Արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտի խոշորագույն ընկերությունների ղեկավարների աննախադեպ համաձայնայնությունը բացահայտել է տեխնոլոգիական հսկաների ներսում խորացող հակասությունները: Մինչ ընկերությունների շուկայական գնահատումները հասնում են ռեկորդային բարձրունքների, ղեկավարներն ու անվտանգության հետազոտողները հրապարակայնորեն հորդորում են դանդաղեցնել առաջատար մոդելների մշակման տեմպերը՝ զգուշացնելով հասարակական և էկզիստենցիալ լուրջ ռիսկերի մասին:
«OpenAI»-ի գործադիր տնօրեն Սեմ Ալտմանը Fortune-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ ընկերության բաժնետոմսերի հանրային տեղաբաշխումը (IPO) այս պահին «աննպատակահարմար է»՝ հնարավոր մուտքը հանրային շուկա հետաձգելով առնվազն մինչև 2027 թվականը: Նույն օրը «Anthropic»-ի գործադիր տնօրեն Դարիո Ամոդեին հրապարակել է 3800-բառանոց հոդված՝ կոչ անելով ոլորտի ընկերություններին միտումնավոր դանդաղեցնել ամենաառաջադեմ մոդելների կատարելագործման ընթացքը: Ինչպես հաղորդում է InvestmentNews պարբերականը, Ամոդեիի առաջարկին հրապարակայնորեն աջակցել է նաև «xAI»-ի հիմնադիր Իլոն Մասկը, ինչը մրցակից ընկերությունների հազվադեպ համախմբման նշան է:
Ներքին անվտանգության ռիսկեր և հետազոտողների ահազանգերը
Ղեկավարների այս հայտարարություններին նախորդել էր ընկերությունների ներսում անվտանգության չափանիշների շուրջ լարվածության աճը: «Anthropic»-ի և «OpenAI»-ի նախկին հետազոտող Ջեյքոբ Քոքսոնը, ով անցյալ շաբաթ հրաժարական էր տվել «Anthropic»-ից, հայտարարել է, որ ընկերությունները «վտանգում են մարդկության կյանքը»՝ առանց անհրաժեշտ վերահսկողության ձգտելով ինքնակատարելագործվող գերինտելեկտի ստեղծմանը: ABC News հեռուստաալիքի փոխանցմամբ՝ Քոքսոնը նշել է, որ մշակողների շրջանում աճում է մտահոգությունը համակարգերի նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելու վերաբերյալ:
«Anthropic»-ի անվտանգության հետազոտությունների ղեկավար Էվան Հուբինգերը նույնպես հայտարարել է, որ ինքը և իր գործընկերները իրապես հավատում են, որ ԱԲ-ն կարող է հանգեցնել մարդկության կործանմանը՝ առաջիկա տասնամյակում այդ ռիսկը գնահատելով ավելի քան 10%: Նա ընդգծել է, որ ընկերությունն դեռևս չունի գերինտելեկտի անվտանգության ապահովման հստակ լուծում: Միևնույն ժամանակ, «Anthropic»-ը հրապարակել է իր 2026 թվականի սեպտեմբերի սպառնալիքների հետախուզական հաշվետվությունը, որտեղ մանրամասնվում է Claude մոդելների չարաշահման դեպքերը կիբեռօպերացիաների, կենսաբանական հետազոտությունների, զենքի մշակման և ֆինանսական խարդախությունների ոլորտներում:
Առևտրային թռիչքը և հաշվողական հզորությունների պարադոքսը
Չնայած զարգացումը դանդաղեցնելու կոչերին, ընկերությունների ֆինանսական ցուցանիշները շարունակում են աննախադեպ աճ գրանցել: «Anthropic»-ի տարեկան հասույթի տեմպը 2026 թվականի հուլիսի վերջին գերազանցել է 65 միլիարդ դոլարը՝ 2025 թվականի վերջի 9 միլիարդ դոլարի համեմատությամբ: Ընկերությունը հունիսին գաղտնի ներկայացրել է IPO-ի հայտ՝ նպատակադրվելով հասնել 2 տրիլիոն դոլարի գնահատման և ներգրավել մինչև 100 միլիարդ դոլար:
Բացի այդ, «Anthropic»-ը մինչև 2026 թվականի օգոստոսն ստանձնել է 517 միլիարդ դոլարի հաշվողական հզորությունների պայմանագրային պարտավորություններ, ինչը հասարակական կոչերի և իրական ներդրումային գործողությունների միջև ակնհայտ հակասություն է առաջացնում: D.A. Davidson-ի վերլուծաբան Գիլ Լուրիան նշել է, որ ներդրողները չեն դիտարկի դանդաղեցման կոչերը բացասաբար, քանի դեռ ընկերությունները փաստացի չեն դադարեցրել սարքավորումների գնումն ու մոդելների ուսուցումը:
Ապագա կարգավորումներն ու անորոշությունները
Ռիսկերը մեղմելու համար Դարիո Ամոդեին առաջարկել է եռափուլ ծրագիր՝ լաբորատորիաներում անկախ երրորդ կողմի գնահատողների ներդրում, ժողովրդավարական երկրների միջև անվտանգության ընդհանուր չափանիշների սահմանում և միջազգային համաձայնագրերի կնքում: Այնուամենայնիվ, հանրային շուկաների ֆինանսական ճնշումն ու առևտրային մրցակցությունը շարունակում են հիմնական խոչընդոտը մնալ տեխնոլոգիական զարգացման փաստացի դանդաղեցման ճանապարհին: