Սադրիչ այց՝ ծայրահեղ լարվածության ֆոնին
Իսրայելի ազգային անվտանգության նախարար Իտամար Բեն-Գվիրը հուլիսի 23-ին միացել է հազարավոր հրեա այցելուների՝ Երուսաղեմի Ալ-Աքսա մզկիթի տարածք մուտք գործելիս։ Տիշա Բե-Ավ հրեական սգո օրվա հետ համընկած այս այցը ուղեկցվել է աղոթքներով, Իսրայելի օրհներգի երգեցմամբ և պետական դրոշների ծածանմամբ, ինչը, ըստ միջազգային դիտորդների և տարածաշրջանի երկրների, կոպտորեն խախտում է սրբավայրի շուրջ գոյություն ունեցող «ստատուս քվոն»։
Ստատուս քվոյի խաթարումը
Տասնամյակներ շարունակ գործող պայմանավորվածության համաձայն՝ Ալ-Աքսա մզկիթի տարածքում, որը մահմեդականների համար հայտնի է որպես Ալ-Հարամ ալ-Շարիֆ, իսկ հրեաների համար՝ Տաճարի լեռ, ոչ մահմեդականների աղոթքն արգելված է։ Սակայն Բեն-Գվիրը վերջին տարիներին հետևողականորեն փորձում է փոխել այս կանոնները։ Ըստ Իսլամական Վաքֆի վարչության՝ միայն հինգշաբթի առավոտյան տարածք է մուտք գործել ավելի քան 3200 իսրայելցի՝ ոստիկանության ուժեղացված հսկողության ներքո։
Բեն-Գվիրը սոցիալական ցանցերում կատարած գրառմամբ այցը որակել է որպես «հսկայական առաջընթաց»՝ հայտարարելով, որ այնտեղ աղոթող հրեաներն իրենց «տեր են զգում»։ Փորձագետները նշում են, որ հունվարին Երուսաղեմի ոստիկանության ղեկավարի պաշտոնում իր գաղափարակիցներից մեկի նշանակումը Բեն-Գվիրին թույլ է տվել ավելի ազատորեն կիրառել նոր մոտեցումներ սրբավայրի նկատմամբ։
Դիվանագիտական և տարածաշրջանային հետևանքներ
Իսրայելցի պաշտոնյայի այս քայլը դատապարտվել է արաբական և իսլամական մի շարք երկրների՝ այդ թվում Սաուդյան Արաբիայի, Եգիպտոսի, Հորդանանի, Կատարի, ԱՄԷ-ի, Ինդոնեզիայի և Թուրքիայի կողմից։ Վերջիններս այն որակել են որպես միջազգային իրավունքի և պատմական կարգավիճակի խախտում։ Հորդանանի ԱԳՆ-ն կոչ է արել միջազգային հանրությանը հարկադրել Իսրայելին՝ դադարեցնելու Երուսաղեմի սրբավայրերի նկատմամբ շարունակվող ոտնձգությունները։
Պաղեստինի կրոնական հարցերի նախարարությունը նախազգուշացրել է, որ այս գործողությունները կարող են հանգեցնել կրոնական պատերազմի՝ հաշվի առնելով նմանատիպ սադրանքների պատմական ծանր հետևանքները։ Զուգահեռաբար, Արևմտյան ափում բռնության մակարդակը հասել է վերջին 18 տարվա ամենաբարձր ցուցանիշին՝ էլ ավելի սրելով անվտանգային իրավիճակը։