Սեպտեմբերի 30-ին Դուբայից Թել Ավիվ թռչող Boeing 737 MAX 8 ինքնաթիռի վթարային ազդանշանից ընդամենը րոպեներ անց համացանցում սկսեցին տարածվել դավադրության տեսություններ, որոնք պնդում էին, թե Իսրայելը, Մոսադը և հրեաները կազմակերպել են միջադեպը որպես «կեղծ դրոշի» (false flag) գործողություն: Firstpost-ի տվյալներով՝ ինքնաթիռում գտնվել է 174 մարդ, երբ երկրորդ օդաչուն, ըստ նախնական տվյալների, դանակով կամ կացինով հարձակվել է հրամանատարի վրա և փորձել տիրանալ ինքնաթիռի կառավարմանը, սակայն ուղևորներն ու անձնակազմը չեզոքացրել են նրան, ինչից հետո ինքնաթիռն անվտանգ վայրէջք է կատարել Սաուդյան Արաբիայի Թաբուկ քաղաքում։ Մինչ իրավապահները փորձում էին հաստատել փաստերը, սոցիալական ցանցերը ողողվեցին չհիմնավորված մեղադրանքներով։
Հակասեմիտիզմի մոնիտորինգով զբաղվող կազմակերպությունները և հետազոտողները փաստել են այս նարատիվների կայծակնային տարածումը: Հակասեմիտիզմի դեմ պայքարի շարժման (CAM) և Հակասեմիտիզմի հետազոտական կենտրոնի (ARC) տվյալներով՝ Իսրաելին մեղադրող առաջին գրառումը հայտնվել է արտակարգ ազդանշանի փոխանցումից ընդամենը 67 րոպե անց:
Հետազոտությունները և «Կեղծ դրոշի» թեզերի տարածման արագությունը
Հետազոտողները վերլուծել են «false flag» արտտահայտություն պարունակող 4,136 գրառում 12-ժամյա մոնիտորինգի ընթացքում: Դրանցից 2,963-ը միջադեպը վերագրել են Իսրայելին, Մոսադին, վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուին, սիոնիստներին կամ հրեաներին: Հրապարակումների ծավալը կտրուկ աճել է. ժամը 3:07-ին հասել է 100-ի, 5:42-ին՝ անցել 500-ը, իսկ 9:36-ին՝ գերազանցել 2,000-ը:
ARC-ի հետազոտող Օլիվեր Մարքսը նշել է, որ առանձնահատուկ է ոչ թե ծավալը, այլ տարածման արագությունը։ Նրա խոսքով՝ այս նարատիվները հիմնված են ոչ թե իրական փաստերի, այլ նախապես գոյություն ունեցող դավադրության սցենարների վրա:
CyberWell կազմակերպության հիմնադիր Տալ-Օր Կոհեն Մոնտեմայորը հայտարարել է, որ նման պնդումները վերածում են զոհերին հանցագործների և նպատակ ունեն ատելություն սերմանել: Firstpost-ի փոխանցմամբ՝ նա ընդգծել է, որ սոցցանցերի հարթակները և արհեստական բանականության համակարգերը հաճախ ձախողվում են նման արագ զարգացող ապատեղեկատվությունը բացահայտելիս:
Քաղաքական ենթատեքստն ու ապատեղեկատվության ալիքը
Դավադրության տեսաբանները միջադեպը կապել են նաև Իսրայելի ներքաղաքական իրավիճակի հետ՝ պնդելով, թե իբր Նեթանյահուն օգտագործել է ճգնաժամը՝ ընտրությունների նախաշեմին անվտանգային դիրքերն ամրապնդելու համար: ԱՄՆ-ում բնակվող Ջեքսոն Հինքլի նման գործիչների գրառումները հավաքել են միլիոնավոր դիտումներ՝ էլ ավելի խորացնելով շփոթությունը։
Միաժամանակ, հարձակման մասնակցի անձի շուրջ շրջանառվել են կեղծ լուրեր, իսկ իսրայելական Channel 12 հեռուստաընկերությունը ստիպված է եղել արդարանալ ուղիղ եթերում հեռարձակված զավեշտալի միջադեպի համար, երբ հեռախոսազանգով կապված անձը ներկայացել էր որպես ուղևոր՝ օգտագործելով հորինված մանրամասներ։ Փորձագետները զգուշացնում են, որ նմանատիպ տեղեկատվական արշավները լուրջ մարտահրավեր են ստեղծում ժամանակակից մեդիա միջավայրի համար: