Նյու Յորքի Ժամանակից արվեստի թանգարանը (MoMA) այս ամառ կենտրոնացել է արվեստի և շախմատի կապի վրա՝ կազմակերպելով Մարսել Դյուշանի ժառանգությանը նվիրված մեծածավալ միջոցառում։ Դադաիզմի հիմնադիր և 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ արվեստագետներից մեկը՝ Դյուշանը, հայտնի էր նաև որպես շախմատի մոլի երկրպագու, ով հաճախ էր օգտագործում շախմատային տրամաբանությունը իր ստեղծագործություններում։
Հուլիսի 28-ին թանգարանը կանցկացնի սիմուլտան խաղի ցուցադրություն, որի ընթացքում ԱՄՆ գրոսմայստեր Սյուզան Պոլգարը կմրցի 50 սիրողական շախմատիստների հետ։ Այս միջոցառումը նպատակ ունի ցույց տալ, որ Դյուշանի համար շախմատը ոչ թե պարզապես ժամանց էր, այլ մտավոր գործունեության ձև, որը համահունչ էր նրա արվեստի փիլիսոփայությանը։
Դյուշանի շախմատային կենսագրությունը
Թեև Դյուշանը հիմնականում հիշվում է որպես արվեստի հեղափոխական, նրա նվիրվածությունը շախմատին եղել է լրջագույն։ Պատմական տվյալները ցույց են տալիս, որ նա եղել է միջազգային վարպետին մոտ մակարդակի խաղացող։ Նա հաղթանակներ է տարել իր ժամանակի այնպիսի հայտնի շախմատիստների նկատմամբ, ինչպիսիք են Էդգար Կոլեն և Ժորժ Կոլտանովսկին։
Դյուշանի խաղաոճի վառ օրինակ է 1931 թվականին Պրահայում կայացած Օլիմպիադայի ժամանակ հոլանդացի վարպետ Յոհաննես Ադդիկսի նկատմամբ տարած հաղթանակը։ Այնտեղ նա կիրառել է «Նիմցովիչի պաշտպանությունը»՝ ցուցադրելով համարձակ զոհաբերությունների գնալու և դիրքային ճնշում գործադրելու կարողություն։
Շախմատը այսօր
Ներկայումս շախմատի նկատմամբ հետաքրքրությունը գտնվում է բարձր մակարդակի վրա, ինչին նպաստել են ինչպես մշակութային երևույթները, այնպես էլ պրոֆեսիոնալ մրցաշարերը։ Սենթ Լուիսի շախմատային ակումբում ընթանում են ԱՄՆ պատանեկան և ավագների առաջնությունները, որտեղ երիտասարդ տաղանդները, ինչպես օրինակ Էնդի Վուդվորդը, շարունակում են ցույց տալ բարձր մակարդակի տակտիկական խաղ։