Ամառային պարզ հագուստով ժպտացող տղամարդը կանգնած է Ամերիկայի ամենահայտնի զվարճանքների պարկի արևոտ ու գունեղ միջավայրում՝ պահելով փոքրիկ որդու ձեռքը։ 1981 թվականի մայիսին ցանկացած անցորդի համար լուսանկարում պատկերված անձը սովորական հարուստ հարավամերիկացի զբոսաշրջիկ էր, ով ընտանիքին բերել էր «Դիսնեյլենդ»՝ երազանքների արձակուրդ անցկացնելու։ Սակայն տեսախցիկի առջև անհոգ կանգնած մարդը Մեդելինյան քարտելի առաջնորդ Պաբլո Էմիլիո Էսկոբար Գավիրիան էր, ով այդ պահին արդեն ամսական տոննաներով կոկաին էր մաքսանենգում դեպի ԱՄՆ։ Այս լուսանկարը ֆիքսել է խաղաղության մի անհավանական ակնթարթ, նախքան Էսկոբարը կդառնար աշխարհի ամենաորոնվող նարկոահաբեկիչը։ Ինչպե՞ս հաջողվեց բազմամիլիարդանոց հանցավոր կայսրություն կառուցող մարդուն անարգել զբոսնել ամերիկյան ընտանեկան ժամանցի ամենակենտրոնական վայրում։
Ինչ է ցույց տալիս լուսանկարը
Լուսանկարում Պաբլո Էսկոբարը ներկայանում է որպես միջին խավի սովորական հայրիկ։ Նա կրում է պարզ պոլո վերնաշապիկ և առօրյա տաբատ, կեցվածքը հանգիստ է և բնական։ Նրա կողքին կանգնած է փոքրիկ որդին՝ Խուան Պաբլո Էսկոբարը, իսկ մոտակայքում ընտանիքի մյուս անդամներն են, այդ թվում՝ կինը՝ Մարիա Վիկտորիա Էնաոն։ Կադրում չկան թիկնապահներ, շքեղ մեքենաներ կամ զենքեր․ առկա են միայն զբոսաշրջային պարագաներ, հուշանվերների պայուսակներ և հարմարավետ կոշիկներ։ Հորինվածքը հիշեցնում է 1980-ականների միլիոնավոր սովորական ընտանեկան լուսանկարներ՝ նկարված Դիսնեյի հեքիաթային ճարտարապետության ֆոնին։ Լուսանկարի ամենացնցող կողմն այն է, ինչը բացակայում է կադրում՝ ոչ մի տեսանելի ակնարկ այն դաժան violent բռնության, կաշառակերության և հանցավոր ցանցի մասին, որն արդեն ղեկավարում էր Էսկոբարը։
Պատմությունը լուսանկարի հետևում
Լուսանկարն արվել է 1981 թվականի մայիսին ԱՄՆ-ում Էսկոբարի ընտանեկան բազմաշաբաթյա արձակուրդի ընթացքում։ Ոգեշնչված Մեդելինյան քարտելի հսկայական շահույթներից, որն արդեն հաստատել էր տարանցիկ խոշոր կետեր (օրինակ՝ Նորմանս Քեյը Բահամյան կղզիներում), Էսկոբարը որոշեց իր ազգականներին նվիրել ճոխ ամերիկյան ճանապարհորդություն։ Երթուղին ներառում էր Մայամին, Օրլանդոն, Անահայմը և Վաշինգտոնը, որտեղ Էսկոբարը նույնպես լուսանկարվել էր որդու հետ Սպիտակ տան ֆոնին։ Նրա որդու՝ Խուան Պաբլոյի (հետագայում՝ Սեբաստիան Մարոկին) հուշերի համաձայն՝ Էսկոբարը հսկայական գումարներ էր ծախսում՝ գնելով Դիսնեյի հուշանվերներ, վարձակալելով շքեղ մեքենաներ և բնակվելով բարձրակարգ հյուրանոցներում։ Այդ պահին ամերիկյան իրավապահ մարմինները (այդ թվում՝ DEA-ն) դեռևս չէին կապել քարտելի գործունեությունը Էսկոբարի անձնական ինքնության հետ, ինչը նրան թույլ էր տալիս ճանապարհորդել օրինական կոլումբիական անձնագրով։
Լուսանկարիչը և ծագումնաբանությունը
Այս կադրը նկարահանվել է ոչ թե պրոֆեսիոնալ ֆոտոլրագրողի կամ գաղտնի գործակալի, այլ ընտանիքի անդամներից մեկի կողմից՝ սովորական սիրողական տեսախցիկով։ Տասնամյակներ շարունակ լուսանկարը պահվել է ընտանեկան մասնավոր ալբոմում։ Դրա հանրայնացումը տեղի ունեցավ 1993 թվականին Էսկոբարի սպանությունից տարիներ անց։ Երբ նրա այրին ու երեխաները փախան Արգենտինա և ի վերջո սկսեցին խոսել իրենց անցյալի մասին, Խուան Պաբլո Էսկոբարը լուսանկարը փոխանցեց փաստավավերագրողներին և հետազոտողներին։ Այն հայտնվեց 2009 թվականի «Իմ հոր մեղքերը» (Sins of My Father) ֆիլմում և 2014 թվականին հրատարակված «Պաբլո Էսկոբար․ իմ հայրը» գրքում։ Այդ ժամանակվանից ի վեր լուսանկարը դարձել է պատմական կարևոր վավերագիր։
Պատմական համատեքստը
1981 թվականը բեկումնային էր Պաբլո Էսկոբարի կյանքում։ Նա գտնվում էր հանցագործ աշխարհից դեպի քաղաքականություն անցնելու շեմին։ Կոլումբիայում նա ստեղծում էր «Ռոբին Հուդի» կերպար՝ ֆինանսավորելով աղքատ թաղամասերի տների, ֆուտբոլի դաշտերի և դպրոցների կառուցումը Մեդելինում։ Այս ուղևորությունից ընդամենը մեկ տարի անց՝ 1982 թվականին, Էսկոբարն ընտրվեց Կոլումբիայի Ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր՝ ստանալով դիվանագիտական ձեռնմխելիություն։ Սակայն նրա քաղաքական ամբիցիաները շուտով բախվեցին արդարադատության նախարար Ռոդրիգո Լարա Բոնիլյայի դիմադրությանը, ինչը հանգեցրեց Էսկոբարի վտարմանը քաղաքականությունից և սկիզբ դրեց արյունալի ահաբեկչությունների ու սպանությունների տասնամյակին։ Դիսնեյլենդի լուսանկարը ֆիքսում է այդ փոթորկից առաջ տիրող կարճատև անդորրը։
Ինչու է այն կարևոր մինչ օրս
Լուսանկարը շարունակում է մնալ հայտնի իր սուր հակադրության պատճառով։ Այն տեղադրում է պատմության ամենադաժան հանցագործներից մեկին մանկական անմեղության ամենախորհրդանշական վայրում։ Բացի մշակութային ֆենոմեն լինելուց, լուսանկարը ծառայում է որպես իրավապահ համակարգի բացթողումների պատմական վկայություն։ Այն հիշեցնում է, որ պատմական հանցագործները առօրյա կյանքում չունեն «չարագործի» բացահայտ արտաքին։ Ցույց տալով Էսկոբարին որպես սովորական հոգատար հայրիկի՝ լուսանկարը ստիպում է առերեսվել մարդկային բնույթի բարդության հետ․ ինչպես կարող էր նույն մարդը սիրով զբոսնել որդու հետ «Դիսնեյլենդում» և միաժամանակ ստեղծել մի կայսրություն, որը հազարավոր անմեղ կյանքեր կործանեց։