Տեղական երկաթուղային արտադրության անցման ռազմավարական որոշումը
2026 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Կանադայի կառավարությունը և ֆրանսիական Alstom S.A. մեքենաշինական հսկան կնքել են պատմական՝ 4,7 միլիարդ կանադական դոլարի (մոտ 3 միլիարդ եվրո) պայմանագիր՝ VIA Rail Canada-ի համար 313 նոր մարդատար վագոնների նախագծման, ճարտարագիտական մշակման և տեղական արտադրության վերաբերյալ։ Ինչպես հաղորդում է Alstom ընկերության պաշտոնական մամուլի ծառայությունը, այս խոշոր ներդրումը նպատակ ունի վերականգնել երկրի երկաթուղային արտադրության հզորությունները և նվազեցնել կախվածությունը արտասահմանյան մատակարարներից։
Կանադական հեղինակավոր The Globe and Mail պարբերականի փոխանցմամբ՝ երկրի վարչապետ Մարկ Քարնին հայտարարել է, որ այս քայլը նշանավորում է հստակ հրաժարում արտասահմանից պատրաստի գնացքների ներկրման նախկին քաղաքականությունից (օրինակ՝ ԱՄՆ-ում արտադրվող Siemens Charger լոկոմոտիվներից) և անցում դեպի սեփական արդյունաբերության զարգացում։ Գործարքը բաղկացած է երկու հիմնական մասից՝ 4 միլիարդ դոլար՝ 313 Adessia տիպի վագոնների արտադրության համար, և 700 միլիոն դոլար՝ 15 տարի ժամկետով տեխնիկական սպասարկման և պահեստամասերի մատակարարման երաշխավորման համար (TSSSA):
Արտադրական աշխարհագրությունը Քվեբեկում և Օնտարիոյում
Որպեսզի ապահովվի «Արտադրված է Կանադայում» պահանջը, Alstom-ը բաշխելու է աշխատանքները երկրի երկու խոշորագույն նահանգների արտադրամասերի միջև։ Նախագծային և ճարտարագիտական աշխատանքներն իրականացվելու են Քվեբեկի Սեն-Բրյունո-դե-Մոնտարվիլ քաղաքում գտնվող Alstom-ի մասնագիտացված կենտրոնում։ Վագոնների թափքերի հիմնական արտադրությունը կազմակերպվելու է Քվեբեկի Լա Պոկատիեր քաղաքում, իսկ վերջնական հավաքումն ու փորձարկումն իրականացվելու են Օնտարիո նահանգի Թանդեր Բեյ քաղաքի գործարանում։
Այս բաշխումն ունի կարևոր տնտեսական նշանակություն։ Թանդեր Բեյի և Լա Պոկատիերի գործարանները տարիներ շարունակ եղել են կանադական ծանր մեքենաշինության հենասյուները, սակայն պարբերաբար բախվել են պատվերների պակասի խնդրին։ Դաշնային կառավարության այս պատվերը երկարաժամկետ կայունություն կապահովի այս տարածաշրջանների տեղական աշխատաշուկայի համար՝ երաշխավորելով բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի պահպանումը։
Տնտեսական ազդեցությունը, աշխատատեղերը և ՀՆԱ-ի աճը
Ըստ Alstom-ի ներկայացրած տվյալների՝ նախագիծը կստեղծի կամ կպահպանի շուրջ 670 ուղղակի աշխատատեղ Alstom Canada-ում, ինչպես նաև հարյուրավոր անուղղակի աշխատատեղեր տեղական մատակարարների ցանցում։ Ընկերությունն ակտիվորեն համագործակցում է Կանադայի ավելի քան 900 տեղական մատակարարների հետ։ Հաշվարկների համաձայն՝ այս ներքին արտադրական ծրագիրը երկրի ՀՆԱ-ին կավելացնի ավելի քան 1,6 միլիարդ կանադական դոլար (մոտ 1 միլիարդ եվրո)՝ ապահովելով պետական միջոցների շրջանառությունը երկրի ներսում։
VIA Rail Canada-ի ժամանակավոր նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն Մաթյո Պակետը նշել է, որ նոր վագոնները փոխարինելու են ներկայիս հնացած շարժակազմին, որոնցից մի քանիսն արդեն 77 տարեկան են։ Հնամաշ վագոնների շահագործումը ոչ միայն ծախսատար էր, այլև չէր համապատասխանում ժամանակակից հարմարավետության, հաշմանդամություն ունեցող անձանց հասանելիության և թվային կապի չափանիշներին։ Նոր Adessia վագոնները կունենան 9 տարբեր կոնֆիգուրացիաներ (այդ թվում՝ ննջարանային, համատեղելի, ռեստորանային, համապատկերային և գմբեթավոր վագոններ) և կսպասարկեն 8 հիմնական երթուղիներ՝ կապելով շուրջ 400 համայնքներ, ներառյալ հեռավոր բնակավայրերն ու բնիկ ժողովուրդների (First Nations) տարածքները։
Քաղաքական համատեքստը և հաջորդ քայլերը
Վարչապետ Մարկ Քարնիի կառավարության համար սա խոշոր քաղաքական հաղթանակ է, որն ընդգծում է երկրի տնտեսական ինքնիշխանության ամրապնդումը։ Տրանսպորտի նախարար Սթիվեն ՄաքՔինոնը շեշտել է, որ տեղական արտադրությանն աջակցելը ռազմավարական նշանակություն ունի առևտրային հնարավոր խոչընդոտներից պաշտպանվելու տեսանկյունից։ Պայմանագրի ֆինանսական գրանցումը նախատեսված է Alstom-ի 2026/27 ֆինանսական տարվա երկրորդ եռամսյակում, որից հետո կսկսվեն ակտիվ նախագծային և արտադրական աշխատանքները Քվեբեկի և Օնտարիոյի գործարաններում։