Էներգետիկ անվտանգության նոր ռազմավարություն
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հանդես է եկել էներգետիկ տարանցման նոր ռազմավարությամբ՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել կախվածությունը Հորմուզի նեղուցից։ Fox News-ին տված հարցազրույցում Ռուբիոն այս քայլը որակել է որպես անհրաժեշտ աշխարհաքաղաքական վերադասավորում՝ պնդելով, որ Իրանի կողմից նեղուցի նկատմամբ վերահսկողության պահպանումը ստիպում է փնտրել էներգակիրների տեղափոխման այլընտրանքային ուղիներ։ Մինչ ԱՄՆ-Իսրայել-Իրան հակամարտության սկիզբը, Հորմուզի նեղուցով էր անցնում համաշխարհային նավթային առևտրի մոտ 20 տոկոսը՝ օրական մոտ 20 միլիոն բարել ծավալով։
Ռուբիոյի տեսլականը հիմնված է այն ենթադրության վրա, որ ԱՄՆ ներկայիս վարչակազմի վճռական քաղաքականությունը փոխել է Թեհրանի հետ հարաբերությունների դինամիկան։ Նրա խոսքով՝ այդ ճնշումը Իրանի ղեկավարությանը դրդում է ավելի պատրաստակամ լինել միջուկային հարցերում և նեղուցների կարգավիճակի շուրջ բանակցություններում։ «Իրանի ռեժիմը պետք է փոխվի», – նշել է պետքարտուղարը՝ հավելելով, որ իր քաղաքականությունը վայելում է Իսրայելի աջակցությունը։
Լոգիստիկ մարտահրավերները
Չնայած վարչակազմի նպատակներին, փորձագետները զգուշացնում են, որ նեղուցը շրջանցելը կարճաժամկետ հեռանկարում գրեթե անիրագործելի է։ ԱՄՆ Էներգետիկայի տեղեկատվական վարչության (EIA) տվյալներով՝ Հորմուզը կենսական նշանակություն ունի ոչ միայն նավթի, այլև հեղուկ բնական գազի (LNG) համաշխարհային առևտրի համար, որի մոտ 20 տոկոսը անցնում է այստեղով՝ հիմնականում Կատարից։
Տնտեսական վերլուծաբան Ահմեդ Աբու Կամարը նշում է, որ Ռուբիոյի հայտարարությունը ավելի շուտ երկարաժամկետ ռազմավարական տեսլական է, քան անմիջապես իրագործելի ծրագիր։ Նեղուցից կախվածությունը նվազեցնելու համար կպահանջվեն տասնամյակներ և միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ։
Ենթակառուցվածքային և անվտանգային ռիսկեր
Նախաձեռնությունը հիմնված է ցամաքային խողովակաշարերի վրա, ինչպիսիք են սաուդյան «Արևելք-Արևմուտք» (Petroline) և Աբու Դաբիի նավթամուղը։ Թեև դրանք գործում են, դրանց ընդհանուր հզորությունը բավարար չէ՝ օրական ընդամենը մոտ 9 միլիոն բարել, ինչը զգալիորեն զիջում է նեղուցի թողունակությանը։ Բացի այդ, ցամաքային օբյեկտները դառնում են դրոնների և հրթիռային հարձակումների թիրախներ, իսկ Կարմիր ծովով երթուղիների վերակողմնորոշումը մեծացնում է կախվածությունը Բաբ ալ-Մանդեբի նեղուցից, որը նույնպես անվտանգային լուրջ մարտահրավերների է բախվում։