Հակասական պնդումներ արագության սահմանափակումների վերաբերյալ
2026 թվականի հոկտեմբերի 16-ին հակասական տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, թե կոնկրետ ով է հրամայել սահմանափակել SpaceX-ի Starlink ցանցի զինվորական Starshield ծառայության արագությունը Ուկրաինայում։ Հոկտեմբերի 13-ից 14-ն ընկած գիշերն առանց նախազգուշացման մտցված սահմանափակումները խաթարել են ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի գործողությունները առաջնագծում։ Ուկրաինացի պաշտոնյաների փոխանցմամբ՝ տերմինալների արագությունը սահմանափակվել է մինչև ժամում 160 կիլոմետր (100 մղոն), ընդ որում որոշ ստորաբաժանումներ կապի խափանումներ են գրանցել նույնիսկ ավելի ցածր արագությունների դեպքում։ Այս տեխնիկական խոչընդոտն անմիջականորեն ազդել է այն սարքավորումների վրա, որոնք օգտագործվում են արագ շարժվող թիրախների, մասնավորապես՝ ռուսական Geran-4 ռեակտիվ ԱԹՍ-ների հետապնդման համար, որոնց թռիչքային արագությունը սովորաբար հասնում է ժամում 300-400 կիլոմետրի:
Մասկը մատնանշում է կառավարման վերահսկողությունը, մինչդեռ Reuters-ը հրամանը կապում է Սպիտակ տան հետ
Խափանումներից հետո SpaceX-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Իլոն Մասկը հոկտեմբերի 14-ին X սոցիալական ցանցում գրել էր, որ Starshield համակարգերը պատկանում և վերահսկվում են ԱՄՆ կառավարության կողմից՝ հավաստիացնելով, որ օգտագործման կամ արագության ցանկացած սահմանափակում որոշվում է «ԱՄՆ զինվորականների և ի վերջո ԱՄՆ նախագահի կողմից»։ Մասկն այսպես էր արձագանքել Ուկրաինայի պաշտպանության նախկին նախարար Միխայլո Ֆեդորովին, ով նշել էր, որ մինչև 160 կմ/ժ արագությամբ կապը վերականգնվում է, և պահանջել էր ամբողջությամբ հանել արագության սահմանափակումը։ Այնուամենայնիվ, AeroTime-ի փոխանցմամբ՝ հոկտեմբերի 15-ին Reuters-ը, վկայակոչելով ԱՄՆ երկու և Արևմուտքի մեկ պաշտոնյայի, հայտնել էր, որ սահմանափակելու հրամանը տրվել է Սպիտակ տան ներսում։ Թեև պաշտոնյաները չէին նշել որոշում կայացնողի անունը, ուկրաինացի բարձրաստիճան պաշտոնյան գործակալությանը հայտնել էր, որ Կիևը ևս տեղեկացվել է Սպիտակ տան որոշման մասին։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ անանուն բարձրաստիճան պաշտոնյան Reuters-ին հայտնել է, որ «նախագահի կողմից երբևէ նման խնդրանք չի եղել»։ Հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ Սպիտակ տունը կամ Պենտագոնը պաշտոնական հայտարարություն չեն արել սահմանափակումների վերաբերյալ։
Ծառայության վերականգնումը և աշխարհաքաղաքատական համատեքստը
Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարար Ուես Սթրիթինգը հոկտեմբերի 15-ին հայտարարել է, որ Պենտագոնում կայացած բանակցությունների ընթացքում ԱՄՆ պատերազմի նախարար Փիթ Հեգսեթը հավաստիացրել է, որ Ուկրաինայի հասանելիությունը վերականգնվել է։ Սթրիթինգը Fox News-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ ինքն ու Հեգսեթը չեն քննարկել ընդհատման պատճառները, և հերքել է այն ենթադրությունը, թե սահմանափակումներն ուղղված են եղել ռուսական էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարվածները կանխելուն։ Միևնույն ժամանակ, արագության սահմանափակման վերացման հարցը մնում է անորոշ։ Մինչ Ֆեդորովը և Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարությունը LIGA.net-ին հայտնել են, որ մինչև 160 կմ/ժ արագության դեպքում կապի որակը բարելավվում է, ուկրաինացի անհայտ պաշտոնյան Axios-ին հայտնել է, որ ծառայությունը լիարժեքորեն վերականգնվել է։
Արբանյակային ցանցի սահմանափակումները համընկել են դիվանագիտական լարվածության հետ։ 2026 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Truth Social-ում հայտարարել էր Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև «էներգետիկ հրադադարի» մասին, թեև Կիևը հայտարարել էր, թե երբևէ համաձայնության չի եկել նման կարգավորման շուրջ։ Հոկտեմբերի 15-ին հեռարձակված Newsmax-ին տված հարցազրույցում Թրամփը քննադատել էր ռուսական դիզվառելի վերամշակման գործարանների վրա ուկրաինական հարվածները՝ դրանք անվանելով «ամոթալի» և նշելով, որ դրանք բարձրացնում են համաշխարհային նավթի գները։