Հորմուզի նեղուցում առևտրային նավագնացության վտանգավոր սրացումը
Սինգապուրում գրանցված «GFS Pride» բեռնանավը չորեքշաբթի օրը խորտակվել է Հորմուզի նեղուցում՝ անհայտ արկի հարվածից հետո։ Ինչպես հաղորդում է Սինգապուրի ծովային և նավահանգստային վարչությունը (MPA), 2824 TEU տարողությամբ նավը հարվածից հետո բռնկվել և խորտակվել է նեղուցից հարավ ընկած ջրերում։ Բարեբախտաբար, անձնակազմի բոլոր 21 անդամները հաջողությամբ տարհանվել են, տուժածներ չկան։ Այս միջադեպը ռազմավարական կարևորություն ունեցող ջրային ուղու վրա անվտանգության ճգնաժամի խորացման հերթական վկայությունն է, որը դարձավ փետրվարի 28-ին սկսված ԱՄՆ-Իրան հակամարտության ընթացքում կորցրած երրորդ առևտրային նավը՝ համաձայն Միջազգային ծովային կազմակերպության (IMO) տվյալների։
Հարձակումների աճող հաճախականությունը
Մեծ Բրիտանիայի ծովային առևտրային գործառնությունների կենտրոնի (UKMTO) տվյալներով՝ վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում տարածաշրջանում հարձակման է ենթարկվել ավելի քան 20 նավ։ Իրավիճակն այնքան է սրվել, որ միայն կիրակի օրը գրանցվել է առնվազն վեց նավի թիրախավորում։ «GFS Pride»-ի հետ միաժամանակ վնասվածքներ է ստացել մեկ այլ սինգապուրյան նավ՝ «GFS Giselle»-ը, որը հարվածից հետո կարողացել է հասնել անվտանգ խարսխատեղի։ Իրավիճակը բարդացնում է նաև «Cape Dao» բեռնանավի ճակատագիրը, որը սեպտեմբերի 23-ին արկի հարված ստանալուց հետո, ըստ փորձագետների, խորտակվել է փրկարարական անհաջող փորձերից հետո։
Էներգետիկ արտահանման կտրուկ անկում
Անվտանգության ռիսկերը հանգեցրել են Հորմուզի նեղուցով նավթի արտահանման ծավալների կտրուկ նվազմանը։ Kpler-ի վերլուծության համաձայն՝ հոկտեմբերի 12-ին ավարտված շաբաթվա ընթացքում արտահանումը կազմել է օրական միջինը 8,5 միլիոն բարել, ինչը մոտ 40%-ով ցածր է պատերազմից առաջ եղած ցուցանիշներից։ Սա զգալի հետընթաց է սեպտեմբերյան վերականգնումից հետո, երբ ԱՄՆ ռազմածովային ուղեկցության ներքո նավթի հոսքերը մոտեցել էին նախապատերազմյան մակարդակին։ Ներկայումս իրավիճակը բնութագրվում է ծայրահեղ անկայունությամբ՝ օրական 6 միլիոն բարելից մինչև 3 միլիոն բարել տատանումներով։
Շարունակական սպառնալիքների պատճառով շատ նավարկողներ անջատում են իրենց տրանսպոնդերները՝ հայտնաբերումից խուսափելու համար, սակայն Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) զգուշացրել է, որ նման նավերը կդիտարկվեն որպես օրինական թիրախ՝ «ապօրինի նավթի մաքսանենգության» պատրվակով։ Այս գաղտնիությունը մեծացնում է պատահական թիրախավորման վտանգը, իսկ Մերձավոր Արևելքից իրականացվող ընդհանուր նավթային արտահանումը կրճատվել է մինչև 14 միլիոն բարել, ինչը 20%-ով ցածր է նախապատերազմյան բազային մակարդակից։
Քաղաքական լարվածություն և հակասական պնդումներ
Իրանական պետական լրատվամիջոցները պնդում են, որ «GFS Pride»-ը խորտակվել է ծովային ականի հարվածից՝ «չթույլատրված» երթուղով անցնելու պատճառով, սակայն անկախ Marisks ընկերության վերլուծաբանները կասկածի տակ են դնում այս պնդումը՝ այն համարելով հոգեբանական գործողություն, որի նպատակն է վախ սերմանել նավատերերի շրջանում։ ԱՄՆ-ը պատասխանել է իրանական նավահանգիստների շրջափակմամբ և պատժամիջոցների ընդլայնմամբ, ինչն ավելի է սրում առճակատումը։ Ինստիտուտի փորձագետները նախազգուշացնում են, որ Իրանը կարող է կատարելագործել հականավային հրթիռների իր հնարավորությունները, ինչը հանգեցնում է տարածաշրջանում առևտրային նավագնացության համար ավելի անկանխատեսելի և վտանգավոր միջավայրի ձևավորմանը։