Ուկրաինայում ընթացող պատերազմի նոր սրացման ֆոնին ՆԱՏՕ-ն վաղ առավոտյան ակտիվացրեց իր կործանիչ ինքնաթիռները իր արևելյան սահմանի վրա: Ռուսաստանը, իր կողմից, իրականացրեց անօդաչու սարքերի և հրթիռների իր ամենախոշոր հարձակումը, թիրախավորելով Ուկրաինայի արևմտյան հատվածը և առաջացնելով լարվածություն ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներում, ինչպես, օրինակ, Լեհաստանում։
Ռուսաստանի անօդաչու սարքերի ռեկորդային հարձակում
2025 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ռուսաստանը գիշերվա ընթացքում գործարկեց 479 անօդաչու սարք, ինչը պատերազմի մեկնարկից ի վեր ամենամեծ հարձակման դեպքն էր: Ուկրաինայի օդուժի տվյալներով՝ այդ անօդաչու սարքերին ուղեկցում էին ռազմավարական ռմբակոծիչներ՝ Tu-22M3 և Tu-95MS, որոնք թիրախավորել էին Ռովնոյի շրջանի կարևոր ենթակառուցվածքները։ Ռովնոյի քաղաքապետ Օլեքսանդր Տրետյակն այս հարձակումը բնութագրեց որպես «իր քաղաքի ամենախոշոր հարձակում»։
Թիրախների թվում էր նաև Դուբնայի ավիաբազան, որը Ուկրաինայի պաշտպանության կարևորագույն կենտրոններից է: Բացի այդ, Ռուսաստանը MiG-31 ինքնաթիռներից արձակեց Կինժալ հիպերձայնային հրթիռներ և Kh-22 հրթիռներ՝ թիրախավորելով Սև ծովի Օձերի կղզին: Զենքի այսպիսի առաջադեմ տեխնոլոգիաների կիրառումը ընդգծում է Մոսկվայի նպատակները՝ թուլացնել Ուկրաինայի ռազմական կարողությունները։
ՆԱՏՕ-ի անհապաղ արձագանքը
Լարվածության սրման ֆոնին Լեհաստանը ակտիվացրեց իր հակաօդային պաշտպանության համակարգերը և օդ բարձրացրեց կործանիչ ինքնաթիռներ։ Լեհաստանի Օպերացիոն հրամանատարությունը հաստատեց, որ երկուշաբթի առավոտյան ինչպես լեհական, այնպես էլ դաշնակիցների ինքնաթիռները սկսել են պարեկել Լեհաստանի օդային տարածքում։ ՆԱՏՕ-ի խոսնակը շեշտեց, որ այս միջոցառումները ձեռնարկվել են դաշինքի անդամ երկրների անվտանգությունն ապահովելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռուտեն Լոնդոնի Չատեմ Հաուսում ունեցած ելույթում կոչ արեց դաշինքի հակաօդային և հրթիռային պաշտպանությունը «400 տոկոսով» ընդլայնել։ «Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է Ռուսաստանը Ուկրաինայում սարսափ տարածում վերևից, ուստի մենք կուժեղացնենք մեր երկինքները պաշտպանող վահանը»,- ասաց Ռուտեն։ Նա նաև ընդգծեց «մեր հավաքական պաշտպանության մեջ քվանտային թռիչքի» անհրաժեշտությունը՝ նշելով, որ ընթացիկ պատերազմը ապագա սպառնալիքների նախանշան է։
Ուկրաինայի հակահարձակումը
Չնայած ռուսական հարձակման աննախադեպ մասշտաբին՝ Ուկրաինան իրականացրեց արագ և արդյունավետ հակահարձակում: Ուկրաինական ուժերը հաղորդեցին, որ հաջողությամբ ոչնչացրել են երկու ռուսական ռազմական ինքնաթիռ Նիժնի Նովգորոդի Սավասլեյկա ավիաբազայում։ Դրանք ներառում էին MiG-31 և Su-30/34 ինքնաթիռներ, ըստ Ուկրաինայի պաշտոնական Telegram ալիքում հրապարակված նախնական տեղեկությունների։
Բացի այդ, ուկրաինական անօդաչու սարքերը թիրախավորեցին Չուվաշիայում գտնվող ՎՆԻԻՐ գիտահետազոտական ինստիտուտը, որը հայտնի է հարձակողական անօդաչու սարքերի և ճշգրիտ զենքերի նավիգացիոն սարքավորումների արտադրությամբ։ Հարվածի հետևանքով հաստատությունում բռնկվեց հզոր հրդեհ, ինչը մեծ վնաս հասցրեց Ռուսաստանի ռազմարդյունաբերական համալիրին։
Համաշխարհային հետևանքներ և ՆԱՏՕ-ի ռազմավարական փոփոխությունը
Սեպտեմբերի 7-ի իրադարձությունները լայնամասշտաբ ազդեցություն ունեն համաշխարհային անվտանգության վրա։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կոչ է արել ՆԱՏՕ-ի անդամներին ավելացնել իրենց պաշտպանության ծախսերը՝ ՀՆԱ-ի 2 տոկոսից հասցնելով 5 տոկոսի։ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը նշել է, որ դաշնակիցները մոտ են այս առաջարկի շուրջ համաձայնության հասնելուն, ինչը կարող է պաշտոնականացվել Հաագայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում։
Միևնույն ժամանակ, Մեծ Բրիտանիան հայտարարել է 12 ատոմային հարձակողական սուզանավերի և 6 զինամթերքի գործարանների կառուցման ծրագրերի մասին՝ ի պատասխան Ռուսաստանի ագրեսիայի։ ՆԱՏՕ-ի արևելյան սահմանը արագորեն դառնում է լայնածավալ աշխարհաքաղաքական մրցակցության կենտրոն, և դաշինքի անդամ երկրները մեծացնում են իրենց ռազմական պատրաստվածությունը։
Վերջին սրացումը ընդգծում է Արևելյան Եվրոպայում խաղաղության խախտվածությունը և ՆԱՏՕ-ի հավաքական պաշտպանության ռազմավարության աճող կարևորությունը։ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի վրա հարձակումների սրման ֆոնին դաշինքը կանգնած է իր միասնության և վճռականության կարևորագույն փորձության առաջ։