Ապստամբական հաղթանակ Միջին Արևմուտքում
Ինչպես հաղորդում է NBC News-ը, ԱՄՆ Դեմոկրատական կուսակցության ներքին պառակտումներն ու գաղափարական տարաձայնությունները բացահայտած նախնական ընտրություններում (փրայմերիզ) առաջադեմ թևի ներկայացուցի Աբդուլ Էլ-Սայեդը պատմական հաղթանակ է տարել Միչիգանի Սենատի ընտրություններում։ 41-ամյա առողջապահության նախկին պաշտոնյա Էլ-Սայեդը լարված պայքարում հաղթել է կուսակցական էլիտայի կողմից աջակցվող Կոնգրեսի անդամ Հեյլի Սթիվենսին։ Այս հաղթանակը կարևոր հենակետ է ստեղծում դեմոկրատների առաջադեմ թևի համար Միջին Արևմուտքում՝ նախապատրաստելով բարձր խաղադրույքներով լի նոյեմբերյան ընտրապայքարը, որը կարող է որոշել ԱՄՆ Սենատի վերահսկողությունը:
Ըստ BBC-ի հրապարակած տվյալների՝ Էլ-Սայեդի հաղթանակն առավել տպավորիչ է նախընտրական արշավի ահռելի ֆինանսական անհավասարության ֆոնին։ Առաջադեմ թեկնածուն կարողացել է հաղթահարել արտաքին ֆինանսավորման գրեթե 65 միլիոն դոլարի հասնող հարձակումը, որի զգալի մասն ուղղված էր Սթիվենսին սատարելուն։ Կուսակցական վերնախավի կողմից աջակցվող Սթիվենսն ուներ Միչիգանի հանրաճանաչ նահանգապետ Գրետչեն Ուիթմերի և լիազորություններն ավարտող սենատոր Գերի Փիթերսի աջակցությունը։ Չնայած այս համախմբված ինստիտուցիոնալ աջակցությանը, Էլ-Սայեդի նախընտրական արշավը հաջողությամբ մոբիլիզացրեց ընտրողներին տնտեսական պոպուլիզմի և ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության սուր քննադատության շուրջ:
Դեմոկրատական կուսակցության երկու հակադիր տեսլականները
Էլ-Սայեդի և Սթիվենսի միջև ընթացող առաջնային ընտրապայքարը վերածվել էր Դեմոկրատական կուսակցության ապագա ուղղության շուրջ անուղղակի պատերազմի։ 43-ամյա Սթիվենսը, ով Կոնգրեսի քառակի անդամ է, հանդես էր գալիս պրագմատիկ, կենտրոնամետ հարթակով՝ նպատակ ունենալով գրավել չափավոր և անկախ ընտրողներին։ Նրա նախընտրական արշավը կենտրոնացած էր արտադրական աշխատատեղերի պահպանման և աստիճանական քաղաքական բարեփոխումների վրա՝ պնդելով, որ իր փորձն ու հավասարակշռված դիրքորոշումները իրեն դարձնում են ամենաընտրունակ թեկնածուն նոյեմբերին կայանալիք հիմնական ընտրություններում:
Մյուս կողմից, եգիպտացի ներգաղթյալների որդի Էլ-Սայեդը, ով ընտրվելու դեպքում կդառնա ԱՄՆ պատմության մեջ առաջին մուսուլման սենատորը, հանդես էր գալիս արմատական առաջադեմ ծրագրով։ Նրան աջակցում էին այնպիսի հայտնի դեմքեր, ինչպիսիք են սենատոր Բեռնի Սանդերսը և կոնգրեսական Ալեքսանդրիա Օկասիո-Կորտեսը, ինչպես նաև Ավտոմոբիլային ոլորտի աշխատողների միացյալ միությունը (UAW)։ Էլ-Սայեդը պաշտպանում էր «Բժշկական օգնություն բոլորի համար» (Medicare for All) ծրագիրը, միլիարդատերերի հարկումը և Ներգաղթի ու մաքսային հսկողության ծառայության (ICE) լուծարումը՝ օգտագործելով բնակչության շրջանում առողջապահության և կյանքի թանկացման հետ կապված դժգոհությունները:
Գազայի հակամարտությունը և Միչիգանի ժողովրդագրությունը
Այս ընտրապայքարում առանցքային նշանակություն ունեցավ ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում, մասնավորապես՝ Իսրայելին տրամադրվող ռազմական օգնությունը։ Միչիգանն ունի ԱՄՆ-ում մեծությամբ երկրորդ արաբա-ամերիկյան և մուսուլմանական համայնքը, ինչն այս հարցը դարձնում է չափազանց զգայուն։ Էլ-Սայեդը հետևողականորեն քննադատել է Բայդենի վարչակազմի և Սթիվենսի դիրքորոշումները՝ Գազայում Իսրայելի գործողություններն անվանելով ցեղասպանություն, ինչն Իսրայելը կտրականապես հերքում է։
Էլ-Սայեդը հատկապես թիրախավորել է Սթիվենսի ստացած ֆինանսական աջակցությունը իսրայելամետ խմբերից, մասնավորապես՝ Ամերիկա-իսրայելական հասարակական գործերի կոմիտեից (AIPAC): AIPAC-ի հետ կապված կառույցները ավելի քան 30 միլիոն դոլար են ծախսել Սթիվենսին աջակցելու և Էլ-Սայեդի դեմ քարոզչություն իրականացնելու համար։ Այս առաջնային ընտրությունների արդյունքը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Իսրայել-Գազա հակամարտությունը վերաձևում Դեմոկրատական կուսակցության ընտրական դաշինքները:
Համապետական ընտրությունների հեռանկարները և հանրապետականների ռազմավարությունը
Նոյեմբերին կայանալիք հիմնական ընտրություններում Էլ-Սայեդի մրցակիցը կլինի հանրապետական թեկնածու Մայք Ռոջերսը, ով առաջադրվել է առանց ներկուսակցական դիմադրության և վայելում է Դոնալդ Թրամփի աջակցությունը։ Միչիգանը կարևորագույն տատանվող նահանգ է, որն աջակցել է Բայդենին 2020 թվականին, սակայն քվեարկել է Թրամփի օգտին 2024 թվականին։ Այս թափուր տեղի համար պայքարը դեմոկրատների համար կենսական նշանակություն ունի Սենատի նկատմամբ վերահսկողությունը վերականգնելու համար, որտեղ ներկայումս հանրապետականներն ունեն 53 տեղանոց մեծամասնություն։
Հանրապետականները բացահայտորեն ազդարարել են, որ Էլ-Սայեդի առաջադեմ դիրքորոշումները համարում են առավելություն իրենց համար։ Հանրապետական սենատորների ազգային կոմիտեն (NRSC) նույնիսկ թվային գովազդներ էր տեղադրել՝ ընդգծելով Էլ-Սայեդի ձախակողմյան հայացքները, ինչը վերլուծաբանները գնահատեցին որպես նրան առաջ մղելու փորձ՝ ենթադրելով, որ ավելի հեշտ կլինի հաղթել ձախ թեկնածուին տատանվող նահանգում:
Արդարադատության նախարարության միջամտությունը և վերահսկողությունը
Ընտրություններին դաշնային լարվածություն հաղորդեց ԱՄՆ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական իրավունքների բաժնի որոշումը՝ դաշնային դիտորդներ ուղարկել Միչիգանի չորս հիմնական քաղաքներ՝ Դետրոյթ, Համթրամք, Լանսինգ և Իսթ Լանսինգ։ Բաժնի ղեկավար Հարմիթ Ք. Դիլոնը հայտարարել է, որ դիտորդներն ուղարկվել են ընտրական օրենսդրության պահպանումն ապահովելու համար։ Այս քայլն իրականացվում է Թրամփի վարչակազմի՝ ընտրական գործընթացների նկատմամբ դաշնային վերահսկողությունն ուժեղացնելու ընդհանուր քաղաքականության շրջանակներում, ինչը լրացուցիչ անհանգստություն է առաջացնում տեղական իշխանությունների և ընտրական հանձնաժողովների շրջանում: