Կիրակի գիշեր՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ին, Ուկրաինայի և Ռուսաստանի պաշտոնական օդային տագնապի սմարթֆոնային հավելվածները ենթարկվել են համակարգված կիբերհարձակումների, որոնք հանգեցրել են միջուկային, քիմիական և մարտական վտանգների մասին կեղծ ազդանշանների տարածմանը, ինչպես հաղորդում է BBC-ն։ Ուկրաինայում չհաստատված ծանուցումները սկսվել են տեղական ժամանակով մոտ 22:47-ին՝ երկրով մեկ գործարկելով կարմիր մակարդակի օդային հարձակման նախազգուշացումներ, որոնց հաջորդել են Կիևում ռադիացիային վերաբերող կեղծ հաղորդագրությունները:
Ուկրաինայի իշխանություններն արագորեն արձագանքել են խուճապը կանխելու համար: Երկրի ռազմաօդային ուժերը Telegram-ում հրապարակված հայտարարությամբ նշել են, որ հավելվածը ենթարկվել է թշնամական միջամտության, հավաստիացրել են, որ ռադիացիոն սպառնալիք չկա և հորդորել հետևել պաշտոնական թարմացումներին: Կառավարությունը տեխնիկական սպասարկման նպատակով ժամանակավորապես անջատել է հավելվածը: Քաղաքացիներից շատերը արագորեն բացահայտել են խարդախությունը՝ հիմնվելով ոչ պաշտոնական ձևակերպումների և ռուսերեն տեքստի վրա:
Նմանատիպ խախտումներ ռուսական համակարգերում
Ուկրաինական միջադեպից ժամեր անց ռուսական իշխանությունները հայտնել են, որ նմանատիպ օդային տագնապի հավելված ևս թիրախավորվել է զանգվածային կիբերհարձակմամբ: Telegram-ում «Ատեշ» պարտիզանական խմբավորման կողմից տարածված կեղծ ծանուցման սքրինշոթը օգտատերերին զգուշացրել էր Ռուսաստանի բոլոր մարզերի ուղղությամբ միջուկային մարտագլխիկներով զինված անօդաչուների արձակման մասին: Ծանուցումը պարունակել է հայհոյանքներ և բնակիչներին հրահանգել շտապ սննդամթերք պաշարել:
Ռուսաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը հայտարարել է, որ հավելվածի լիարժեք աշխատանքը կվերականգնվի երկուշաբթի՝ նոյեմբերի 2-ի վերջին՝ ընդգծելով, որ ավելի լայն հիմնարար ազդարարման ենթակառուցվածքը չի տուժել: Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը, պատասխանելով միջադեպի մասին հարցին, ուղղակիորեն չի անդրադարձել խախտմանը, սակայն նշել է, որ ռուսական կառավարական ինտերնետային ռեսուրսները շուրջօրյա ենթարկվում են կիբերհարձակումների:
Անվտանգության ռիսկերը և հաքտիվիստների գործոնը
Կիբերանվտանգության փորձագետները BBC-ին հայտնել են, որ չնայած երկու կողմերն էլ պարբերաբար թվային գործողություններ են իրականացնում միմյանց դեմ, կեղծ ազդանշանների ոչ պաշտոնական լեզուն մատնանշում է հաքտիվիստական խմբերին: Սթենֆորդի համալսարանի կիբերքաղաքականության և անվտանգության ավագ գիտաշխատող Հերբերթ Լինը նշել է, որ թեև սա առաջին նման դեպքն է ուկրաինական պաշտոնական տեղեկատվական հավելվածի համար, այն հավանաբար վերջինը չի լինի:
Ուկրաինայի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Ալեքսանդր Մերեժկոն BBC-ին հայտնել է, որ հոգեբանական ազդեցությունը փոքր է եղել, քանի որ ուկրաինացիները վարժված են շարունակական ազդանշաններին: Կիբերխափանումները տեղի են ունեցել նաև Ուկրաինայի Խերսոնի մարզում սահմանափակ վեցօրյա հումանիտար հրադադարի ավարտին զուգահեռ, որը մասնակիորեն միջնորդել էր ԱՄՆ առաջին տիկին Մելանիա Թրամփը: