Լեյբորիստական ճգնաժամի կենտրոնում՝ Մորգան ՄքՍվինիի դերը
2025 թվականի նոյեմբերը բարդ ժամանակաշրջան է Լեյբորիստական կուսակցության համար։ Հաղթական ընտրություններից ընդամենը մեկ տարի անց Կեյր Սթարմերի կառավարությունը հայտնվել է ներքին բախումների, մամուլի քննադատության և հասարակական վստահության կորստի առաջ։ Այս փոթորիկի առանցքում է Մորգան ՄքՍվինին՝ վարչապետի գլխավոր խորհրդականը, ում ազդեցությունը զգացվում է Դաունինգ Սթրիթի յուրաքանչյուր անկյունում։ Այսօր նրա դերը քննարկվում է թե՛ խորհրդարանում, թե՛ լրատվամիջոցներում։
Այս շաբաթ լարվածությունը հասավ գագաթնակետին։ Սկզբնաղբյուր դարձան ներքին ինտրիգները, անանուն տեղեկությունները և Սթարմերի դեմ «հեղաշրջման փորձի» մասին խոսակցությունները։ Կաբինետի անդամների նկատմամբ արված հարձակման հարցը Պառլամենտի հարցուպատասխանի ժամանակ բարձրացրեց ընդդիմության ղեկավար Քեմի Բադենոքը։ Սթարմերը չտվեց սովորական վստահության հայտարարությունը, ինչը ավելի խորացրեց կասկածները։ Սակայն մի քանի ժամ անց վարչապետի մամուլի քարտուղարը հստակեցրեց՝ Սթարմերը վստահում է ՄքՍվինիին։ Այս պատասխանը պաշտոնական էր, բայց պահի անվստահությունը արդեն հասցրել էր հարցեր առաջացնել։
Ներքին ինտրիգներ և կաբինետի տարաձայնություններ
Անանուն տեղեկությունների ալիքը, որ տարածվել էր վարչապետի աշխատակազմից, ենթադրում էր, որ Սթարմերի պաշտոնը վտանգված է։ Ըստ The Guardian-ի՝ այս ինտրիգների թիրախում էր առողջապահության նախարար Ուես Սթրիթինգը՝ հավակնոտ գործիչ, ում հաճախ նշում են որպես հնարավոր հաջորդ առաջնորդ։ Ուես Սթրիթինգը ինտրիգները որակեց «մանկական», և հայտարարեց, որ ինքը չի պայքարում Սթարմերի դեմ։ «Վարչապետը պայքարում է երկրի վերականգնման համար»,— հայտարարեց նա Մանչեսթերում NHS Providers կոնֆերանսի ժամանակ։ Սակայն վնասը արդեն հասցվել էր։ Լեյբորիստ պատգամավորները մթնոլորտը բնութագրում են որպես «թունավոր»՝ ըստ The Independent-ի։
Այս լարված իրավիճակում ՄքՍվինիի դերը դարձավ դժգոհության խորհրդանիշ։ Որոշ լեյբորիստներ պնդում են, որ նա «չափազանց ազդեցիկ է՝ պաշտոնանկ արվելու համար», հիշեցնելով Սյու Գրեյի հեռացման հարցում նրա դերակատարումը։ Մյուսները նշում են, որ հենց ՄքՍվինիի պաշտոնանկությունը կցուցադրի Սթարմերի լիակատար վերահսկողությունը։ Մամուլի քարտուղարի վստահության հայտարարությունը չկասեցրեց սպասումները հնարավոր կադրային փոփոխությունների վերաբերյալ։
Հասարակական տրամադրության փոփոխություններ․ Սթարմերի առաջնորդության հարցականի տակ
Լեյբորիստական ներքին ճգնաժամը դուրս է եկել նաև հասարակական դաշտ։ YouGov-ի նոր հարցման արդյունքները ցույց են տալիս, որ բրիտանացիների կեսը կարծում է՝ Սթարմերը պետք է հեռանա կուսակցության առաջնորդի պաշտոնից։ Լեյբորիստների ընտրողների շրջանում պատկերը ավելի բարդ է․ 46 տոկոսը աջակցում է Սթարմերին, 36 տոկոսը՝ ցանկանում է նոր առաջնորդ։ Այդ հարցումը, ըստ The Independent-ի, վկայում է վստահության կորստի մասին, որը դժվար է վերագրել միայն ՄքՍվինիին, բայց նրա անունը դարձել է դժգոհության խորհրդանիշ։
Կուսակցության ղեկավարի պաշտոնի համար պայքար սկսելու մեխանիզմը բավական բարդ է․ անհրաժեշտ է կուսակցության պատգամավորների 20 տոկոսի՝ այս պահին 80 պատգամավորի բացահայտ աջակցությունը։ Այնուհետև քվեարկության մասնակցում են նաև կուսակցության գործընկերները և արհմիությունները։ Չնայած այս բարձր շեմին, մթնոլորտը զգալիորեն փոխվել է։ Պատգամավորները մտահոգված են Reform UK-ի աճող ազդեցությամբ։
Չնայած այս իրադարձություններին, Սթարմերը հայտարարել է, որ չի պատրաստվում հրաժարվել։ «Այս նախագիծը տասը տարվա ազգային վերականգնման մասին է»,— նշել է նրա մամուլի քարտուղարը։ Սթարմերը կարևորում է պատգամավորների տեսակետները, սակայն լարվածությունը ակնհայտ է։
ՄքՍվինին՝ խորհրդատու, օպերատոր և քննարկումների կենտրոն
Ո՞վ է Մորգան ՄքՍվինին և ինչո՞ւ է նրա անունը առաջացնում այդքան տարբեր արձագանքներ։ Քաղաքական փորձառու կազմակերպիչ, ով մեծապես նպաստել է Լեյբորիստների ռազմավարության մշակմանը, Սթարմերի առաջադրման և կուսակցության հաղորդակցման համակարգի ձևավորմանը։ Նրա ոճը՝ ուղիղ և անվերապահ, հաճախ կոչվում է «մոնոպոլիայի նման», ինչի մասին վերջերս խոսել է նաև Ուես Սթրիթինգը՝ Բրիտանական Բժշկական Ասոցիացիայի վերաբերյալ։ Նրա կողմնակիցները նրան համարում են անփոխարինելի, իսկ քննադատները՝ «վերահսկողության» խորհրդանիշ։
Ըստ The Independent-ի, ՄքՍվինիի ազդեցությունը զգալի է, ներառյալ նախկին կադրային փոփոխություններում ունեցած դերը։ Նրա ազդեցությունն անցնում է պաշտոնական սահմանները՝ դարձնելով նրան թե՛ հենարան, թե՛ հնարավոր ռիսկի աղբյուր։ Սթարմերի համար ՄքՍվինիի աջակցությունը միաժամանակ ապահովում է կայունություն և խորացնում ներքին տարաձայնությունները։
Սթարմերի սկզբնական հրաժարումը ՄքՍվինիին բացահայտ աջակցություն հայտնելուց, ըստ որոշների, ընկալվեց որպես իշխանության թուլացման նշան։ Սակայն կառավարությունը շտապեց հստակեցնել վարչապետի վստահությունը։ Այդպիսի հայտարարությունները հաճախ չեն ընկալվում որպես անկեղծ։ Պատգամավորները շարունակում են սպասել հնարավոր կադրային փոփոխությունների։
Ի՞նչ է սպասվում Լեյբորիստներին և ՄքՍվինիին
Առաջիկա շաբաթներին, բյուջեի քննարկման նախաշեմին, Սթարմերը հանդիպելու է բրիտանական խոշոր ընկերությունների ղեկավարների հետ։ Ֆինանսների նախարար Ռեյչել Ռիվզը պատրաստվում է ներկայացնել հարկերի բարձրացման բյուջե՝ ավելացնելով քաղաքական ռիսկերը։ Այս ամենը կազդի թե՛ Սթարմերի, թե՛ ՄքՍվինիի դիրքի վրա։
ՄքՍվինին այս պահին շարունակում է մնալ կուսակցության գլխավոր գործիչներից, Սթարմերի կողմից վստահված, բայց կուսակցության ներսում՝ ուշադիր հետևվող։ Մոտակա շաբաթները ցույց կտան՝ արդյո՞ք նրա ազդեցությունը կօգնի հաղթահարել ճգնաժամը, թե՞ կդառնա ներքին քննարկումների նոր ալիքի պատճառ։ Լեյբորիստների խնդիրները միայն անձնական չեն, այլ նաև մշակութային և ռազմավարական են։
Այս ներքին ինտրիգներից հետո հարցը մնում է նույնը․ արդյո՞ք կուսակցությունը կկարողանա հաղթահարել տարաձայնությունները և իրականացնի խոստացված «ազգային վերականգնումը», թե՞ ՄքՍվինիի կերպարը կշարունակի խորհրդանշել բաժանումները։
Վերլուծություն․ Մորգան ՄքՍվինիի շուրջ ծագած քննարկումները վկայում են, որ Լեյբորիստների խնդիրները միայն կադրային չեն․ դրանք խորքային մշակութային և կառավարման խնդիրներ են։ Սթարմերի՝ ՄքՍվինիին վստահելը միաժամանակ ուժի և խոցելիության նշան է։ Եթե կուսակցությունը ցանկանում է վերականգնել դիրքերը, պետք է լուծի ներքին տարաձայնությունները, այլ ոչ միայն կենտրոնանա իր գլխավոր խորհրդականի անձի շուրջ առաջացած հարցերի վրա։