NASA-ի Artemis II առաքելությունը հերթական պատմական նվաճումն է գրանցել տիեզերական կապի ոլորտում՝ իրականացնելով առաջին «նավից նավ» կապի սեանսը լուսնային ուղեծրում գտնվող Orion տիեզերանավի և Երկրի ուղեծրում գտնվող Միջազգային տիեզերակայանի (ISS) միջև։ Այս փորձարկումը կարևոր նշանակություն ունի հեռավոր տիեզերական թռիչքների ժամանակ տվյալների փոխանակման արձանագրությունների մշակման համար։
Կապի ընթացքում Artemis II-ի աստղագնաց Քրիստինա Կոխը ուղիղ կապ է հաստատել ՄՏԿ-ում գտնվող Ջեսիկա Մեյրի հետ։ Զրույցը կազմակերպվել է NASA-ի Երկրային կառավարման կենտրոնի աջակցությամբ, որը համակարգել է Orion-ի և ուղեծրային լաբորատորիայի միջև տեխնիկապես բարդ հաղորդակցությունը։ Հատկանշական է, որ Կոխն ու Մեյրը նախկինում համագործակցել են 2019 թվականին՝ իրականացնելով պատմության մեջ առաջին «կանանց» տիեզերական զբոսանքը։
Այս իրադարձությունը տեղի է ունենում առաքելության ռեկորդային թռիչքի ֆոնին։ Orion տիեզերանավը Լուսնի հեռավոր կողմի մոտով անցնելիս հասել է Երկրից մոտ 252,752 մղոն (ավելի քան 406,000 կմ) հեռավորության։ Սա գերազանցում է 1970 թվականի «Ապոլոն-13»-ի սահմանած 248,655 մղոն ռեկորդը՝ դարձնելով սա մարդկության պատմության մեջ Երկրից ամենահեռու կատարված թռիչքը 1972 թվականի «Ապոլոն-17»-ից ի վեր։
Առաքելության հրամանատար Ռիդ Վայզմանը թռիչքի ընթացքում արել է մի շարք տպավորիչ լուսանկարներ, այդ թվում՝ Լուսնի հորիզոնի հետևից Երկրի ծագումը պատկերող կադրեր։ Նախատեսվում է, որ 10-օրյա առաքելությունը կավարտվի 2026 թվականի ապրիլի 11-ին՝ Սան Դիեգոյի մոտակայքում Խաղաղ օվկիանոսում վայրէջքով։
Artemis II-ի հաջողությունը հիմք է հանդիսանում NASA-ի հետագա լուսնային ծրագրերի համար։ Հաջորդ տարի նախատեսված Artemis III առաքելությունը կփորձարկի լուսնային վայրէջքի համակարգերը, իսկ 2028 թվականին նախատեսված Artemis IV-ը նպատակ ունի աստղագնացներին իջեցնել Լուսնի հարավային բևեռի մոտակայքում։
Դիտարկելու հարցեր
Ի՞նչ տեխնիկական դժվարություններ կային «նավից նավ» կապի ժամանակ։
Հաղորդակցությունը պահանջում էր NASA-ի Deep Space Network-ի և Երկրային կառավարման կենտրոնի ճշգրիտ համակարգումը՝ Լուսնի մոտ գտնվող Orion-ի և Երկրի ուղեծրում գտնվող ՄՏԿ-ի միջև ազդանշանի ուղին կապելու համար։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ՝ ազդանշանի ուշացման կոնկրետ ցուցանիշները չեն հրապարակվել։
Որո՞նք են Artemis III առաքելության հիմնական նպատակները։
Artemis III-ը նախատեսված է հիմնականում լուսնային վայրէջքի համակարգերը փորձարկելու և հաստատելու համար, որը կծառայի որպես Լուսնի մակերես վայրէջքների նախապատրաստական փուլ։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ՝ Artemis III-ի մեկնարկի ստույգ ժամկետները դեռևս կախված են առաքելության պատրաստվածության գնահատումներից։
Դիտանկյուններ
NASA-ի ճարտարագիտական տեսանկյուն vs Աստղագնացների տեսանկյուն
Դիտանկյուն
NASA-ի ճարտարագիտական տեսանկյուն
Առաքելության ինժեներների համար այս հաջողված կապը հեռավոր տիեզերական հաղորդակցության ենթակառուցվածքի կրիտիկական վավերացում է։ Ապացուցելով, որ անձնակազմով նավերը կարող են ուղիղ կապ պահպանել ուղեծրային կայանների հետ, NASA-ն նվազեցնում է ռելեային ուշացումները, ինչը կենսական նշանակություն ունի Մարսի և լուսնային բազաների ապագա արշավախմբերի անվտանգության համար։
Աստղագնացների տեսանկյուն
Կոխի և Մեյրի նման աստղագնացների համար այս փոխազդեցությունը ընդգծում է տիեզերական հետազոտությունների մարդկային շարունակականությունը։ Կամրջելով ուղեծրային գործողությունների և հեռավոր տիեզերական առաքելությունների միջև եղած տարածությունը՝ նրանք ամրապնդում են միջազգային տիեզերական գործակալությունների համագործակցային մշակույթը՝ առանձին առաքելությունները վերածելով միասնական գիտական ցանցի։
Մոտ 1850 թվականին Բեդֆորդշիրում արված այս հազվագյուտ արխիվային լուսանկարում պատկերված է Սամպսոնը՝ Մամոնտ մականունով հսկա շայր ձին, որը մնում է պատմության մեջ երբևէ գրանցված ամենաբարձր և ամենածանր ձին:
Հաքերը Binance-ի հոկտեմբերի 29-ի հաքերային հարձակումից գողացված 233.46 միլիոն XRP-ն միավորել է մեկ դրամապանակում՝ առաջացնելով շուկայական անհանգստություն:
