Թրամփի սակագների բարձրացումը ցնցեց գլոբալ շուկաները

• Ասիական շուկաները կտրուկ անկում ապրեցին Թրամփի սակագների հայտարարությունից հետո:
• Ճապոնիայի Nikkei 225-ը նվազեց 2.8%-ով, իսկ Հարավային Կորեայի Kospi-ն՝ 0.76%-ով:
• Չինաստանը բախվում է 54% ընդհանուր սակագնային բեռի, իսկ Ճապոնիան և Հարավային Կորեան՝ համապատասխանաբար 24% և 25%:
• Ոսկու գինը հասավ ռեկորդային $3,123.65 մեկ ունցիայի դիմաց:
• Գլոբալ առաջնորդները դատապարտեցին սակագները՝ նախազգուշացնելով տնտեսական անկայունության մասին:

Թրամփի սակագների բարձրացումը՝ գլոբալ տնտեսական ցնցում

2025 թվականի ապրիլի 2-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց 180-ից ավելի երկրների և տարածքների նկատմամբ սակագների բարձրացման մասին, ինչը զգալի ազդեցություն ունեցավ գլոբալ ֆինանսական շուկաների վրա: Այս սակագները, որ նկարագրվում են որպես «փոխադարձ», նպատակ ունեն հավասարեցնել այլ երկրների կողմից ամերիկյան ապրանքների նկատմամբ կիրառվող առևտրային սահմանափակումները: Այս քայլը զգալի ազդեցություն ունեցավ Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի վրա, որտեղ տնտեսությունները մեծապես կախված են ԱՄՆ արտահանումներից:

Ազդեցությունը ասիական շուկաների վրա

Ասիական ֆոնդային շուկաները կտրուկ արձագանքեցին հայտարարությանը: Ճապոնիայի Nikkei 225 հիմնական ինդեքսը նվազեց 2.8%-ով՝ փակվելով 34,735.93-ի վրա, իսկ Topix ինդեքսը նվազեց 3.08%-ով: Հարավային Կորեայի Kospi ինդեքսը փակվեց 0.76%-ով ցածր՝ 2,486.70-ի վրա, իսկ փոքր Kosdaq-ը նվազեց 0.2%-ով՝ հասնելով 683.49-ի: Հոնկոնգի Hang Seng ինդեքսը նվազեց 1.7%-ով, իսկ Չինաստանի CSI 300-ը նվազեց 0.59%-ով: Ավստրալիայի S&P/ASX 200-ը նվազեց 0.94%-ով՝ փակվելով 7,859.70-ի վրա:

Տ. Ռոու Փրայսի գլխավոր ռազմավար Քրիս Քուշլիսը նշեց, որ սակագները ներկայացնում են «Ասիական արտահանումների վրա զգալի բեռ, որը, հավանաբար, ավելի մեծ էր, քան շուկան ակնկալում էր»: Նա հավելեց, որ ԱՄՆ-ը կազմում է տարածաշրջանի արտահանումների մոտ 15%-ը, ինչը այս սակագների բարձրացումը դարձնում է էական խոչընդոտ 2025 թվականին տնտեսական աճի համար:

Սակագների բարձրացման մանրամասները

Նոր սակագները տարբեր են ըստ երկրների, և Չինաստանը բախվում է ամենաբարձր բեռին: Չինական ապրանքների վրա հավելյալ 34% սակագինը բերում է ընդհանուր սակագնային մակարդակը մինչև 54%, ներառյալ արդեն գործող միջոցառումները: Ճապոնիան և Հարավային Կորեան բախվում են համապատասխանաբար 24% և 25% սակագների, իսկ Ավստրալիան՝ 10% սակագնի: Հնդկաստանը, ևս մեկ խոշոր ասիական տնտեսություն, բախվում է 26% սակագնի:

Ֆրանկլին Թեմփլթոնի գլխավոր ռազմավար Սթիվեն Դովերը ընդգծեց, որ Հարավարևելյան Ասիայի երկրները, որոնք նախկինում օգտվել էին Չինաստանի նկատմամբ սակագներից, այժմ բախվում են ամենաբարձր փոխադարձ սակագներին: Այս փոփոխությունը կարող է խաթարել տարածաշրջանային առևտրային դինամիկան և մատակարարման շղթաները:

Գլոբալ արձագանքներ և դատապարտումներ

Գլոբալ առաջնորդներն ու կազմակերպությունները քննադատեցին սակագները: Չինաստանի Առևտրի նախարարությունը կոչ արեց ԱՄՆ-ին «անմիջապես չեղարկել իր միակողմանի սակագնային միջոցառումները և լուծել տարաձայնությունները հավասար երկխոսության միջոցով»: Եվրոպական Միությունը, որը բախվում է 20% սակագնի, հայտարարեց պատասխան միջոցառումների մասին: Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը հայտարարեց. «ԱՄՆ-ի կողմից հայտարարված համընդհանուր սակագները մեծ հարված են բիզնեսներին և սպառողներին ամբողջ աշխարհում»:

Տնտեսական հետևանքները

Տնտեսագետները զգուշացնում են, որ սակագները կարող են խորացնել գնաճը և դանդաղեցնել տնտեսական աճը: Արտահանվող ապրանքների ավելի բարձր արժեքը կարող է ծանրաբեռնել բիզնեսներին և սպառողներին, իսկ առևտրային գործընկերների պատասխան միջոցառումները կարող են էլ ավելի խաթարել գլոբալ մատակարարման շղթաները:

Նախագահ Թրամփի կողմից հայտարարված սակագները զգալի անորոշություն են առաջացրել գլոբալ շուկաներում: Թեև ԱՄՆ կառավարությունը պնդում է, որ այս միջոցառումները կստեղծեն ավելի արդար առևտրային համակարգ, անմիջական հետևանքները ներառում են շուկայի անկայունություն, միջազգային հարաբերությունների լարվածություն և տնտեսական դանդաղեցման հնարավորություններ: