ՕՐԵՄ — Յուտա նահանգի խոշորագույն հանրային կրթական համակարգը պաշտոնապես սկսել է իր վերջին ուսումնական տարին ներկայիս կարգավիճակով։ Այս օգոստոսին Alpine դպրոցական օկրուգի (Alpine School District) դպրոցներ վերադարձած աշակերտների համար սկսվել է պատմական մի փուլ, քանի որ կառույցը պատրաստվում է ամբողջական լուծարման։ Մինչև 2027 թվականի հուլիսի 1-ը ավելի քան 80,000 աշակերտ սպասարկող այս հսկայական վարչական մարմինը կդադարեցնի իր գործունեությունը՝ բաժանվելով երեք նոր, անկախ դպրոցական օկրուգների՝ Լեյք Մաունթին (Lake Mountain), Ասպեն Փիքս (Aspen Peaks) և Տիմպանոգոս (Timpanogos)։
Այս վերակազմավորումը հանդիսանում է Յուտայի հանրային կրթության պատմության մեջ ամենախոշոր կառուցվածքային փոփոխություններից մեկը։ Օկրուգի տրոհման որոշումը կայացվել է Յուտա շրջանում (Utah County) բնակչության կտրուկ աճի և դրան հաջորդած տեղական բանավեճերի արդյունքում, որոնք վերաբերում էին ռեսուրսների բաշխմանն ու կառավարման արդյունավետությանը։ 2024 թվականի նոյեմբերին կայացած հանրաքվեի ժամանակ ընտրողները կողմ քվեարկեցին երկու առանձին նախագծերի, ինչն էլ հիմք դրեց ներկայիս անցումային գործընթացին։
Տրոհման նախապատմությունը և ընտրողների որոշումը
Դպրոցական օկրուգի բաժանումը տեղի ունեցավ 2024 թվականի ընտրությունների ժամանակ ընդունված թիվ 11 և թիվ 14 առաջարկների (Proposition 11, Proposition 14) հիման վրա։ Տարիներ շարունակ արագ զարգացող արևմտյան համայնքների բնակիչները պնդում էին, որ Alpine օկրուգը չափազանց մեծացել է և չի կարողանում արդյունավետորեն արձագանքել տարբեր քաղաքների յուրահատուկ կրթական կարիքներին։
Ըստ հաստատված ծրագրի՝ թիվ 11 առաջարկով ստեղծվեց «Ասպեն Փիքս» օկրուգը, որը ներառում է Ամերիքան Ֆորք, Սիդար Հիլզ, Ալփայն, Հայլենդ, Լեհի քաղաքները և Դրեյփերի մի մասը։ Թիվ 14 առաջարկով ձևավորվեց «Լեյք Մաունթին» օկրուգը, որն ընդգրկում է Սարատոգա Սփրինգս, Իգլ Մաունթին, Ֆեյրֆիլդ և Սիդար Ֆորտ բնակավայրերը։ Այն տարածքները, որոնք չմտան այս երկու կառույցների մեջ (Օրեմ, Լինդոն, Փլեզանթ Գրով և Վինյարդ), կազմեցին երրորդ՝ «Տիմպանոգոս» դպրոցական օկրուգը։
Գույքի և պարտավորությունների համամասնական բաժանումը
Նման մասշտաբի կառույցի լուծարումը պահանջում էր բարդ իրավական և ֆինանսական բանակցություններ։ 2026 թվականի հունիսի վերջին երեք նոր օկրուգների ներկայացուցիչները ստորագրեցին եռակողմ համաձայնագիր, որով սահմանվեցին Alpine-ի ակտիվների և պարտավորությունների բաժանման հստակ կանոնները։ Ըստ նահանգային օրենքի՝ աշխարհագրական դիրքին կապված գույքը (օրինակ՝ դպրոցների շենքերը) ինքնաբերաբար փոխանցվում է այն օկրուգին, որի տարածքում գտնվում է։
Սակայն ոչ նյութական ակտիվները, ներառյալ ընդհանուր բյուջեն, արտադպրոցական միջոցառումների ֆոնդերը և կենտրոնական պահեստներում առկա սարքավորումները, որոշվեց բաշխել ըստ աշակերտների թվաքանակի համամասնության։ Այսպիսով, ամենախոշոր օկրուգը՝ «Ասպեն Փիքսը», կստանա ընդհանուր ակտիվների 41,78%-ը, «Լեյք Մաունթինը»՝ 30,16%-ը, իսկ ամենափոքրը հանդիսացող «Տիմպանոգոսը»՝ 28,06%-ը։
Աշխատակազմի երաշխիքները և համայնքի մտահոգությունները
Օկրուգի ղեկավարությունը հայտնել է, որ ուսուցիչների և վարչական անձնակազմի համար աշխատանքային պայմանները չեն վատթարանա։ Բոլոր աշխատակիցները կպահպանեն իրենց ներկայիս հաստիքները, աշխատավարձերը, արտոնություններն ու աշխատանքային ստաժը։ Չնայած այս երաշխիքներին, որոշ ծնողներ մտահոգություն են հայտնում հատուկ կրթական ծրագրերի ապագա ֆինանսավորման վերաբերյալ։ Ծնողներից Ալիա Հասքին նշել է, որ փոքր օկրուգների առանձնացման պարագայում հատուկ կրթության բյուջեն կարող է առաջինը կրճատվել։ Նոր ձևավորված կրթական խորհուրդները լիազորությունները լիովին կստանձնեն 2027 թվականի հուլիսի 1-ից։