2026 թվականի նոյեմբերի 1-ի և 2-ի գիշերը եվրոպական առնվազն յոթ երկրների սուպերմարկետներում գրանցվել են կոորդինացված կիբերհարձակումներ, որոնք թիրախավորել են սառնարանային և սառցարանային համակարգերը: Ինչպես հաղորդում է Euronews-ը, բելգիական, շվեդական, նիդերլանդական, էստոնական, լյուքսեմբուրգյան, ֆիննական և իռլանդական խանութներում սառնարանների ջերմաստիճանը կտրուկ բարձրացել է՝ որոշ դեպքերում հասնելով մինչև 50 աստիճանի, ինչի հետևանքով մթերքը փչացել է, և խանութները ստիպված են եղել դուրս նետել ապրանքները:
Այս միջադեպերը նման են հոկտեմբերի 12-ին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած զանգվածային հարձակմանը, երբ հաքերները վերահսկողություն էին հաստատել սուպերմարկետների սառեցման սարքերի նկատմամբ: Վերջին զարգացումները լուրջ մտահոգություններ են առաջացրել Եվրոպայում՝ կապված ենթակառուցվածքների և մատակարարման շղթաների անվտանգության հետ:
Վնասների մասշտաբները Եվրոպայում
Բելգիայի դաշնային դատախազությունը պաշտոնական հետաքննություն է սկսել միջադեպերի կապակցությամբ: Euronews-ի տվյալներով՝ երկրում տուժել են շուրջ 40 Delhaize Proxy, 15 Carrefour Shop & Go, 15 Intermarché խանութներ, հինգ Spar Q8 լցակայանների սպասարկման կետեր և IKEA-ի մեկ խանութ Մոնսում: Բելգիայի կիբերանվտանգության կենտրոնի (CCB) խոսնակ Կատրիեն Էգերսը հայտարարել է, որ իշխանությունները տեղյակ են իրավիճակից, սակայն նշել է, որ հարձակվողների ինքնությունը հնարավոր է երբեք չբացահայտվի՝ հաշվի առնելով կիբերսպառնալիքների բարդությունը և արհեստական բանականության կիրառումը:
Շվեդիայում հարձակումը վնասել է ICA և Coop ցանցերի խանութները: Ստոկհոլմում գտնվող ICA ֆրանչայզերային խանութի վաճառքի մենեջեր Էնգլա Ինգվոլը The Jerusalem Post-ին հայտնել է, że սառցարանները տաքացել են մինչև 50 աստիճան՝ ոչնչացնելով ամբողջ պահեստային ապրանքը: Նիդերլանդներում սառեցման համակարգեր են կոտրվել առնվազն 17 ընկերություններում, իսկ Իռլանդիայում տուժել է 13 SuperValu խանութ, ինչպես նաև միջադեպեր են գրանցվել Էստոնիայում և Ֆինլանդիայում:
Տեխնիկական խոցելիություններ և արձագանք
Ոլորտի մասնագետները նշում են, որ խնդիրը կապված է դանիական Danfoss ընկերության սարքավորումների հնացած ծրագրային ապահովման խոցելիությունների հետ: Sabcobel ընկերության գործադիր տնօրեն Ստեֆան Մոելանսը հայտարարել է, որ բելգիական հարձակումը կրկնում է ֆրանսիական դեպքի մեխանիզմը՝ սառնարանների գոլորշիացուցիչները փոխարկելով հալեցման ռեժիմի: Ավելի վաղ անվտանգության հետազոտողները նույնպես զգուշացրել էին web-կառավարման ինտերֆեյսների հնարավոր խոցելիությունների մասին:
Danfoss-ում հաստատել են, որ խոցելիությունը վերաբերում է հնացած ծրագրեր օգտագործող հաճախորդներին: Մասնագետները զգուշացնում են, որ միայն ծրագրային թարմացումը բավարար չէ, և պահանջվում են ֆիզիկական միջամտություններ ու անվտանգ ինտերնետային միացումներ՝ հետագա հարձակումները կանխելու համար:
Աշխարհաքաղաքական և անվտանգային հետևանքներ
Եվրոպական պաշտոնյաները խիստ մտահոգություն են հայտնել կրկնվող միջադեպերի կապակցությամբ։ ԵՄ գյուղատնտեսության հարցերով հանձնակատար Քրիստոֆ Հանսենը նշել է, որ այս գործողությունները միտված են խաթարելու սննդամթերքի մատակարարման շղթան և սասանելու սպառողների վստահությունը: Անվտանգության փորձագետները նկատում են, որ ֆինանսական պահանջների բացակայությունը վկայում է դիվերսիայի կամ հիբրիդային պատերազմի այլ դրսևորումների մասին, թեև պաշտոնական մեղադրանքներ դեռևս չեն հնչել: