Առաջին հայացքից այս լուսանկարը հիշեցնում է ընտանեկան հանգստի սովորական, արևոտ մի պահ։ Ժպտացող տղամարդը, որդուն ուսերին դրած, հանգիստ նայում է տեսախցիկի օբյեկտիվին՝ վայելելով քաղաքային զբոսանքը։ Նրանց աջ կողմում կայանված է կարմրավուն մարդատար ավտոմեքենա։ Սակայն այս անմեղ թվացող տուրիստական կադրը Հյուսիսային Իռլանդիայի հակամարտության ամենասարսափելի վավերագրերից մեկն է։ Լուսանկարի արվելուց վայրկյաններ անց մեքենան, որի մեջ տեղադրված էր շուրջ 230 կիլոգրամ պայթուցիկ, օդ թռավ՝ խլելով 29 մարդու կյանք։
Ի՞նչ է պատկերված լուսանկարում
Կադրն արվել է 1998 թվականի օգոստոսի 15-ի շաբաթ օրը՝ Օմա քաղաքի Մարկետ սթրիթում (Շուկայի փողոց): Լուսանկարում իսպանացի զբոսաշրջիկ Գոնսալո Սեբալյոսն է և նրա փոքրիկ որդին, որոնք Հյուսիսային Իռլանդիա էին ժամանել լեզվի փոխանակման ծրագրով: Հետին պլանում երևում են քաղաքային առօրյան, խանութների ցուցափեղկերն ու փողոցով քայլող մարդիկ: Նրանց կողքին կայանված 1991 թվականի արտադրության «Vauxhall Cavalier» մակնիշի մեքենան (MDZ 5211 կեղծ պետհամարանիշով) սովորական ավտոմեքենա չէր. դրա բեռնախցիկում գործում էր մեխանիկական ժամացույցը, որը հաշվում էր պայթյունի վերջին վայրկյանները:
Կադրի հետևում թաքնված պահը
1998 թվականի օգոստոսի 15-ին «Իրական ԻՀԲ» (Real IRA) այլախոհ խմբավորման անդամները գողացված մեքենան հասցրել էին Օմա։ Չկարողանալով կայանել նախատեսված թիրախի՝ դատարանի շենքի մոտ, ահաբեկիչները մեքենան թողել էին առևտրային փողոցում և միացրել 40 րոպեանոց ժամանակաչափը։ Այնուհետև նրանք ոչ հստակ հեռախոսազանգերով զգուշացրել էին ռումբի մասին՝ նշելով դատարանի տարածքը։ Ոստիկանությունը, կարծելով, թե վտանգը դատարանի մոտ է, մարդկանց տարհանել էր հենց դեպի Մարկետ սթրիթ՝ ուղիղ դեպի ականապատ մեքենան։
Ժամը 15:04-ին, երբ փողոցը լեփ-լեցուն էր գնումներ կատարող քաղաքացիներով և իսպանացի ուսանողների խմբով, տեսախցիկի կոճակը սեղմվեց։ Անմիջապես հաջորդեց ահռելի պայթյունը։ Շենքերի ճակատային հատվածները փլուզվեցին, ապակիներն ու բեկորները ծածկեցին փողոցը։ 21 մարդ զոհվեց տեղում, ևս 8-ը մահացան հիվանդանոցներում. զոհերի թվում կային երեխաներ, դեռահասներ և երկվորյակների սպասող հղի կին:
Լուսանկարիչն ու պատմությունը
Լուսանկարն արվել էր իսպանական խմբի ղեկավար Ռոսիո Աբադ Ռամոսի տեսախցիկով: Պայթյունի պահին լուսանկարիչը զոհվեց, իսկ ֆոտոխցիկը մնաց փլատակների տակ: Որոնողափրկարարական աշխատանքների ընթացքում ոստիկանները գտան վնասված տեսախցիկը, որի ներսում գտնվող ժապավենը հրաշքով չէր վնասվել: Ժապավենը երևակելիս հայտնաբերվեց այս կադրը, որն անմիջապես դարձավ գործի կարևորագույն ապացույցներից մեկը:
Լուսանկարում պատկերված հայրն ու որդին ծանր վիրավորումներով, բայց փրկվեցին։ Ընտանիքի համաձայնությամբ լուսանկարը հետագայում հրապարակվեց համաշխարհային մամուլում՝ իբրև ողբերգության անջնջելի վկայություն:
Պատմական ենթատեքստը
Օմայի ահաբեկչությունը տեղի ունեցավ 1998 թվականի ապրիլին կնքված «Ավագ ուրբաթի» պատմական համաձայնագրից ընդամենը չորս ամիս անց, որը կոչված էր վերջ դնելու երեք տասնամյակ տևած արյունահեղությանը: Համաձայնագրին դեմ հանդես եկող ծայրահեղականները նպատակ ունեին խաթարել խաղաղության գործընթացը: Սակայն Օմայի սպանդը հակառակ ազդեցությունն ունեցավ. այն առաջացրեց համընդհանուր ցասում և միավորեց ինչպես կաթոլիկ, այնպես էլ բողոքական համայնքներին ընդդեմ բռնության:
Ինչու է այն կարևոր այսօր
Ահաբեկչությունների վավերագրությունը սովորաբար ցույց է տալիս ավերածություններ և արցունքներ։ Օմայի այս լուսանկարը բացառիկ է նրանով, որ ցուցադրում է աղետին նախորդող բացարձակ անմեղությունն ու անտեղյակությունը։ Կադրում չկա որևէ տագնապ, ոչինչ չի մատնում կարմիր մեքենայի մահաբեր բնույթը։ Ֆիքսելով խաղաղ կյանքի և անողոք բռնության անտեսանելի սահմանագիծը՝ լուսանկարը մնում է Օմայի 29 զոհերի հիշատակի հավերժական խորհրդանիշը։