Ի՞նչ է պատկերված նկարազարդման մեջ
TIME ամսագրի 1938 թվականի «Տարվա մարդ» ընտրության հետ կապված հայտնի պատկերը բնավ լուսանկար չէ, այլ նկարիչ Ռուդոլֆ Չարլզ ֆոն Ռիփերի ստեղծած մռայլ նկարազարդումը։ Այն պատկերում է Ադոլֆ Հիտլերին՝ գոթական երգեհոնի առջև նստած, որի ստեղների վրա նա «նվագում» է, իսկ երգեհոնի խողովակները պատկերված են որպես նրա զոհերի մարմիններ՝ գլխարկներով ու անդեմ կերպարներով։ Կոմպոզիցիան նախատեսված էր ստեղծելու մակաբրային հաղթանակի զգացողություն՝ բռնապետին ներկայացնելով որպես քաոսի դիրիժոր, որն ավերում էր աշխարհը։ Այս մռայլ երանգները և սյուրռեալիստական որակը նպատակ ունեին ծառայելու որպես նացիստական ռեժիմի դեմ ուղղված վիզուալ մեղադրանք։
Պատկերի հետևում ընկած պահը
1939 թվականի հունվարին TIME-ը հրապարակեց իր ամենամյա «Տարվա մարդ» համարը՝ շապիկին Հիտլերի պատկերով։ Ի հակառակ տարածված թյուր կարծիքների՝ ամսագիրը երբեք չի նպատակադրվել «պատվել» բռնապետին։ Այն ժամանակվա խմբագիրները հստակ նշում էին, որ այդ կոչումը տրվում է նրան, ով ամենամեծ ազդեցությունն է ունեցել նորությունների վրա՝ լավ թե վատ։ 1938-ին Հիտլերի ագրեսիվ գործողությունները՝ Ավստրիայի և Սուդետի բռնակցումը, նրան դարձրել էին աշխարհի ամենաազդեցիկ և վտանգավոր դեմքը։ Հոդվածը սուր քննադատության էր ենթարկում նրան՝ անվանելով «ամենամեծ սպառնալիքը, որին բախվում է ժողովրդավարական աշխարհը»։
Նկարիչ և ծագում
Պատկերը նկարազարդում է, որը պատվիրվել է TIME-ի կողմից։ Ռուդոլֆ Չարլզ ֆոն Ռիփերը՝ գերմանացի հակաֆաշիստ նկարիչը, որն ինքը նույնպես բանտարկվել էր համակենտրոնացման ճամբարում, ընտրվել էր շապիկը ստեղծելու համար։ Նրա անձնական պատմությունը նկարազարդմանը հաղորդում էր մի վավերականություն, որը սովորական լուսանկարը չէր կարող ունենալ։ Ամսագիրը նախընտրեց արվեստի այս ձևը՝ խուսափելու համար բռնապետին պաշտոնական կամ հարգալից դիմանկարով ներկայացնելուց։ Նրանք ցանկանում էին ստեղծել կերպար, որը ցույց կտա նրա իրական բնույթը՝ որպես քաոսի և մահվան սերմնացան։
Պատմական համատեքստ
1938 թվականի որոշումը հակասություններ առաջացրեց անգամ հրապարակման պահին։ Շատ ընթերցողներ շփոթված էին՝ «Տարվա մարդ» կոչումը կապելով արժանիքների հետ։ Սակայն TIME-ի խմբագրական քաղաքականությունը մնաց անփոփոխ. կոչումը լրատվական չափանիշ էր։ Ամսագիրն օգտագործեց հարթակը՝ աշխարհին զգուշացնելու սպասվող աղետի մասին՝ բացահայտորեն քննադատելով «սարսափած և անզոր» աշխարհին՝ Գերմանիային վերազինվել թույլ տալու համար։ Այս համարը մնում է նախապատերազմյան շրջանի կարևորագույն փաստաթղթերից մեկը, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես էր մամուլը փորձում արթնացնել հասարակությանը։
Ինչո՞ւ է այն դեռ կարևոր
Այս շապիկը մնում է մեդիայի պատասխանատվության և «լրատվական արժեքի» սահմանման մասին քննարկումների կարևորագույն օրինակներից մեկը։ Այն հիշեցնում է, որ պատմության մեջ ամենաազդեցիկ դեմքերը հաճախ նրանք են, ովքեր ամենաշատ վնասն են հասցնում։ Լուսանկարի փոխարեն նկարազարդում ընտրելով՝ TIME-ը ստեղծեց դիմադրության մի խորհրդանիշ, որն առ այսօր ուսումնասիրվում է։ Այն մարտահրավեր է նետում ընթերցողին՝ մտածելու լրագրության դերի մասին ճգնաժամային պահերին. արդյո՞ք մամուլը պետք է չեզոք մնա բռնակալության դեմ, թե՞ պետք է օգտագործի իր հարթակը՝ ահազանգելու համար։ Այն ապացուցում է, որ լրագրությունը կարող է լինել ավելին, քան պարզապես իրադարձությունների արձանագրում՝ այն կարող է լինել բարոյական դիրքորոշման արտահայտում։ Այս պատկերը մնում է որպես հիշեցում մարդկային ողբերգության մասին, որը հնարավոր դարձավ աշխարհի անտարբերության պատճառով։