Սիրիայի դատարանը հեռակա կարգով մահապատժի է դատապարտել Բաշար ալ-Ասադին

Դամասկոսի Չորրորդ քրեական դատարանը երեքշաբթի օրը հեռակա կարգով մահապատժի է դատապարտել Սիրիայի նախկին նախագահ Բաշար ալ-Ասադին։ Սա սիրիական անցումային արդարադատության շրջանակներում կայացված առաջին նման վճիռն է՝ կապված 2024 թվականի դեկտեմբերին ռեժիմի տապալումից հետո բացահայտված պատերազմական հանցագործությունների հետ։

Դատավոր Ֆախր ալ-Դին ալ-Արյանը Ասադին մեղավոր է ճանաչել մի շարք ծանր հանցագործությունների մեջ, այդ թվում՝ կանխամտածված սպանությունների, 15 տարեկանից փոքր երեխաների նկատմամբ բռնությունների և համակարգային խոշտանգումների համար։ Այս արարքները դատարանի կողմից որակվել են որպես մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ և պատերազմական հանցանքներ։ Բաշար ալ-Ասադը և նրա եղբայրը՝ Մահեր ալ-Ասադը, ով ղեկավարում էր էլիտար 4-րդ դիվիզիան, 2024 թվականի դեկտեմբերին փախել են Մոսկվա, որտեղ ստացել են քաղաքական ապաստան։

Ներքին շրջապատի դատավճիռները

Դատարանը մահապատժի է դատապարտել նաև Ասադի մերձավորներին, այդ թվում՝ նախկին պաշտպանության նախարար Ֆահդ ալ-Ֆրեյջին և ռազմական հետախուզության նախկին ղեկավար Լուայ ալ-Ալիին։ Դատարանի դահլիճում ներկա է գտնվել միայն Ատիֆ Նաջիբը՝ Ասադի զարմիկը, որը 2011 թվականին ղեկավարում էր Դառաա նահանգի քաղաքական անվտանգության ճյուղը։ Նաջիբը, որը ձերբակալվել էր 2025 թվականի հունվարին, մեղավոր է ճանաչվել Դառաայի դպրոցականների խոշտանգումների և ցույցերի դաժան ճնշման համար։

Սիրիայի նոր իշխանությունները պաշտոնապես դիմել են Ռուսաստանին՝ Ասադ եղբայրներին արտահանձնելու պահանջով, սակայն Մոսկվան առայժմ որևէ արձագանք չի տվել։ 14 տարի տևած քաղաքացիական պատերազմը խլել է կես միլիոնից ավելի մարդու կյանք, իսկ միլիոնավոր մարդիկ ստիպված են եղել լքել իրենց տները։