Կալգարիում պահպանողականների ավանդական հենակետում կրած անսպասելի քաղաքական պարտությունը բացահայտել է Ալբերտայի վարչապետ Դանիել Սմիթի սահմանադրական ռազմավարության դեմ աճող հանրային դժգոհությունը՝ առաջիկա նահանգային հանրաքվեն վերածելով լուրջ քաղաքական պայքարի թատերաբեմի։ Global News-ի փոխանցմամբ՝ «Նոր դեմոկրատական կուսակցության» (ԱԴԿ) թեկնածու Քայլ Քեմփբելը հաղթանակ է տարել «Միացյալ պահպանողական կուսակցության» (ՄՊԿ) թեկնածու Մայք Դերիի նկատմամբ Կալգարի-Շոուի արտահերթ ընտրություններում՝ ստանալով 7,461 քվե՝ Դերիի 6,879-ի դիմաց։ 1986 թվականին ձևավորված այս ընտրատարածքում ԱԴԿ-ն նախկինում հաղթել էր ընդամենը մեկ անգամ՝ 2015 թվականին Ռեյչել Նոտլիի գլխավորած ալիքի ժամանակ։
Այս պարտությունը ներքին տարաձայնություններ է առաջացրել պահպանողական շրջանակներում և սրել հանրության ուշադրությունը Կանադայի կազմում Ալբերտայի ապագայի վերաբերյալ 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նախատեսված նահանգային հանրաքվեի շուրջ։ Թեև կառավարության պաշտոնական ներկայացուցիչները արդյունքը բացատրում են ընտրողների ցածր մասնակցությամբ և պահպանողական ձայների փոշիացմամբ, ազդեցիկ պահպանողական գործիչներ, քաղաքագետներ և ընդդիմադիր առաջնորդներ պնդում են, որ սա հանրային հստակ ազդանշան էր ընդդեմ սահմանադրական անջատողականությանը տրվող առաջնահերթության։
Հենակետի կորուստը նախանշում է քաղաքական լուրջ տարաձայնություններ
Կալգարի-Շոուի ընտրարշավը ծառայեց որպես նահանգում առկա լայն մտահոգությունների փորձադաշտ։ Վարչապետ Սմիթի աշխատակազմը շտապեց պարտությունը պայմանավորել պահպանողական ընտրազանգվածի պառակտմամբ՝ նշելով, որ նախկին նախարար Փիթեր Գաթրիի հիմնադրած նոր «Պրոգրեսիվ տորի» կուսակցության թեկնածու Քայլ Ջոզեֆը ստացել է 978 քվե, ինչը բավարար կլիներ ՄՊԿ-ի հաղթանակի համար։ Կառավարության մամուլի քարտուղար Սեմ Բլեքեթը հայտարարել է, որ պահպանողականների միասնությունը վճռորոշ է ընդդիմության իշխանության գալը կանխելու համար։
Այնուամենայնիվ, Գաթրին մերժել է այս մեղադրանքը՝ պնդելով, որ իր կուսակցությունը ձայներ չի խլել իշխանությունից, քանի որ Սմիթի կառավարությունը դարձել է «զուտ պոպուլիստական»։ Կառավարական շրջանակներից դուրս ազդեցիկ գործիչները տեղի ունեցածը ուղղակիորեն կապում են անկախության հանրաքվեի հետ։ Ալբերտայի նախկին վարչապետ Ջեյսոն Քենին քննադատել է հանրաքվեի անցկացումը՝ այն անվանելով անհեռատես և վտանգավոր քայլ, իսկ դաշնային պահպանողականների նախկին խորհրդական Մայքլ Սոլբերգը նշել է, որ անջատողական հռետորաբանությունը վանում է արվարձանների չափավոր ընտրողներին։
Հարցումները ցույց են տալիս անջատողական տրամադրությունների սահմանափակ լինելը
Ընտրություններում կրած պարտությունը համընկնում է սոցիոլոգիական տվյալների հետ, որոնք վկայում են Կանադայի կազմից դուրս գալու վերաբերյալ հանրության զգալի զսպվածության մասին։ Abacus Data-ի կողմից 2026 թվականի սեպտեմբերի 4-ից 7-ը 1000 չափահաս ալբերտացիների շրջանում անցկացված հարցումը ցույց է տվել, որ հարցվածների 64 տոկոսը կողմ է Կանադայի կազմում մնալուն, մինչդեռ միայն 24 տոկոսն է աջակցում անկախության գործընթաց սկսելուն։ Չկողմնորոշված ընտրողների բաշխումից հետո հարաբերակցությունը դարձել է 67 տոկոս՝ հօգուտ մնալուն, և 27 տոկոս՝ հօգուտ գործընթացն սկսելուն։
Հարցման տվյալները բացահայտում են, որ երկրորդ տարբերակին (իրավական գործընթաց սկսելուն) աջակցողների միայն երկու երրորդն է պատրաստ իրականում քվեարկել Ալբերտայի անջատման օգտին վերջնական հանրաքվեում։ Սա նշանակում է, որ նահանգում անջատողականների իրական համամասնությունըազմում է մոտ 18 տոկոս։ Բացի այդ, երկրորդ տարբերակի աջակիցների միայն մեկ քառորդն է ցանկանում առանձին պետություն ստեղծել, մինչդեռ մեծամասնությունը ձգտում է Օտտավայից ավելի լավ տնտեսական պայմաններ կորզել կամ քաղաքական ազդանշան հղել դաշնային իշխանություններին։
Ռազմավարական խաղադրույքները 2026-ի հանրաքվեից և 2027-ի ընտրություններից առաջ
Սահմանադրական վեճերի ազդեցությունը նկատելի է նաև հասարակական կյանքում․ հարցվածների 63 տոկոսը նշել է, որ վերջին մեկ ամսում ընտանիքում քննարկել է հանրաքվեի հարցը, ընդ որում 23 տոկոսի մոտ դա առաջացրել է լարվածություն, իսկ 38 տոկոսը խուսափել է թեմայից՝ խաղաղություն պահպանելու համար։ Գյուղական շրջանները մնում են միակ վայրը, որտեղ անջատման և մնալու կողմնակիցների թիվը մոտ է հավասարության, և որտեղ առկա է չկողմնորոշվածների ամենամեծ տոկոսը։
ԱԴԿ առաջնորդ Նահիդ Նենշին ընդգծել է, որ քաղաքացիներին անհանգստացնում են ոչ թե սահմանադրական վեճերը, այլ առողջապահության, կրթության և ապրուստի ծախսերի հետ կապված օրակարգային հարցերը։ Քաղաքագետ Լորի Ուիլյամսի գնահատմամբ՝ Կալգարի-Շոուի արդյունքն արտացոլում է ընտրողների դժգոհությունը ինչպես անջատողական օրակարգից, այնպես էլ հանրային ծառայությունների ոլորտում կառավարության աշխատանքից։
Արտահերթ ընտրություններից հետո իշխող ՄՊԿ-ն 87-տեղանոց Օրենսդիր ժողովում ունի 47 պատգամավոր, ԱԴԿ-ն՝ 39, իսկ Պրոգրեսիվ տորիները՝ 1։ 2027 թվականի հոկտեմբերի 18-ին նախատեսված համանահանգային ընտրություններից առաջ Կալգարին մնում է վճռորոշ battleground, որտեղ Սմիթի կառավարությունը ստիպված է լինելու հավասարակշռել պահպանողական կորիզի պահանջներն ու արվարձանների ընտրողների աջակցությունը։