2025 թվականի հուլիսի 12-ին Լոնդոնի ոստիկանությունը ձերբակալեց ավելի քան 40 մարդու, ովքեր մասնակցում էին «Palestine Action» ակտիվիստական խմբի արգելքի դեմ կազմակերպված բողոքի ցույցին։ Ձերբակալությունները տեղի ունեցան խորհրդարանի հրապարակում, որտեղ ցուցարարները հավաքվել էին խմբի արգելքը վերացնելու պահանջով։ Խումբը, որը հայտնի է Պաղեստինի իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ իր ակտիվ գործողություններով, պաշտոնապես արգելվել էր Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից այս ամսվա սկզբին՝ առաջացնելով լայնամասշտաբ վեճեր և քննարկումներ ազատ խոսքի և ակտիվիզմի սահմանների շուրջ։
Բողոքը և ձերբակալությունները
Խորհրդարանի հրապարակում տեղի ունեցած բողոքը կազմակերպվել էր կառավարության որոշմանը ի պատասխան՝ «Palestine Action»-ը որպես արգելված կազմակերպություն դասակարգելու վերաբերյալ։ Ըստ Reuters-ի, ցույցին մասնակցում էին երկրի տարբեր անկյուններից ժամանած ակտիվիստներ, ովքեր պաստառներ էին պահում և վանկարկում էին կարգախոսներ՝ արգելքը որպես քաղաքացիական ազատությունների դեմ հարձակում որակելով։ Մետրոպոլիտենյան ոստիկանությունը, հղում անելով հանրային անվտանգության և նոր օրենսդրության պահպանման մտահոգություններին, միջամտեց և ձերբակալեց ավելի քան 40 մարդու։
Ձերբակալվածների մեծ մասը մեղադրվում է «Հակաահաբեկչական օրենքի» համաձայն, որը քրեականացնում է արգելված կազմակերպությունների աջակցությունը։ Ոստիկանությունը նաև նշել է, որ օրենքը կիրառում է հանրային կարգի խախտումը կանխելու նպատակով։ Սակայն ակտիվիստները պնդում են, որ այս միջոցառումը անհամաչափ է և ուղղված է ընդդիմության ձայնը լռեցնելուն։
«Palestine Action»-ի պատմությունը
«Palestine Action»-ը հանդիսանում է Մեծ Բրիտանիայի ակտիվիզմի ոլորտի բարձրաձայն և վիճահարույց խումբը իր հիմնադրումից ի վեր։ Խումբը հայտնի է իր ուղղակի գործողություններով, որոնք ուղղված են այն ընկերությունների և հաստատությունների դեմ, որոնք, ըստ խմբի, մեղսակից են պաղեստինյան տարածքների իսրայելական օկուպացիային։ Տարիների ընթացքում նրա անդամները կազմակերպել են նստացույցեր, վնասել գրասենյակներ և խափանել արտադրական օբյեկտների աշխատանքը, որոնք կապված են զենքի արտադրողների հետ։
Կառավարության՝ «Palestine Action»-ը արգելելու որոշումը հետևում է ամիսներ տևած լարվածությանը խմբի և իշխանությունների միջև։ Ըստ Haaretz-ի, պաշտոնյաները արդարացրել են այս քայլը՝ պնդելով, որ խմբի գործունեությունը վտանգ է ներկայացնում հանրային անվտանգության և ազգային անվտանգության համար։ Սակայն քննադատները նշում են, որ արգելքը արտացոլում է ակտիվիզմի և ընդդիմության ճնշման ավելի լայն օրինաչափություն Մեծ Բրիտանիայում, հատկապես Պաղեստինի հետ կապված հարցերում։
Ազատ խոսքի շուրջ բանավեճեր
«Palestine Action»-ի արգելքը բորբոքել է խիստ բանավեճեր անվտանգության և արտահայտման ազատության միջև հավասարակշռության վերաբերյալ։ Մարդու իրավունքների խմբերը դատապարտել են արգելքը՝ այն որակելով որպես ժողովրդավարական սկզբունքների խախտում։ «Սա վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում ակտիվիզմի քրեականացման համար», — նշել է Amnesty International-ի ներկայացուցիչը։
Մյուս կողմից, կառավարության պաշտոնյաները պաշտպանել են այս որոշումը՝ հայտարարելով, որ արգելքը անհրաժեշտ է օրենքի գերակայությունը պահպանելու և լարվածության հետագա սրմանը խոչընդոտելու համար։ «Կառավարությունը պարտավոր է պաշտպանել իր քաղաքացիներին, և դա ներառում է այնպիսի կազմակերպությունների դեմ գործողությունները, որոնք վտանգ են ներկայացնում հանրային անվտանգությանը», — նշել է Ներքին գործերի նախարարության խոսնակը։
Ինչ է սպասվում հետո
Ձերբակալությունները և «Palestine Action»-ի արգելքը, հավանաբար, առաջիկա շաբաթներին կբախվեն իրավական մարտահրավերների։ Ակտիվիստներն ու իրավաբանները պատրաստվում են վիճարկել արգելքը դատարանում՝ պնդելով, որ այն խախտում է Մեծ Բրիտանիայի օրենքով պաշտպանված հիմնարար իրավունքները։ Մինչ այդ, բողոքի ցույցերը, ամենայն հավանականությամբ, կշարունակվեն, քանի որ «Palestine Action»-ի աջակիցները երդվում են շարունակել ուշադրություն հրավիրել այս խնդրի վրա։
Հուլիսի 12-ի իրադարձությունները ընդգծում են անվտանգության, ակտիվիզմի և քաղաքացիական ազատությունների միջև բարդ փոխկապակցվածությունը՝ բարձրացնելով կարևոր հարցեր ընդդիմության սահմանների վերաբերյալ ժողովրդավարական հասարակությունում։