Տեսանելի եռապետությունը և անտեսանելի առաջնորդը
Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի մահից հետո երկիրը հայտնվել է ներքաղաքական լուրջ ճգնաժամի մեջ։ Ինչպես հաղորդում են CNN-ը և The Guardian-ը, երկրի «ուլտրա-պահպանողական» թևը մեղադրում է գործող իշխանություններին «փափուկ հեղաշրջում» իրականացնելու մեջ։ Լարվածությունն իր գագաթնակետին հասավ Ալի Խամենեիի հուղարկավորության ժամանակ, երբ սգացողների բազմությունը նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի հասցեին վանկարկում էր «մահ հաշտվողին», իսկ արտաքին գործերի նախարար Աբաս Արաղչիի վրա քարեր էին նետում՝ նրան անվանելով «դավաճան»։
Ճգնաժամի կենտրոնում նոր գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեիի՝ հանրությանը չերևալն է։ Հոր մահից ի վեր նա ոչ մի ուղերձով հանդես չի եկել, ինչը ենթադրությունների տեղիք է տվել նրա հնարավոր անգործունակության կամ անվտանգության նկատառումներով թաքնվելու մասին։ Այս վակուումի պայմաններում երկրի կառավարումը փաստացի անցել է նախագահ Փեզեշքիանի, խորհրդարանի խոսնակ Մոհամադ Բաղեր Ղալիբաֆի և նախարար Արաղչիի ձեռքը, ինչը պահպանողականները որակում են որպես իշխանության զավթում։
«Փափուկ հեղաշրջման» մեղադրանքներ
Պահպանողական պատգամավոր Մահմուդ Նաբավիանը և «Պայդարի» (Կայունություն) ճակատի ներկայացուցիչները պնդում են, որ գործող վարչակազմը գործում է գերագույն առաջնորդի կամքին հակառակ։ Նրանք մեղադրում են Փեզեշքիանին և Ղալիբաֆին Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի դերը բարձրացնելու և խորհրդարանի ու գերագույն առաջնորդի լիազորությունները սահմանափակելու մեջ։ Ըստ պահպանողականների՝ ԱՄՆ-ի հետ կնքված հրադադարի համաձայնագիրը «աղետալի կապիտուլյացիա» էր, որը Իրանին զրկեց ռազմավարական լծակներից՝ չտալով փոխարենը տնտեսական երաշխիքներ։
Հորմուզի նեղուցը և հրադադարի տապալումը
Ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցի վերաբացումը դարձել է ներքին բախումների հիմնական թեմաներից մեկը։ The Guardian-ը նշում է, որ պահպանողականները, այդ թվում՝ «Քեյհան» թերթի խմբագիր Հոսեյն Շարիաթմադարին, հարցականի տակ են դնում նեղուցի նկատմամբ վերահսկողության թուլացումը։ Հրադադարի տապալումը արագացավ այն բանից հետո, երբ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հարձակումներ սկսեց նավերի վրա, ինչը դիտարկվում է որպես կառավարության դիվանագիտական ջանքերը ձախողելու փորձ։
Ներքին սպառնալիքներ և հեռանկարներ
Իրավիճակը սրվում է նաև անձնական սպառնալիքների մակարդակով։ Անվտանգության ուժերի հետ կապ ունեցող կրոնական երգիչ Մոհամադ Ալի Բախշին հրապարակավ սպառնացել է նախագահ Փեզեշքիանին՝ ասելով. «Մենք ձեր կյանքը դժոխքի կվերածենք, եթե առաջնորդի պայմանները չկատարվեն»։ Չնայած այս հայտարարությանը, որևէ իրավական հետևանք չի եղել, ինչը խոսում է արմատական թևի ազդեցության մասին։ Փորձագետների կարծիքով՝ Ղալիբաֆը փորձում է մեկուսացնել արմատականներին, սակայն Սաիդ Ջալիլիի պես գործիչների աջակցությունը ցույց է տալիս, որ պահպանողական ընդդիմությունը դեռևս հզոր ուժ է, որը կարող է հանգեցնել երկրի ներսում լուրջ ցնցումների: