Նոր որսորդական վարքագիծ Կալիֆոռնիայի ծոցում
Ծովային կենսաբանները Կալիֆոռնիայի ծոցում (Մեքսիկա) փաստագրել են օրկանների (Orcinus orca) վարքագծի նախկինում չնկատված ձև։ Frontiers in Ethology ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը նկարագրում է համակարգված «ջարդող» մարտավարություն, որի ժամանակ մեկ օրկան կայունացնում է արևաձկան (sunfish) դիակը, իսկ մյուսը բարձր արագությամբ հարվածում է նրան՝ որսը բաժանելով փոքր, հեշտ մարսվող կտորների։
«Beneath The Waves» ոչ առևտրային կազմակերպության գիտնական Քեթրին Էյրսը 2024 թվականի հուլիսին տեսագրել է այս վարքագծի առաջին դեպքը։ Տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է չափահաս էգ օրկանը պահում արևաձկանը, մինչդեռ մեկ այլ օրկան մեծ արագությամբ հարվածում է թիրախին։ 2025 թվականի սեպտեմբերին զբոսաշրջային օպերատորի կողմից արձանագրված երկրորդ դեպքը հաստատում է, որ սա պարբերական երևույթ է։
Կոգնիտիվ բարդություն և սոցիալական դինամիկա
Այս վարքագիծը ընդգծում է օրկանների ճկուն մտածողությունը։ Conexiones Terramar-ի ծովային կենսաբան Էրիկ Հիգերան նշում է, որ մարտավարությունը պահանջում է բազմափուլ պլանավորում և ճշգրիտ համագործակցություն։ Թեև այս մեթոդը ֆունկցիոնալ նպատակ ունի՝ ստեղծել կերակրի փոքր կտորներ ձագերի համար, գիտնականները չեն բացառում, որ այն նաև սոցիալական խաղի ձև է։
Պիզայի համալսարանի գիտնական Մարտինա Ֆրանչեսկոնին նշում է, որ նման վարքագծերը հաճախ ծագում են խաղային համատեքստում և ավելի ուշ ձեռք են բերում սնուցման գործառույթ։ Ձագերի մասնակցությունը՝ կերակրի կտորներն ուտելու միջոցով, վկայում է սոցիալական ուսուցման գործընթացի մասին։
Զբոսաշրջության դերը գիտական բացահայտումներում
Հետազոտությունը հնարավոր է դարձել էկոտուրիզմի օպերատորների կողմից օգտագործվող ստորջրյա տեսախցիկների շնորհիվ։ Թեև սա գիտության համար աննախադեպ հնարավորություններ է բացում, Մեքսիկայի իշխանությունները նախորդ տարի խստացրել են օրկանների հետ շփման կանոնները՝ շեշտելով կենդանիների հանդեպ հարգալից հեռավորության պահպանման անհրաժեշտությունը։