն դոլարի չափով միջոցները, որոնք Կոնգրեսի կողմից նախատեսված էին Մերիլենդի նախագծի համար, այլ նպատակների վերահասցեագրելու վերաբերյալ։ Դատարանը հիմնավորել է, որ վարչակազմը չուներ օրենսդրական լիազորություններ՝ նմանօրինակ կերպով փոխելու ֆինանսավորման ուղղությունը։ Մերիլենդի գլխավոր դատախազ Էնթոնի Բրաունը ողջունել է վճիռը՝ նշելով, որ դատարանը «ճանապարհ է բացել» դեպի Գրինբելթ տեղափոխման համար։
Ենթակառուցվածքային 15-ամյա վեճի էությունը
ՀԴԲ-ի կենտրոնակայանի հարցը 15-ամյա բուռն քննարկումների արդյունք է։ 1975 թվականին կառուցված Ջ. Էդգար Հուվերի անվան շենքը վաղուց քննադատության է ենթարկվում իր վատթար վիճակի համար։ Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում շենքի արտաքին հատվածում ցանցեր են տեղադրվել՝ հետիոտներին շենքից թափվող բետոնե կտորներից պաշտպանելու համար, ինչը վկայում է շենքի անպիտանության մասին։
2011 թվականի զեկույցից հետո Կոնգրեսը պահանջել էր նոր շենք կառուցել Մետրոյի կայարանից մինչև երկու մղոն և մայրուղուց 2.5 մղոն հեռավորության վրա։ Բայդենի վարչակազմի օրոք ընտրված Գրինբելթի տարածքը՝ Հուվերի շենքից 17 մղոն հեռավորության վրա, դարձել էր վերջնական ընտրություն։ Թրամփի վարչակազմի փորձերը՝ շրջելու այս գործընթացը, նահանգային իշխանությունների կողմից որակվել են որպես «անօրինական սաբոտաժ»։
Հետագա քայլերը
ՀԴԲ-ն հայտարարել է, որ չի ընկրկելու, իսկ դատարանի միջամտությունը որակել է որպես «քաղաքական դրդապատճառներով» պայմանավորված։ Դաշնային պաշտոնյաները, ըստ սպասումների, բողոքարկելու են այս վճիռը՝ հանգեցնելով երկարատև իրավական գործընթացի։ Գրինբելթի նախագծի ճակատագիրը, ի վերջո, կախված կլինի ոչ միայն դատական, այլև օրենսդրական մարմինների հետագա գործողություններից։