ԱՄՆ դաշնային դատավոր Էմեթ Սալիվանը պաշտոնական կարգադրություն է արձակել՝ պահանջելով ԱՆ ղեկավար Թոդ Բլանշից ներկայացնել Ջեֆրի Էփշտեյնի գործով 10 վիճահարույց փաստաթղթերն ամբողջությամբ՝ առանց որևէ խմբագրման։ Հուլիսի 25-ին կայացված այս որոշումը, որի կատարման ժամկետը սահմանված է հուլիսի 30-ը, լրջագույն մարտահրավեր է Բլանշի համար, ով ներկայումս սպասում է Սենատում իր թեկնածության հաստատմանը՝ որպես գլխավոր դատախազ։
Դատական ստուգում և թափանցիկության պահանջ
Իրավաբան և լրագրող Քեթի Ֆանգի կողմից ներկայացված հայցը՝ Phang v. Blanche-ը, մեղադրում է Արդարադատության նախարարությանը «Էփշտեյնի ֆայլերի թափանցիկության մասին» օրենքի կոպիտ խախտումների մեջ։ Հայցվորները պնդում են, որ ԱՆ-ն դիտավորյալ թաքցրել է Էփշտեյնի հանցակիցների և գործընկերների անունները՝ դրանք անհիմն կերպով դասակարգելով որպես «զոհերի պաշտպանության» տակ գտնվող տեղեկատվություն։
Դատավոր Սալիվանը որոշել է անձամբ ուսումնասիրել փաստաթղթերը՝ կասկածի տակ դնելով ԱՆ-ի կողմից նախկինում ներկայացված հիմնավորումները։ Փաստաթղթերի շարքում են նամակներ, որոնք հղումներ են պարունակում անչափահասների շահագործման մասին, ինչպես նաև 2019 թվականի մի փաստաթուղթ, որտեղ «հանցակիցներ» վերնագրի տակ նշված են անուններ, որոնք մինչ այժմ խմբագրված են։
Հետևանքները Բլանշի թեկնածության համար
Բլանշի պաշտոնի հաստատման գործընթացը Սենատում բախվում է լուրջ խոչընդոտների։ Կոնգրեսական Ջեյմի Ռասկինը նշել է, որ Բլանշի գլխավորած գերատեսչությունում առկա է դաշնային դատարաններին մոլորեցնելու և օրինական պահանջները չկատարելու «տագնապալի օրինաչափություն»։ Եթե դատարանը պարզի, որ խմբագրումները եղել են ոչ թե տեխնիկական սխալներ, այլ՝ կոծկման փորձ, դա կարող է վճռորոշ լինել Բլանշի հետագա կարիերայի համար։
Այժմ դատարանը քննարկում է նաև անկախ վերահսկող՝ «Հատուկ վարպետ» (Special Master) նշանակելու հարցը, որը կզբաղվի միլիոնավոր փաստաթղթերի հրապարակման գործընթացով։ Սա կարող է հանգեցնել ողջ արխիվի վերանայմանը, ինչը էլ ավելի կխորացնի Բլանշի հանդեպ եղած անվստահությունը։