ՍԵՈՒԼ (Ազատ TV) – 2026 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Կորեական թերակղզու անվտանգային փխրուն ճարտարապետությունը բախվեց երկակի մարտահրավերի՝ ռազմատենչ հռետորաբանության սրման և դիվանագիտական մանևրների տեսքով։ Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ընի ազդեցիկ քույրը՝ Կիմ Յո Ջոնգը, կոշտ նախազգուշացում հնչեցրեց՝ սպառնալով «առավել հարձակողական» պատասխան տալ ԱՄՆ-ի գլխավորած վերջին զինավարժություններին։ Միևնույն ժամանակ, Հարավային Կորեայի նախագահ Լի Ջե Մյունգը հանդես եկավ համակարգված դիվանագիտական նախաձեռնությամբ՝ հրապարակայնորեն հորդորելով ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին շարունակել ուղիղ երկխոսությունը Փհենյանի հետ՝ տարածաշրջանային լարվածությունը թուլացնելու համար։
Սրման դրդապատճառը. «Freedom Edge» զորավարժությունները
Լարվածության նոր փուլի անմիջական դրդապատճառը 2026 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ավարտված «Freedom Edge 26» զորավարժություններն էին։ Այս եռակողմ զինավարժությունները, որոնց մասնակցում էին ԱՄՆ-ը, Հարավային Կորեան և Ճապոնիան, նպատակ ունեին բարձրացնելու համատեղ պատրաստվածությունը Հնդկա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում։ Սակայն Փհենյանն այս զորաշարժերը վաղուց դիտարկում է որպես ուղղակի սադրանք։
Սեպտեմբերի 18-ին հրապարակված հայտարարության մեջ Կիմ Յո Ջոնգը դատապարտեց զորավարժությունները՝ դրանք անվանելով «ԱՄՆ-ի գլխավորած պատերազմի փորձ» և նախազգուշացրեց Հյուսիսի կողմից սպասվող ավելի ագրեսիվ կեցվածքի մասին։ Վերլուծաբանները նշում են, որ Կիմ Յո Ջոնգը հետևողականորեն հանդես է գալիս որպես ռեժիմի արտաքին էսկալացիայի գլխավոր ձայն։ Սա թույլ է տալիս Կիմ Չեն Ընին պահպանել որոշակի դիվանագիտական ճկունություն, մինչդեռ նրա քույրը հնչեցնում է վարչակազմի ամենախիստ նախազգուշացումները։ Դերերի այս բաժանումը հնարավորություն է տալիս Փհենյանին ցուցադրել իր ռազմական վճռականությունը՝ միևնույն ժամանակ ամբողջությամբ չփակելով ապագա բանակցությունների դուռը։
Սեուլի դիվանագիտական նուրբ խաղը Կապույտ տանը
Սեպտեմբերի 18-ին Կապույտ տանը (նախագահական նստավայր) լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Հարավային Կորեայի նախագահ Լի Ջե Մյունգը որդեգրեց ընդգծված դիվանագիտական տոն։ Նա հայտարարեց, որ նախագահ Թրամփը «հստակորեն» ցանկանում է պահպանել երկխոսությունը Փհենյանի հետ, և հաստատեց, որ Սեուլը շարունակում է «նախնական համակարգման ջանքերը»՝ ԱՄՆ-ի և ԿԺԴՀ-ի միջև բանակցությունները հեշտացնելու համար։
Թեև նախագահ Լին խոստովանեց, որ նման հանդիպման կազմակերպումը «դեռևս դժվար է», նա պնդեց, որ դա «անհնարին չէ»։ Այս հայտարարությունները արտացոլում են Սեուլի հաշվարկված փորձերը՝ ուղղորդելու ԱՄՆ վարչակազմին դեպի դիվանագիտական ներգրավվածություն, այլ ոչ թե ռազմական առճակատում։ Այս ռազմավարությունը համահունչ է Թրամփի՝ օգոստոսին արած հայտարարություններին, երբ նա հայտնել էր տարեվերջին Կիմ Չեն Ընի հետ հանդիպելու մտադրության մասին՝ բարձր գնահատելով իրենց անձնական հարաբերությունները և նշելով, որ ԿԺԴՀ-ն ունի «57 շատ հզոր միջուկային զենք»։
Յոնբյոնի ներսում. 2026 թվականի միջուկային իրականությունը
Հարավային Կորեայի դիվանագիտական ճնշման հրատապությունը պայմանավորված է Փհենյանի միջուկային ենթակառուցվածքների արագ ընդլայնմամբ։ Ինչպես նշում է հեղինակավոր The Diplomat պարբերականը, բաց աղբյուրների վերլուծությունն ու արբանյակային լուսանկարները փաստում են, որ ԿԺԴՀ-ի միջուկային ծրագիրը միաժամանակ զարգանում է մի քանի ուղղություններով։
2026 թվականի օգոստոսի 28-ին Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը (ԱԷՄԳ) զեկուցեց Յոնբյոնի գլխավոր միջուկային համալիրում ուրանի հարստացման երկրորդ գործարանի կառուցման մասին, որը կարող է տեղավորել մինչև 28 ցենտրիֆուգային կասկադ։ Սա ի հավելումն Կանգսոնի հարստացման կենտրոնի ընդլայնված մասնաշենքի է, որը գործարկվել է 2026 թվականի հունվարին։ Բացի այդ, Յոնբյոնի 5 մեգավատ հզորությամբ ռեակտորը անդադար աշխատում է 2024 թվականի հոկտեմբերից՝ կայուն կերպով արտադրելով զենքի մակարդակի պլուտոնիում։
Փորձարարական թեթև ջրային ռեակտորի (ELWR) վերագործարկումը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ Հյուսիսային Կորեայի՝ ճեղքվող նյութեր արտադրելու կարողությունը հասնում է աննախադեպ մակարդակի։ Այս տեխնիկական իրականությունը Փհենյանին լուրջ լծակներ է տալիս, ինչն էլ բացատրում է, թե ինչու է Սեուլը ձգտում հնարավորինս արագ դիվանագիտական շրջանակ ձևավորել, քանի դեռ ռեժիմի զինանոցն ավելի չի մեծացել։
Աշխարհաքաղաքական խաչմերուկներ. Ռուսաստան, Իրան և Հորմուզի նեղուց
Դիվանագիտական իրավիճակն ավելի է բարդանում ավելի լայն աշխարհաքաղաքական դաշնակցային հարաբերությունների պատճառով։ Ըստ Euronews-ի՝ Հյուսիսային Կորեան հետևողականորեն խորացրել է իր ռազմավարական և ռազմական կապերը Ռուսաստանի հետ՝ նվազեցնելով տնտեսական մեկուսացումը և պոտենցիալ կերպով ստանալով առաջադեմ ռազմական տեխնոլոգիաներ՝ սովորական զինամթերքի դիմաց։
Միևնույն ժամանակ, Հարավային Կորեան ստիպված է մանևրել ԱՄՆ-ի հետ իր դաշնակցային պարտավորությունների շրջանակում։ Նախագահ Լին վերջերս հաստատեց, որ Սեուլը զորքեր չի ուղարկի Մերձավոր Արևելք, որոնք կարող են ներքաշել երկրին ուղղակի հակամարտության մեջ՝ նկատի ունենալով Հորմուզի նեղուցի շուրջ լարվածությունը։ Այս որոշումը հաջորդեց Truth Social-ում Թրամփի արած այն հրապարակմանը, որտեղ նա պնդում էր, թե խնդրել է Հարավային Կորեային միանալ Իրանի միջուկազերծման ջանքերին, ինչին Սեուլը, ըստ տեղեկությունների, պատասխանել է. «Ոչ, շնորհակալություն»։
Պահպանելով իր ռազմական ուշադրությունը բացառապես տարածաշրջանի վրա և խուսափելով արտաքին հակամարտություններից՝ Հարավային Կորեան փորձում է խնայել սեփական ռեսուրսները և պահպանել դիվանագիտական այն տարածքը, որն անհրաժեշտ է հյուսիսային հարևանի անմիջական սպառնալիքին դիմակայելու համար։