«Medicare for All»-ի ներդրման քառամյա ծրագիրը
ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ (Azat TV) – 2026 թվականի նոյեմբերի 18-ին սենատոր Բեռնի Սանդերսը ներկայացրեց ԱՄՆ առողջապահական համակարգի համընդհանուր «Medicare for All» մոդելին անցնելու օրենսդրական ճանապարհային քարտեզը: Ինչպես հաղորդում է Associated Press-ը, Սանդերսը, ով ներկայումս Սենատի Առողջապահության, կրթության, աշխատանքի և թոշակների հանձնաժողովի (HELP) անդամ է, ակնկալում է հունվարին ստանձնել հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը: Այս քայլը դեմոկրատական մեծամասնության համար կդառնա պրոգրեսիվ օրակարգի առաջին լուրջ փորձաքարը:
Սանդերսի առաջարկած ծրագիրը նախատեսում է չորս տարվա անցումային շրջան, որի ընթացքում մասնավոր ապահովագրական համակարգը կփոխարինվի պետականորեն կառավարվող միասնական ապահովագրությամբ: «Սա այլևս ուտոպիական տեսլական չէ: Սա այն է, ինչ պահանջում է ամերիկյան ժողովուրդը», – նշել է Սանդերսը Associated Press-ին տված հարցազրույցում:
Իրականացման փուլերը
Ծրագիրը նախատեսում է աստիճանական ընդլայնում. առաջին տարում Medicare-ի տարիքային շեմը կիջեցվի 65-ից 55-ի, ծրագրում կներառվեն ատամնաբուժական, տեսողության և լսողության հետ կապված ծառայություններ, ինչպես նաև առողջապահական երաշխիքներ կտրամադրվեն մինչև 18 տարեկան երեխաներին: Երկրորդ և երրորդ տարիներին տարիքային շեմը կիջեցվի համապատասխանաբար 45 և 35 տարեկանների համար, իսկ չորրորդ տարում համակարգը կդառնա համընդհանուր: Ֆինանսավորման համար առաջարկվում է հրաժարվել մասնավոր ապահովագրական վճարներից՝ դրանք փոխարինելով աշխատավարձերից գանձվող հարկերով, կորպորատիվ հարկերի բարձրացմամբ և Ուոլ Սթրիթի գործունեության նոր հարկատեսակներով:
Քաղաքական և տնտեսական մարտահրավերներ
Ծրագիրը բախվում է լուրջ տնտեսական մտահոգությունների: ԱՄՆ-ի բյուջեի դեֆիցիտը կազմում է 2 տրիլիոն դոլար, և Կոնգրեսի բյուջետային գրասենյակի (CBO) 2022 թվականի գնահատականներով՝ նույնիսկ տարիքային շեմը մինչև 60 տարեկան իջեցնելը բյուջետային դեֆիցիտը կավելացնի 155 միլիարդ դոլարով: Սանդերսը մտադիր է օգտագործել բյուջետային հաշտեցման (reconciliation) գործընթացը, որը թույլ է տալիս օրենսդրական փոփոխություններն անցկացնել պարզ մեծամասնությամբ՝ խուսափելով 60 ձայնի անհրաժեշտությունից:
Սենատում դեմոկրատների 56-44 հարաբերակցությունը լավագույնն է վերջին 16 տարվա ընթացքում, ինչը Սանդերսին հնարավորություն է տալիս առաջ մղել իր օրակարգը: Սենատորը շեշտում է, որ այս փոփոխությունները անհրաժեշտ են աշխատավոր ընտանիքների կյանքը բարելավելու համար: Չնայած նախկինում նա համագործակցել է հանրապետականների հետ դեղերի գների նվազեցման հարցում, այս անգամ նրա նպատակը համակարգային արմատական փոփոխությունն է, որն իր արտացոլումը կգտնի 2028 թվականի նախագահական ընտրությունների նախաշեմին:

