SPX-ի ճգնաժամային պահը․ տեխնիկական դիմադրությունն ու աշխարհաքաղաքական անորոշությունը
S&P 500 ինդեքսը կրկին ուշադրության կենտրոնում է՝ ոչ միայն իր ռեկորդային բարձրություններով, այլև աճող զգուշավորության պատճառով, որն ի հայտ է եկել ներդրողների և առևտրականների շրջանում։ Երկարատև աճի փուլից հետո ինդեքսը բախվել է անորոշության պատին․ այն պայմանավորված է թե՛ տեխնիկական դիմադրությամբ, թե՛ ԱՄՆ-Չինաստան նորածին առևտրային լարվածությամբ։
Երբ SPX-ը մոտեցավ 6,760 մակարդակին՝ մոտ 10% բարձր նախորդ ռեկորդային փակումից (փետրվար), շուկայի մասնագետները նկատեցին հստակ դադար։ Դա պարզապես տեխնիկական դադար չէր․ այն արտացոլում էր ներդրողների տատանողականությունը, քանի որ շահույթի ամրագրման տրամադրություններն ավելի ընդգծված դարձան։ Շատերը, ովքեր ներդրումներ էին արել հունիսյան աճից հետո, հիմա զգալի շահույթ ունեին։ Exposure-ը նվազեցնելը շատերի համար ռիսկի կառավարման հարց էր։
Schaeffer’s Research-ի վերլուծությամբ՝ 6,760-ի ստորին գոտին արդեն շաբաթներ շարունակ դիտարկվում էր որպես կարևոր շրջադարձային կետ։ Անցած շաբաթվա առևտրային շարժը հաստատեց այս տեսակետը․ ինդեքսը կանգ առավ, որից հետո ուրբաթ sharply անկում ապրեց։ Պատճառը՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի Truth Social-ում հրապարակած գրառումը, որտեղ սպառնաց նոր մաքսատուրքերով Չինաստանին՝ կրկին առաջ բերելով առևտրային պատերազմի վախը։ Այս ուղերձի ժամանակավորությունը, երբ SPX-ը արդեն տեխնիկապես գերբարձր էր, դարձավ վճռորոշ։ Շուկայի դինամիկան կտրուկ փոխվեց, վերացավ աճի տեմպը և սկսվեց ակտիվ վաճառք։
Շուկայի արձագանքը․ տատանողականության աճ, շահույթի ամրագրման արագացում
Ուրբաթ օրվա կտրուկ անկումը ոչ միայն լուրերի արդյունք էր․ այն պայմանավորված էր նաև դիրքավորմամբ։ Հեջ ֆոնդերը և խոշոր սպեկուլյանտները VIX ֆյուչերսների վրա (CBOE Volatility Index) ամենամեծ զուտ կարճ դիրքն էին ունեցել 2022-ի օգոստոսից ի վեր՝ այն ժամանակահատված, որին հաջորդեց SPX-ի 10% անկում։ Իրականում, այս խաղացողները խաղադրույք էին կատարում ցածր տատանողականության և բարձրացող շուկայի վրա։ Բայց SPX-ի 30-օրյա շարժական միջինից ցածր փակումը այդ խաղադրույքը վտանգավոր դարձրեց։
VIX-ը, որը մոտ էր պատմական ցածր մակարդակներին, ուրբաթ օրը բարձրացավ՝ հասնելով 21.66-ի։ Դա մոտ 50% ավելի է օգոստոսի ցածրից և մոտ է մայիսյան պիկին՝ 22.30-ի մոտ։ Տատանողականության հետևողների համար սա պարզապես վիճակագրական փոփոխություն չէր։ Եթե VIX-ը վստահորեն անցնի 22.30-ը, դա դեղին ազդանշան կլինի՝ տատանողականության հետագա աճի և բաժնետոմսերի գների անկման համար։
Տատանողականության խաղադրույքների փոփոխությունն առավել նշանակալի է, երբ շուկայի գները և տատանողականությունը հակադարձ ուղղություն ունեն։ Եթե հեջ ֆոնդերը շտապեն փակել իրենց կարճ դիրքերը VIX-ում, դա կարող է առաջացնել լրացուցիչ վաճառքներ, խորացնելով շուկայի անկումը։
Առևտրային լարվածություններ․ սրումից դեպի փխրուն հանդարտություն
ԱՄՆ-Չինաստան առևտրային լարվածության վերականգնումը շատերին անակնկալի բերեց։ Ուրբաթ օրը նախագահ Թրամփը սպառնաց 100% մաքսատուրքով չինական ներմուծման վրա, եթե Պեկինը շարունակի սահմանափակել հազվագյուտ մետաղների ու տեխնոլոգիայի արտահանումը։ Նոր մաքսատուրքերի հեռանկարը ցնցեց միջազգային շուկաները, և թե՛ S&P 500-ը, թե՛ Nasdaq-ը ապրեցին իրենց ամենախոշոր մեկօրյա անկումը ապրիլից ի վեր։
Սակայն երկուշաբթի տոնայնությունը փոխվեց։ Թրամփը մեղմացրեց իր խոսքը՝ նշելով, որ «ամեն ինչ լավ կլինի» և ինքը չի ցանկանում վնասել Չինաստանին։ Երկու երկրների միջև ակտիվ հաղորդակցությունը հանգեցրեց հնարավոր հանդիպման՝ այս ամսվա վերջում Հարավային Կորեայում։ Շուկայի արձագանքը դրական էր․ ԱՄՆ բաժնետոմսերը վերականգնվեցին, ֆյուչերսները բարձրացան, և ճգնաժամի զգացումը ժամանակավորապես մարեց (Forex.com)։
Հազվագյուտ մետաղների բաժնետոմսերը բարձրացան Թրամփի սպառնալիքից հետո, էներգետիկ հատվածն էլ աճեց։ Միաժամանակ, ԱՄՆ դոլարը հասավ երկու ամսվա առավելագույնին՝ պայմանավորված առևտրային լարվածության մեղմացմամբ և տարվա ավարտին միայն մեկ տոկոսադրույքի նվազեցման սպասումով։
Տեխնիկական ազդանշաններ․ ի՞նչ է սպասվում
Տեխնիկական տեսանկյունից SPX-ը շարունակում է մնալ խաչմերուկում։ 6,500 մակարդակում աջակցությունից հետո ինդեքսը վերականգնվեց 6,650-ին, իսկ գնորդները նպատակ ունեն նորից հասնել 6,780-ին և նոր ռեկորդային բարձրունքներին։ Սակայն, եթե SPX-ը իջնի 6,500-ից ներքև, կձևավորվի նոր ցածր կետ՝ բացելով ճանապարհ հետագա անկման՝ մինչև 6,360։
Կարճաժամկետ առևտրականները ուշադիր հետևում են 30-օրյա և 50-օրյա շարժական միջիններին։ Պատմականորեն, 30-օրյա միջինից ցածր անցումը հաճախ ազդանշանում է ավելի խորը շտկումներ, հատկապես, երբ տրամադրության ցուցանիշները ցույց են տալիս լայնածավալ լավատեսություն։ 50-օրյա միջինը, որը այժմ ընդամենը 22 կետով ցածր է ուրբաթի փակումից, հաջորդ կարևոր աջակցությունն է։ Եթե SPX-ը չպահպանի այս մակարդակը, ավելի լուրջ անկման ռիսկը կաճի։
Օպցիոն շուկայում փոփոխությունները ևս կարևոր են։ Պուտ/քոլ ծավալների հարաբերակցությունը, որն արդեն ծայրահեղ ցածր էր, կարող է բարձրանալ, եթե ներդրողները սկսեն նախապատվություն տալ պուտերին քոլերի նկատմամբ։ Այս փոփոխությունը սովորաբար ուղեկցվում է բաժնետոմսերի շուկայի թուլացմամբ, քանի որ ներդրողները փորձում են ապահովագրել հնարավոր անկումներից։
Համաշխարհային մակրո․ նավթ, արժույթներ և ուշադրության արժանի թեմաներ
S&P 500-ի տատանողականությունը տեղի է ունենում համաշխարհային բարդ ֆոնին։ Նավթի գները երկուշաբթի բարձրացան 1.5%-ով՝ նախորդ շաբաթվա 4% անկումից հետո, պայմանավորված Թրամփի մեղմացած դիրքորոշմամբ և Չինաստանի նավթի ներմուծման դրական տվյալներով։ OPEC-ի ամսական զեկույցն ընդգծում է, որ 2026-ին նավթի շուկայում պակաս մատակարարման դեֆիցիտ է սպասվում՝ արտադրության աճի պայմաններում։
Արժութային շուկայում ԱՄՆ դոլարի ուժեղացումը ազդում է եվրոյի և ֆունտի վրա։ Ֆրանսիայում քաղաքական անորոշությունը և Անգլիայի բանկի զգուշավոր դիրքորոշումը նույնպես ավելացնում են շուկայի տատանողականությունը։ ԱՄՆ-ում տնտեսական օրացույցը շարունակվում է լռությամբ՝ կառավարության փակման պատճառով, և հիմա բոլորի ուշադրությունը կենտրոնացած է Դաշնային պահուստի ղեկավար Ջերոմ Փաուելի ելույթի և բանկերի եռամսյակային հաշվետվությունների վրա։
Կորպորատիվ նորություններում Warner Bros. Discovery-ի բաժնետոմսերը աճեցին ավելի քան 4%-ով՝ Paramount Skydance-ի գնման առաջարկը մերժելու մասին լուրերից հետո, ինչը շուկայի ընդհանուր անորոշության պայմաններում որոշակի լավատեսություն բերեց։
Ներդրողների տրամադրություններ․ հույսն ընդդեմ զգուշավորության
Բաժնետոմսերի աճի կողմնակիցների համար կան հույսի նշաններ։ Եթե VIX-ը կանգ առնի նախկին պիկերի մոտ, տատանողականության վաճառողները կարող են ժամանակավորապես դադարեցնել շուկայի անկումը։ Սակայն ընդհանուր պատկերը զգուշավորության բարձրացում է։ Շահույթի ամրագրման, տեխնիկական դիմադրության և առևտրային լարվածության սպեկտրը միասին ձևավորում են ռիսկային միջավայր։
Կարճաժամկետ առևտրականները և ֆոնդի կառավարիչները վերանայում են իրենց դիրքերը՝ շատերը նվազեցնում են ակտիվությունը գրեթե լիարժեք ներդրված բաժնետոմսերից։ Արդյո՞ք այս շրջանը կնշանակի ավելի խորը շտկման սկիզբ, թե՞ ժամանակավոր դադար՝ կպարզվի առաջիկա շաբաթներին՝ կախված տվյալներից և իրադարձություններից։
Հաջորդ շաբաթները վճռորոշ են։ Կպահպանի՞ SPX-ը իր կարևոր տեխնիկական մակարդակները, թե՞ տատանողականությունն ու աշխարհաքաղաքական ռիսկերը կհանգեցնեն ավելի երկարատև անկման։ Գալիք ինֆլյացիայի տվյալներն ու բանկերի հաշվետվությունները կդառնան շուկայի որոշակիության փնտրտուք։
S&P 500-ի ներկայիս խաչմերուկը հիշեցնում է, որ շուկաները ձևավորվում են ինչպես տրամադրության և լուրերի, այնպես էլ հիմունքային գործոնների շնորհիվ։ Տեխնիկական ազդանշանների, շահույթի ամրագրման և գլոբալ իրադարձությունների միահյուսումն է որոշելու, արդյոք այս տատանողականությունը կդառնա կարճատև փոթորիկ, թե երկարատև անորոշության սկիզբ։