Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն և նրա գլխավորած «Լիկուդ» կուսակցությունը հայտնվել են խիստ քննադատության կենտրոնում՝ արհեստական բանականությամբ (ՏԻ) ստեղծված նախընտրական տեսահոլովակի պատճառով։ Ինչպես հաղորդում է i24NEWS հեռուստաալիքը, տեսանյութում հանրությունը և ընդդիմադիրները տեսել են ծաղր՝ ուղղված ընդդիմադիր գործիչ, Իսրայելի պաշտպանության բանակի (ՑԱԽԱԼ) նախկին գլխավոր շտաբի պետ Գադի Այզենկոտի զոհված որդու հիշատակին։ Այս սկանդալը նոր թափ է հաղորդել քաղաքական պայքարում արհեստական բանականության կիրառման էթիկական սահմանների շուրջ քննարկումներին։
«Լիկուդի» տարածած տեսանյութում պատկերված է ընդդիմադիր «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Այզենկոտի կերպարը, որը բաց գրկով վազում է դեպի մի երիտասարդ, որի շապիկին գրված է «Իսրայելական միասնություն»։ Սակայն վերջին պահին Այզենկոտի կերպարը շրջվում է և գրկախառնվում արաբական «Ռաամ» կուսակցության առաջնորդ Մանսուր Աբասի հետ։ Սոցիալական ցանցերի օգտատերերը անմիջապես նկատել են, որ ՏԻ-ով գեներացված երիտասարդը զարմանալիորեն նման է Այզենկոտի որդուն՝ Գալ Այզենկոտին, ով զոհվել էր 2023 թվականի դեկտեմբերին Գազայի հատվածում՝ թունելի պայթյունի հետևանքով։ Որդու հուղարկավորությանը ժամանակին ներկա էր եղել նաև ինքը՝ Նեթանյահուն։
Արձագանքը եղավ կտրուկ և անհապաղ։ «Լիկուդի» նախկին նախարար Լիմոր Լիվնատը դատապարտել է վարչապետին՝ գրելով. «Որքա՞ն ցածր կարող ես իջնել, Բիբի՛։ Շա՛մփ քեզ»։ Նա նաև մատնանշել է, որ Նեթանյահուի սեփական որդին այդ ընթացքում գտնվում է Մայամիում, մինչդեռ նա ծաղրում է պատերազմում զոհվածի հորը։ ՑԱԽԱԼ-ի նախկին խոսնակ Ավի Բենայահուն տեսանյութն անվանել է «վիրավորական» և «նվաստացուցիչ» հենց իր՝ Նեթանյահուի համար՝ նշելով, որ սա լուրջ վնաս է հասցնելու վարչապետի վարկանիշին։
Բուռն արձագանքից հետո Նեթանյահուի թիմը հերքել է որևէ կապ զոհված զինվորի կերպարի հետ, սակայն շտապ փոխարինել է տեսանյութը նոր տարբերակով, որտեղ երիտասարդի փոխարեն պատկերված է կին։ Վարչապետը հայտարարել է, որ համացանցում «ծայրահեղականները փորձում են կեղծ դավադրության տեսություններ ստեղծել»՝ քողարկելու համար այն ճշմարտությունը, որ Այզենկոտը չի կարող կառավարություն կազմել առանց արաբական կուսակցությունների։ Ի պատասխան՝ «Յաշար» կուսակցությունը հրապարակել է արխիվային տեսանյութերի հավաքածու, որտեղ հենց «Լիկուդի» անդամներն են նախկինում գովաբանում Մանսուր Աբասին՝ հայտարարելով, որ Նեթանյահուն ինքը չի կարող կառավարություն ձևավորել առանց ոչ սիոնիստական ուժերի։
Դիտարկելու հարցեր
Ինչու՞ Գալ Այզենկոտի հետ արտաքին նմանությունը նման բուռն հանրային արձագանք առաջացրեց
Իսրայելում զոհված զինծառայողների հիշատակը սուրբ արժեք է, որը վեր է կուսակցական քաղաքականությունից։ Գալ Այզենկոտը հատուկջոկատային էր, ով զոհվել էր Գազայում մարտական գործողությունների ժամանակ, ուստի նրա կերպարի ցանկացած քաղաքական շահարկում ընկալվում է որպես էթիկական սահմանների կոպիտ խախտում։
Արդյո՞ք ՏԻ-ով նմանության գեներացումը միտումնավոր է եղել
Նեթանյահուի նախընտրական շտաբը կտրականապես հերքել է որևէ միտումնավոր կապ՝ նմանությունը որակելով որպես պատահականություն։ Այնուամենայնիվ, քննադատները պնդում են, որ նախքան տեսանյութի հրապարակումը պատշաճ ստուգման բացակայությունը վկայում է անպատասխանատու մոտեցման մասին։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Մնում է չպարզված՝ արդյոք ՏԻ համակարգին տրվել է Գալ Այզենկոտի լուսանկարներին նմանեցնելու հատուկ հրահանգ, թե դա եղել է գեներատորի պատահական արդյունքը։
Դիտանկյուններ
«Լիկուդի» նախընտրական շտաբի տեսակետը vs Ընդդիմության և անվտանգության համակարգի տեսակետը
Դիտանկյուն
«Լիկուդի» նախընտրական շտաբի տեսակետը
Նեթանյահուի թիմը տեղի ունեցածը ներկայացնում է որպես քաղաքական հակառակորդների կողմից հրահրված դավադրության տեսություն։ Նրանց պնդմամբ՝ տեսանյութի նպատակը եղել է զուտ քաղաքական քննադատությունը՝ ուղղված Գադի Այզենկոտի և արաբական կուսակցությունների հնարավոր դաշինքին, իսկ բարձրացված աղմուկը համարում են թեմայից շեղելու փորձ։
Ընդդիմության և անվտանգության համակարգի տեսակետը
Ընդդիմադիրներն ու պաշտպանական համակարգի նախկին ներկայացուցիչները տեսանյութը համարում են էթիկական կարմիր գծերի խախտում։ Նրանք նշում են, որ զոհված զինվորի կերպարի շահարկումը ՏԻ գործիքներով ոչ միայն վիրավորում է սգացող ընտանիքին, այլև հարվածում է բանակի շուրջ առկա հանրային համերաշխությանը։
1962 թվականի հուլիսի ոսկեզօծ լույսի ներքո արված այս վերջին կադրերը Ջորջ Բարիսի կողմից ցույց են տալիս հանգիստ Մերիլին Մոնրոյին՝ մահվանից ընդամենը շաբաթներ առաջ:
Սենատոր Քրիս Վան Հոլենը հայտնել է, որ 2026թ. բյուջեն ապահովել է կարևոր ֆինանսավորում, սակայն Թրամփի վարչակազմի քաղաքականությունը նոր մարտահրավերներ է ստեղծում։
Disney-ն և BBC Studios-ը D23-ի ժամանակ ներկայացրել են «Bluey» ֆիլմի առաջին թրեյլերը՝ ցուցադրելով 3D անիմացիայի անցումը՝ նախքան 2027-ի օգոստոսյան պրեմիերան։