Անպատժելիության ժառանգությունը. Արդարադատության վեցամյա սպասումը
2026 թվականի հուլիսի 23-ը նշանավորում է Գանայի Կաֆաբա գյուղում 90-ամյա Ակուա Դենտեի դաժան լինչի դատաստանի վեցերորդ տարելիցը։ Նրա հրապարակային սպանությունը, որը հրահրվել էր կախարդության մեղադրանքներով, ազգային վրդովմունք առաջացրեց և հանգեցրեց օրենսդրական նախաձեռնության, որը, սակայն, մինչ օրս մնում է չիրականացված։ Amnesty International-ը և տեղական գործընկերները՝ Songtaba-ն, ակտիվացնում են Գանայի կառավարությանը ուղղված կոչերը՝ ընդունելու «Կախարդության մեղադրանքների դեմ» օրինագիծը, որը խորհրդարանի կողմից անցել էր դեռևս 2023 թվականին, բայց մնացել է օրենսդրական փակուղում։
Թեև 2020 թվականի ողբերգության անմիջական մասնակից երկու անձինք 2023 թվականին դատապարտվել են 12 տարվա ազատազրկման, այն համակարգային միջավայրը, որը թույլ տվեց մեղադրանքին վերածվել մահացու բռնության, մեծ մասամբ մնում է անփոփոխ։ Ըստ Amnesty International-ի՝ հարյուրավոր կանայք՝ հիմնականում տարեցներ, աղքատներ և առողջական խնդիրներ ունեցողներ, ամեն տարի ստիպված են լինում փախչել իրենց համայնքներից՝ ապաստան գտնելով ոչ պաշտոնական ճամբարներում, որտեղ կենսապայմանները հաճախ ծայրահեղ ծանր են։
Օրենսդրական փակուղին
2023 թվականի հուլիսին Գանայի խորհրդարանի կողմից ընդունված օրինագիծը նպատակ ուներ քրեականացնել կախարդության մեղադրանքները և ստեղծել զոհերի պաշտպանության ամուր համակարգեր։ Այնուամենայնիվ, օրինագիծը երբեք չի ստորագրվել։ Նախկին նախագահ Նանա Ակուֆո-Ադդոն հրաժարվել է վավերացնել այն՝ վկայակոչելով սահմանադրական մտահոգությունները, քանի որ այն ներկայացվել էր որպես պատգամավորի մասնավոր նախաձեռնություն, այլ ոչ թե կառավարության առաջարկ։ Առ այսօր օրենսդիր մարմնում որևէ վերանայված տարբերակ չի ներկայացվել, ինչը ստեղծել է իրավական զգալի բաց։
Ավելին, քան օրենսդրությունը. համապարփակ բարեփոխումների կոչ
Իրավապաշտպանները պնդում են, որ միայն քրեականացումը բավարար չէ խնդիրը լուծելու համար։ Կախարդության մեղադրանքների արմատական պատճառները խորապես արմատավորված են սոցիալ-տնտեսական գործոններում, ներառյալ աղքատությունը, առողջապահության հասանելիության բացակայությունը և գենդերային խտրականությունը։ Songtaba-ի գործադիր տնօրեն Լամնատու Ադամը նշել է, որ մեղադրանքները հաճախ հաջորդում են ողբերգական դեպքերին, ինչպիսիք են հանկարծակի մահերը կամ հիվանդությունները, որտեղ տարեց կանայք դառնում են համայնքային վախի «քավության նոխազներ»։