Ինքնիշխանության տեսլականը
Հունիսի 24-ին՝ Fête nationale-ի (Քվեբեկի ազգային տոն) օրը, Parti Québécois (PQ) կուսակցությունը հրապարակեց անկախության 524-էջանոց հիմնարար ծրագիրը՝ «Le Livre bleu sur l’indépendance»-ը։ Փաստաթուղթը, որը պաշտոնապես ընդունվել է կուսակցության ազգային խորհրդի կողմից, ներկայացնում է ինքնիշխան Քվեբեկի կառուցվածքային տեսլականը՝ հանրապետական կարգի, սեփական բանակի և վարչական համակարգի արմատական վերափոխման տեսքով։
PQ-ի առաջնորդ Պոլ Սեն-Պիեռ Պլամոնդոնը նշել է, որ փաստաթուղթը հանրային երկխոսության մեկնարկային կետ է։ Ծրագիրը նախատեսում է հանրաքվեի կամ պաշտոնական խորհրդատվության անցկացում կուսակցության հնարավոր իշխանության առաջին ժամկետում։ Ըստ կուսակցության՝ Կանադայից անջատվելու համար բավարար կլինի 50 տոկոս գումարած մեկ ձայնը։
Ռազմական և ինստիտուցիոնալ նշանակություն
Ծրագրի նոր և առանցքային տարրերից է Քվեբեկի բանակի ստեղծման գաղափարը։ Կուսակցությունը նախատեսում է ստեղծել Դանիայի օրինակով բանակ՝ շուրջ 20,000 անձնակազմով։ Ծրագիրը ներառում է ներկայիս ռազմական օբյեկտների՝ Վալկարտիեի և Բագոտվիլի անցումը նահանգային ենթակայության տակ, ընդ որում՝ մինչև 2035 թվականը ՀՆԱ-ի հինգ տոկոսը պաշտպանությանը հատկացնելու նպատակով։
Տնտեսական առումով PQ-ն կանխատեսում է զգալի խնայողություններ՝ Քվեբեկում գործող 230 դաշնային կազմակերպությունների մոտ 77 տոկոսի լուծարման կամ միավորման միջոցով։ Կուսակցությունը գնահատում է, որ այդ վարչական կրճատումները կբերեն 13-ից 16 միլիարդ դոլարի խնայողություն։ Չնայած անկախության ձգտմանը՝ փաստաթուղթը հստակ խոստանում է պաշտպանել անգլախոս համայնքի իրավունքները՝ ապահովելով անգլալեզու դպրոցական խորհուրդների, առողջապահական ծառայությունների և դատական համակարգի անխոչընդոտ հասանելիությունը։
Մշակութային համատեքստը
Ծրագրի հրապարակումը համընկել է նահանգային Fête nationale տոնակատարությունների հետ։ Մինչ PQ-ն կենտրոնացած էր ինքնիշխան ապագայի վրա, վարչապետ Մարկ Քարնին հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ պատվելով Քվեբեկի յուրահատուկ ինքնությունը, պատմությունն ու ֆրանսերեն լեզուն՝ որպես «Հյուսիսային Ամերիկայի ֆրանկոֆոնիայի սիրտ»։ Լորենտյան լեռներում, Արևելյան քաղաքներում և Շարլվուա շրջանում հանգստավայրերը օգտագործել են տոնը՝ ամառային զբոսաշրջային սեզոնը մեկնարկելու համար՝ ընդգծելով նահանգի մշակութային և տնտեսական կենսունակությունը։
Վերլուծություն. Ճանապարհ դեպի ապագա
PQ-ի ճանապարհային քարտեզը բախվում է լուրջ մարտահրավերների։ Բացի անջատման սահմանադրական բարդություններից, կուսակցությունը պետք է հաշվի առնի ընտրազանգվածի այն հատվածին, որը թերահավատորեն է վերաբերվում անկախության տնտեսական ռիսկերին։ Խոստանալով հանրաքվեն անցկացնել չորսամյա ժամկետի վերջում՝ Պլամոնդոնը փորձում է մեղմել համաշխարհային տնտեսական կլիմայի և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների հետ կապված մտավախությունները։ Հստակ հարցադրման և միջազգային դիտորդների ներգրավման վրա շեշտադրումը վկայում է ներքին և արտաքին լեգիտիմություն ձեռք բերելու ռազմավարության մասին։ Այնուամենայնիվ, հանրաքվեի գաղափարը մնում է հակառակորդ կուսակցությունների՝ մասնավորապես Քվեբեկի լիբերալների քննադատության հիմնական առարկան, որոնք պնդում են, որ ինքնիշխանությունը Քվեբեկի բնակչության մեծամասնության օրակարգը չէ։

