Իրանական հարձակումներ Բահրեյնում. տարածաշրջանային անվտանգության նոր սպառնալիքներ
2026 թվականի նոյեմբերի 15-ին Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հերթական անգամ անօդաչու թռչող սարքերի միջոցով հարձակում է իրականացրել Բահրեյնում տեղակայված ամերիկյան ռազմական օբյեկտի վրա։ Ինչպես հաղորդում է The Guardian-ը, սա վերջին երեք օրվա ընթացքում Իրանի կողմից ամերիկյան ռազմական ակտիվների ուղղությամբ իրականացված երկրորդ հարձակումն է։ Բահրեյնի իշխանությունները հաստատել են, որ իրենց հակաօդային պաշտպանության համակարգերը հաջողությամբ որսացել և ոչնչացրել են վեց անօդաչու թռչող սարքերը՝ նախքան դրանց թիրախին հասնելը։ Այս միջադեպը Բահրեյնում ազդանշանների և տագնապի պատճառ է դարձել, ինչը սեպտեմբերից ի վեր առաջին անգամ բնակիչներին ստիպել է ապաստարաններ փնտրել և լուրջ մտահոգություն առաջացրել երկրի անվտանգության վերաբերյալ։
ԻՀՊԿ-ի մարտավարությունը և ռազմական թիրախները
Իրանական կողմը հայտարարել է, որ հարձակումների նպատակը եղել է Ալ-Ռիֆաա ուղղաթիռային բազայի ամերիկյան հակաօդային պաշտպանության ռադարային կայանը։ ԻՀՊԿ-ն այս գործողությունները որակել է որպես պատասխան «ԱՄՆ-ի թշնամական գործողություններին»։ Այս հարձակումը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 13-ին՝ ուրբաթ օրը, կատարված փորձից հետո, որը, ըստ ԱՄՆ ռազմական գերատեսչության, նույնպես կանխվել է՝ առանց վնասների կամ զոհերի։ Բահրեյնի արտաքին գործերի նախարարությունը կտրուկ դատապարտել է այս գործողությունները՝ դրանք անվանելով միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտում և «ոճրային ագրեսիա»՝ Իրանին պատասխանատվություն սահմանելով հնարավոր հետևանքների համար։ Բահրեյնը, որը հյուրընկալում է ԱՄՆ 5-րդ նավատորմի հրամանատարությունը, շարունակում է մնալ ռազմավարական առանցքային կետ, որտեղ Իրանը փորձում է մշտական անորոշության մթնոլորտ ստեղծել։
Դիվանագիտական փակուղի և գլոբալ ռիսկեր
Վերջին հարձակումները լրջորեն վտանգել են Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև ընթացող խաղաղ բանակցությունների հեռանկարները։ Թեհրանում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային հայտարարել է, որ Իրանը «ոչ մեկին չի սպասում» և կենտրոնացած է սեփական անվտանգության վրա։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ն ազդարարել է, որ այլևս չի ձգտում Իրանի հետ համապարփակ գործարքի, իսկ վարչակազմը կենտրոնացել է ներքին քաղաքական հարցերի վրա։ Իրավիճակը բարդանում է Հորմուզի նեղուցում տիրող լարվածությամբ։ ԻՀՊԿ-ն պնդում է, որ նեղուցում երկու նավեր ականների են բախվել, որոնցից մեկը՝ երկու միլիոն բարել նավթ տեղափոխող սուպերտանկերը, խորտակվել է, թեև այս տեղեկությունը անկախ աղբյուրների կողմից չի հաստատվել։
Տարածաշրջանային անվտանգության ճգնաժամ
Տարածաշրջանային անվտանգությունը մնում է չափազանց փխրուն։ Եմենում հութիների ակտիվացումը և Սաուդյան Արաբիայի տարածքում դրոնների ու հրթիռների որսման դեպքերը ցույց են տալիս հակամարտության ընդլայնման միտումը։ Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցի մոտ տեղի ունեցած վերջին զարգացումները և կառավարական ուժերի նահանջը Ադենի պաշտպանության համար վկայում են ռազմական իրավիճակի վատթարացման մասին։ Ինչպես նշում են փորձագետները, «աչքն ընդդեմ աչքի» այս ռազմավարությունը, որը վարում են կողմերը, նպատակ ունի ճնշում գործադրել ԱՄՆ-ի վրա՝ ստիպելով վերջինիս ռեսուրսներ տրամադրել պաշտպանական դիրքերի պահպանմանը։ Քանի դեռ հրադադարի կամ իրավիճակի թուլացման նշաններ չկան, տարածաշրջանը մնում է անկանխատեսելի, իսկ միջազգային դիտորդները՝ Հորդանանը, Եգիպտոսը, Սաուդյան Արաբիան և Քաթարը, իրենց համերաշխությունն են հայտնել Բահրեյնին՝ ընդգծելով այս ագրեսիայի վտանգավորությունը ողջ Մերձավոր Արևելքի կայունության համար։

