Ռումինիայի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ օգոստոսի 16-ի վաղ առավոտյան ՆԱՏՕ-ի օդային պարեկության առաքելության կազմում գործող իսպանական F-18 կործանիչը խոցել է Ռումինիայի օդային տարածք ներխուժած անօդաչու թռչող սարք։ Միջադեպը տեղի է ունեցել Ուկրաինայի և Մոլդովայի հետ սահմանամերձ հատվածում՝ ընդգծելով դաշինքի արևելյան թևում անվտանգության ռիսկերի շարունակական աճը։
Ըստ ռումինական ռազմական գերատեսչության պաշտոնական հաղորդագրության՝ ռադիոլոկացիոն համակարգերը թիրախը ֆիքսել են տեղական ժամանակով ժամը 05:01-ին (Գրինվիչի ժամանակով 02:01-ին): Սարքը Ռումինիայի տարածք է մտել Մոլդովայի կողմից՝ Հարավարևելյան Ռումինիայի Գալաց քաղաքից մոտ 24 կիլոմետր հյուսիս։ Իսպանական F-18 կործանիչն անմիջապես օդ է բարձրացել և չեզոքացրել օդային թիրախը։ Սարքի բեկորներն ընկել են Գալացի շրջանի երկու գյուղերի միջև գտնվող չբնակեցված տարածքում, ինչի հետևանքով զոհեր կամ ավերածություններ չեն արձանագրվել։
Սահմանային միջադեպերն ու ռազմաքաղաքական համատեքստը
Թեև Ռումինիայի պաշտպանության նախարարությունն իր նախնական հայտարարության մեջ չի նշել անօդաչու սարքի ծագման երկիրը, անվտանգության ոլորտի աղբյուրները նշում են, որ նախնական տվյալներով այն ռուսական արտադրության սարք է։ Ռումինիան, որն Ուկրաինայի հետ ունի 614 կիլոմետր երկարությամբ սահման, վերջին տարիներին բազմիցս բախվել է օդային տարածքի խախտման դեպքերի՝ պայմանավորված Դանուբ գետի ուկրաինական նավահանգիստների ուղղությամբ իրականացվող հարվածներով։
Սա առաջին դեպքը չէ, երբ տարածաշրջանում ռազմական գործողությունները սպառնում են ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների անվտանգությանը։ 2026 թվականի մայիսին ռուսական անօդաչու սարքը ընկել էր Գալացի բնակելի շենքերից մեկի վրա՝ պատճառելով նյութական վնաս և վիրավորելով երկու քաղաքացու։ Իսկ նախորդ ամիս ռումինական հակաօդային պաշտպանության ուժերն առաջին անգամ ակտիվորեն խոցել էին օդային տարածք ներխուժած սարքը Բուխարեստից ընդամենը 100 կիլոմետր հեռավորության վրա։
Ռադիոէլեկտրոնային պայքարն ու ՆԱՏՕ-ի արձագանքը
ՆԱՏՕ-ի արևելյան թևում նմանօրինակ միջադեպերի հաճախականությունը մեծացել է։ Ռումինական միջադեպից ընդամենը երկու օր առաջ իտալական կործանիչները ՆԱՏՕ-ի առաքելության շրջանակում անօդաչու սարք էին խոցել Լատվիայի օդային տարածքում։ Բացի այդ, անցյալ շաբաթ Բուլղարիայի տարածքում միջազգային գազատարի մոտ պայթել էր Ռումինիայի կողմից սահմանն անցած սարք, ինչը մասնագետները վերագրում են ռազմական գործողությունների գոտում ընթացող ռադիոէլեկտրոնային ճնշման ազդեցությանը։
Ռազմական փորձագետները ընդգծում են, որ ռադիոէլեկտրոնային պայքարի միջոցների ակտիվ կիրառումը հաճախ խաթարում է անօդաչու սարքերի նավիգացիոն համակարգերը՝ դրանք շեղելով նախանշված երթուղուց։ Այդուհանդերձ, ՆԱՏՕ-ի հրամանատարությունը պահպանում է բարձր պատրաստվածություն՝ ապահովելու համար դաշինքի օդային սահմանների անվտանգությունն ու քաղաքացիական ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը։ Ռումինիայի տարածքում հայտնաբերված բեկորներն այժմ ենթարկվում են փորձաքննության՝ սարքի տեխնիկական բնութագիրն ու թռիչքի հետագիծը վերջնականապես պարզելու համար։