2026 թվականի նոյեմբերի 20-ի գիշերը Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու հայրենի Կրիվոյ Ռոգ քաղաքի կենտրոնում տեղի ունեցած ռուսական բալիստիկ հրթիռակոծությունը դարձավ հերթական ողբերգական էջը շարունակվող պատերազմի տարեգրության մեջ։ Հարձակման հետևանքով զոհվեցին երկու խաղաղ բնակիչներ՝ 7-ամյա մի տղա և 20-ամյա մի երիտասարդ կին։ Տեղական իշխանությունների, մասնավորապես՝ քաղաքային վարչակազմի ղեկավար Ալեքսանդր Վիլկուլի և շրջանային ռազմական վարչակազմի ղեկավար Ալեքսանդր Հանժայի հաղորդմամբ՝ վիրավորների թիվը հասել է 60-ի, որոնց թվում կան վեց երեխաներ։ Հրթիռային հարվածը լուրջ ավերածությունների է հանգեցրել. բռնկվել են չորս հրդեհներ, վնասվել են շուրջ 25 բազմաբնակարան շենքեր, հիվանդանոց, դպրոցներ, ինչպես նաև արդյունաբերական օբյեկտներ, բիզնեսներ և քաղաքացիական տրանսպորտային միջոցներ։
Հակադարձ հարվածների ցիկլային բնույթը
Կրիվոյ Ռոգի վրա իրականացված հարձակումը չի կարելի դիտարկել որպես առանձին, մեկուսացված միջադեպ։ Այն հստակորեն տեղավորվում է ռուսական ռազմական ռազմավարության մեջ, որը հաճախակի կիրառում է բարձր ինտենսիվության պատասխան հարվածներ՝ ի պատասխան ուկրաինական բանակի նշանակալի գործողությունների։ Այս դեպքում հարձակումը տեղի է ունեցել Կերչի կամրջի ուղղությամբ ուկրաինական վերջին հաջող հարվածներից անմիջապես հետո։ Ռուսաստանն այս կամուրջը համարում է Ղրիմի թերակղզին ռուսական տարածքին կապող կենսական նշանակության լոգիստիկ օղակ։ Այս ցիկլը, որտեղ ռուսական կողմը Ուկրաինայի ռազմավարական հաջողություններին պատասխանում է քաղաքացիական բնակչության դեմ ուղղված անհամաչափ հարվածներով, շարունակում է մնալ պատերազմի մաշեցման ռազմավարության հիմնական բնութագիրը՝ մոտենալով հակամարտության հինգերորդ տարեդարձին։
Աշխարհաքաղաքական լարվածություն և դիվանագիտական մարտահրավերներ
Այս ողբերգությունը տեղի ունեցավ չափազանց անկայուն իրավիճակում, երբ ռազմական լարվածությունը տարածվել է նաև ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների տարածքներում։ Նույն օրը Լեհաստանում գրանցվել են ռուսական երկու հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքի անկման դեպքեր։ Լեհաստանի վարչապետը դրանք որակել է որպես կանխամտածված սադրանք՝ ուղղված նոյեմբերի 9-ից Լեհաստանի հարավ-արևելքում ընթացող եվրոպական զորավարժությունների խաթարմանը։ Այդ զորավարժությունների նպատակն է նախապատրաստել եվրոպական ուժերը Ուկրաինայում հետպատերազմյան կայունացման հնարավոր առաքելություններին, ինչը Կրեմլի կողմից ընկալվում է որպես ուղիղ մարտահրավեր իր տարածաշրջանային անվտանգության նկրտումներին։
Միաժամանակ, Միացյալ Նահանգները փորձում է արագացնել խաղաղ բանակցությունները։ Նոյեմբերի 19-ին Չինաստանում կայացած գագաթնաժողովի շրջանակներում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հանդիպումներ է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի և Սի Ծինփինի հետ։ Ամերիկյան դիվանագիտական աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Վաշինգտոնը ձգտում է խաղաղության համաձայնագրի հասնել մինչև հունվարի սկիզբ՝ նախքան ԱՄՆ օրենսդիր մարմնում քաղաքական հավասարակշռության փոփոխությունները։ Այնուամենայնիվ, այս դիվանագիտական ճանապարհը բախվում է լուրջ խոչընդոտների։ Զելենսկին CNN-ին տված հարցազրույցում խստորեն քննադատել է Թրամփի՝ Պուտինի հասցեին հնչեցրած մեղմ գնահատականները՝ Ռուսաստանի նախագահին անվանելով «մարդասպան և թշնամի»։ Նա զգուշացրել է, որ Կրեմլի հետ նման բարյացակամ հռետորաբանությունը կարող է ընկալվել որպես թուլության նշան և խաթարել ագրեսորի վրա անհրաժեշտ ճնշում գործադրելու ջանքերը։
Շարունակվող բռնության աշխարհագրությունը
Պատերազմի ընդհանուր թատերաբեմը մնում է մշտական բռնության գոտի։ Նոյեմբերի 21-ին Խարկովի մարզում ռուսական անօդաչուի հարձակման հետևանքով 11 մարդ է վիրավորվել, իսկ Կիևում մեկ այլ հարձակում մեկ մարդու վիրավորման պատճառ է դարձել։ Փոխադարձ հարվածները շարունակվում են նաև Ռուսաստանի սահմանամերձ Բրյանսկի և Բելգորոդի մարզերում, որտեղ ուկրաինական անօդաչուների գործողությունները նույնպես հանգեցրել են վիրավորների։ Այս փաստերը վկայում են, որ չնայած միջազգային դիվանագիտական ակտիվությանը, ռազմական գործողությունների ինտենսիվությունը չի նվազում։ Կրիվոյ Ռոգի ողբերգությունը ևս մեկ անգամ հիշեցնում է, որ մինչ դիվանագետները քննարկում են անվտանգության ապագա շրջանակները, հակամարտության մարդկային գինը շարունակում է աճել, իսկ խաղաղ բնակչությունն ու ենթակառուցվածքները մնում են հարվածների կենտրոնում։
Հրապարակման աղբյուր: bostonglobe.com.

