Նախապատմական գիշատիչները և վաղ շրջանի մարդիկ
Ոչ թռչնանման դինոզավրերի անհետացումից հետո հսկա գիշատիչ թռչունները դարձել են գերգիշատիչներ՝ որսալով վաղ շրջանի մարդկանց նախնիներին և ձևավորելով մարդու անատոմիական ու սոցիալական վարքագիծը, ինչպես նշվում է BBC-ի հրապարակման մեջ: Մոտ 2.8 միլիոն տարի առաջ հարավաֆրիկյան սավաննայում Տաունգ երեխա հայտնի Australopithecus africanus տեսակի մանուկը դարձել էր հսկայական գիշատիչ թռչունի զոհ: Թեև թռչունի կոնկրետ տեսակը հստակեցված չէ, սակայն բրածոյի աչքակապերի տակ առկա վնասվածքները համընկնում են ժամանակակից արծիվների որսորդական առանձնահատկությունների հետ:
Դինոզավրերի անհետացման և Մեծ սառցե դարաշրջանի միջև ընկած տասնյակ միլիոնավոր տարիների ընթացքում չափազանց խոշոր թռչունները գերիշխել են համաշխարհային էկոհամակարգերում: Աստերոիդի հարվածից հետո գետնաբնակ թռչունները վերածվել են հսկա ձևերի՝ զբաղեցնելով խոշոր ցամաքային գիշատիչների թողած էկոլոգիական տեղերը: Մինչ որոշ տեսակներ դարձել են խոտակերներ, մյուսները վերածվել են հզոր օդային որսորդների, որոնք պարբերաբար որսացել են վաղ պրիմատներին:
Բրածոների ապացույցները և պրիմատների խոցելիությունը
Օհայոյի նահանգային համալսարանի պրիմատոլոգ Սքոթ ՄաքԳրոուն նշում է, որ գիշատիչ թռչունները շարունակաբար որսացել են պրիմատներին էվոլյուցիոն ամբողջ պատմության ընթացքում: Ուսումնասիրելով Իվորի անտառում աֆրիկյան թագավորական արծիվների կողմից սպանված ավելի քան 600 ժամանակակից պրիմատների մնացորդները՝ ՄաքԳրոուն հայտնաբերել է Տաունգ երեխայի գանգի վրա առկա տրավմաներին նույնական կմախքային վնասվածքներ: Այս բացահայտումները վկայում են, որ թռչունների կողմից որսը պրիմատների էվոլյուցիայի բնականոն և կարևոր գործոն է եղել:
Բրայթոնի համալսարանի հնագետ և կիրառական գիտությունների դեկան Ջեյմս Քոուլն ընդգծում է, որ վաղ շրջանի հոմինինները կանոնավոր կերպով թիրախ են հանդիսացել մի շարք գիշատիչների, այդ թվում՝ խոշոր կատվազգիների, կոկորդիլոսների և հսկա թռչունների համար: Օդային հարձակման մշտական սպառնալիքը ստիպել է վաղ մարդկանց նախնիներին հարմարվել ինչպես ֆիզիկապես, այնպես էլ վարքագծային առումով:
Անատոմիական և սոցիալական հարմարվողականություն
Ենթադրվում է, որ օդային գիշատիչների մշտական ճնշումը հանգեցրել է մի շարք կարևոր մարդկային զարգացումների: Երկոտանության ձեռքբերումը հեշտացրել է վաղ մարդկանց համար բաց տարածքների վերահսկումն ու մոտեցող գիշատիչների ժամանակին հայտնաբերումը: Ավելին, գաղտագողի հարձակվող գիշատիչներից խուսափելը պահանջել է ավելի մեծ սոցիալական խմբերի ստեղծում և համատեղ պաշտպանական մեխանիզմներ:
Հետազոտողների համաձայն՝ ավելի մեծ խմբեր պահպանելու անհրաժեշտությունը նաև խթանել է բարդ հաղորդակցության զարգացումը: Ավելի մեծ խմբերում դերերի բաշխումը և տեսադաշտից դուրս համակարգումը պահանջել են նոր ազդանշանային համակարգեր, ինչը հնարավոր է՝ հիմք է դրել մարդկային լեզվի զարգացմանը: