ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բորբոքել է քննարկումներ՝ առաջարկելով վերանվանել Պաշտպանության դեպարտամենտը և վերադարձնել այն իր պատմական անվանը՝ «Պատերազմի դեպարտամենտ»։ Այս առաջադրանքը հնչեց Օվալ գրասենյակում տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ՝ 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին, Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի հետ։ Թրամփը պնդեց, որ «Պաշտպանության դեպարտամենտ» անվանումը չունի այն ուժեղությունն ու վճռականությունը, որը ուներ նախորդ անունը, որը վերջին անգամ օգտագործվել է 1947 թվականին։ Այս վիճահարույց գաղափարը ոչ միայն արժանացել է քաղաքական ու ռազմական վերլուծաբանների քննադատությանը, այլև վերակենդանացրել է ավելի լայն քննարկումներ այդպիսի փոփոխության խորհրդանշական և գործառնական հետևանքների մասին։
Թրամփի տեսլականը՝ «Պատերազմ» անվան ուժը
Մամուլին դիմելիս Թրամփը բացատրեց իր առաջարկի հիմքերը։ «Պաշտպանության դեպարտամենտը… ինձ լավ չէր հնչում», – ասաց նա։ «Ինչո՞ւ մենք պաշտպանություն։ Ինչո՞ւ ենք մենք պաշտպանություն։ Այն նախկինում կոչվում էր Պատերազմի դեպարտամենտ, և այն ուներ ավելի ուժեղ հնչողություն։ Մենք հաղթեցինք Առաջին համաշխարհային պատերազմում, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ Հիմա մենք պաշտպաններ ենք։ Չգիտեմ… Ես չեմ ուզում լինել միայն պաշտպանություն։ Մենք ուզում ենք լինել նաև հարձակողական»։
NDTV-ի համաձայն՝ Թրամփը նման հայտարարություններ արել է նաև նախկինում, հատկապես ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ժամանակ 2025 թվականի հունիսին, որտեղ նա Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթին անվանել է «Պատերազմի նախարար»։ Թրամփի ընդգծումը «պատերազմ» տերմինի վրա ցույց է տալիս նրա համոզմունքը, որ այն ավելի լավ է արտահայտում ամերիկյան ուժն ու պատմական ռազմական հաղթանակները։
Պատմական համատեքստ. «Պատերազմից»՝ «Պաշտպանություն»
«Պատերազմի դեպարտամենտը» հիմնադրվել է 1789 թվականին՝ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի կողմից, որպես նախագահի երեք հիմնական գործադիր դեպարտամենտներից մեկը։ Սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, 1947 թվականին, նախագահ Հարի Թրումանը վերակազմավորեց ռազմական կառուցվածքը՝ միավորելով Պատերազմի դեպարտամենտը Նավատորմի և նորաստեղծ Օդուժի դեպարտամենտի հետ՝ ստեղծելով Ազգային ռազմական հաստատությունը։ 1949 թվականին այն վերանվանվեց Պաշտպանության դեպարտամենտ՝ ընդգծելու ռազմական վերահսկողության քաղաքացիական բնույթը։
Times of India-ի համաձայն՝ անվանափոխությունը նպատակ ուներ ամրապնդել ռազմական գործողությունների կենտրոնացումը և ընդգծել պաշտպանական մոտեցումը։ Թրամփի առաջարկի քննադատները պնդում են, որ «պատերազմի» անվան վերադարձը կարող է խաթարել այն համբավը, որը կառուցվել է տասնամյակների ընթացքում՝ որպես պատասխանատու ռազմական ուժ։
Քաղաքական և իրավական խոչընդոտներ
Դաշնային դեպարտամենտի վերանվանումը պահանջում է Կոնգրեսի հաստատումը։ Սակայն Թրամփը կարծես անտեսում է այս իրավական խոչընդոտը՝ հայտարարելով․ «Մենք պարզապես դա կանենք… Կարծում եմ՝ Կոնգրեսը կհամաձայնի, եթե դա անհրաժեշտ լինի։ Կարծում եմ՝ նույնիսկ դա չենք էլ պահանջի»։
Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը, Թրամփի հավատարիմ դաշնակիցը, նույնպես մասնակցել է այս քննարկմանը։ Մարտին նա սոցիալական ցանցերում հարց է բարձրացրել՝ «Պաշտպանություն» թե «Պատերազմ»։ AOL-ի հաղորդմամբ՝ քննադատները այս առաջարկը դիտարկում են որպես հանրային ուշադրությունը շեղելու քայլ՝ ավելի հրատապ խնդիրներից։
Հանրության և փորձագետների արձագանքը
Առաջարկը հանրության և փորձագետների կողմից ստացել է խառը արձագանք։ Աջակիցները պնդում են, որ անվանափոխությունը կվերականգնի հպարտության և պատմական շարունակականության զգացումը։ Սակայն քննադատները զգուշացնում են, որ դա կարող է սխալ ազդանշան տալ թե՛ ներքին, թե՛ միջազգային լսարաններին։
Անկախ նրանից՝ «Պատերազմի դեպարտամենտը» կվերականգնվի, թե ոչ, այս քննարկումները հիշեցնում են, թե որքան ուժեղ կարող են լինել բառերը՝ ազգի ինքնությունը ձևավորելու գործում։