Կանադայի պաշտոնական ընդդիմության առաջնորդ Փիեռ Պուալիևրը պաշտոնապես հրավիրել է Իրանի Ռեզա Փահլավիին այցելել Կանադա՝ վերջինիս հետ տեսակապով անցկացված հանդիպումից հետո։ 2026 թվականի օգոստոսի 20-ին հաստատված այս բարձր մակարդակի շփումը ընդգծում է Կանադայի քաղաքական դաշտում Իրանի ընդդիմության հետ հարաբերությունների զարգացման նոր փուլը։
Պուալիևրը հրավերի մասին առաջին անգամ հայտարարել էր օգոստոսի 15-ին Բրիտանական Կոլումբիայում տեղի ունեցած «Պարսկական համայնքային հավաքի» ընթացքում։ Օգոստոսի 20-ին Պահպանողական կուսակցության ղեկավարը հրապարակեց Փահլավիի հետ տեսազանգի լուսանկարը՝ նշելով, որ կողմերը քննարկել են Իրանի Իսլամական Հանրապետության նկատմամբ միջազգային ճնշման պահպանումը, իրանցիների համար անխափան ինտերնետ կապի ապահովումը և իրանական ռեժիմի սառեցված ակտիվների օգտագործումը՝ հօգուտ ժողովրդավարական շարժումների։
Հեռավար հանդիպում և հրավեր Կանադա
Վանկուվերում համայնքի ներկայացուցիչների առջև ունեցած ելույթում Պուալիևրն ընդգծել է, որ Կանադայի արտաքին քաղաքականությունը պետք է աջակցի ազատությանը, սակայն չպետք է պարտադրի կոնկրետ ղեկավարներ։ «Կանադացիների կամ որևէ օտարերկրյա կառավարության դերը չէ իրանցիներին ասել, թե ով պետք է ղեկավարի իրենց երկիրը, սակայն Իրանում պետք է լինի ազատ և ժողովրդավարական իշխանություն, որը կգտնվի իրանցի ժողովրդի ձեռքում»,— հայտարարել է Պուալիևրը։
65-ամյա Ռեզա Փահլավին, ով բնակվում է Վաշինգտոնի շրջանում, իրեն ներկայացնում է որպես անցումային շրջանի միավորող ֆիգուր, ով պատրաստ է ապահովել անցումը դեպի ժողովրդավարական ընտրություններ։ Նրա հայրը՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավին, Իրանը ղեկավարել է մինչև 1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունը։
Օտտավայի տարբերվող մոտեցումները
Պուալիևրի այս քայլը հստակ հակադրվում է Վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի լիբերալ կառավարության որդեգրած քաղաքականությանը։ Կանադան Թեհրանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները խզել է դեռևս 2012 թվականին, սակայն գործող իշխանությունները խուսափում են որևէ կոնկրետ ընդդիմադիր գործչի պաշտոնական աջակցություն հայտնելուց։
2026 թվականի հունիսին Արտաքին գործերի նախարար Անիտա Անանդի խորհրդարանական քարտուղար Ռոբ Օլիֆանտը, արձագանքելով Փահլավիին որպես Իրանի ժողովրդի օրինական ներկայացուցիչ ճանաչելու պահանջագրին, հայտարարել էր, որ Կանադան չի աջակցում Իրանի որևէ առանձին ընդդիմադիր գործչի և գտնում է, որ Իրանի ապագան պետք է որոշի միայն իրանցի ժողովուրդը։
Ակտիվների առգրավում և անվտանգության մարտահրավերներ
Հանդիպման կարևոր թեմաներից է եղել նաև Կանադայում իրանական սփյուռքի անվտանգության ապահովումը։ 2025 թվականի հունվարին Օտտավայում հրապարակված Օտարերկրյա միջամտության հետաքննության վերջնական զեկույցում նշվել էր, որ Թեհրանն իրականացնում է անդրազգային ճնշումներ՝ օգտագործելով հանցավոր խմբավորումներ և առցանց հոգեբանական ահաբեկումներ Կանադայում բնակվող ակտիվիստների դեմ։
Կանադան արդեն իսկ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) ներառել է ահաբեկչական կազմակերպությունների ցանկում։ Պուալիևրի առաջարկը՝ սառեցված պետական ակտիվներն ուղղել ընդդիմությանն աջակցելուն, նոր թափ է տալիս իրանական ռեժիմի դեմ տնտեսական պատժամիջոցների քննարկմանը։
Սփյուռքի քննարկումները Իրանի ապագայի շուրջ
Չնայած Փահլավին ունի լայն աջակցություն սփյուռքի որոշ հատվածներում, նրա դերը միանշանակ չէ։ Քննադատները, այդ թվում՝ Macdonald-Laurier ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Կավե Շահրուզը, նշում են, որ Փահլավին չի առաջարկում Իրանի էթնիկ և քաղաքական բազմազանությունն արտացոլող հստակ ծրագիր և խուսափում է ֆեդերալիզմի ու փոքրամասնությունների իրավունքների քննարկումից։
Այս զարգացումները տեղի են ունենում Իրանում ներքաղաքական լարվածության ֆոնին, որտեղ Ալի Խամենեիի մահից հետո Գերագույն առաջնորդի պաշտոնը ստանձնել է նրա որդին՝ Մոջթաբա Խամենեին։