Էներգետիկ ռազմավարության առանցքային փոփոխություն
Վենեսուելայի գործող նախագահ Դելսի Ռոդրիգեսը օգոստոսի 29-ին հանդես է եկել հեռուստաուղերձով՝ մանրամասներ ներկայացնելով Միացյալ Նահանգների հետ ստորագրված 25-ամյա նավթային համաձայնագրի վերաբերյալ։ Գործարքը, որը պաշտոնական Կարակասը որակում է որպես տնտեսական վերականգնման հիմնասյուն, նախատեսում է 17 ռազմավարական նավթահանքերի շահագործում՝ օրական 1,5 միլիոն բարել արդյունահանման նպատակով։
Ռոդրիգեսի խոսքով՝ ծրագիրը ներառում է Օրինոկոյի նավթային գոտում գտնվող 8 նոր հանքավայր (greenfield blocks) և 9 այլ ռազմավարական դաշտեր։ Վենեսուելայի պետական եկամուտների ծավալը, ըստ հաշվարկների, կարող է հասնել 209,335 միլիարդ դոլարի՝ մեկ բարելի դիմաց 65 դոլար գնի պարագայում։ Ռոդրիգեսը պարզաբանել է, որ յուրաքանչյուր վաճառված բարելի դիմաց պետությունը կստանա մոտ 19 դոլար՝ հավելելով, որ սա անհրաժեշտ քայլ է պատժամիջոցներից տուժած ոլորտը օտարերկրյա կապիտալի և տեխնոլոգիաների միջոցով վերականգնելու համար։
Պայմաններ և ինստիտուցիոնալ համատեքստ
Համաձայնագիրը նշանակալի շեղում է նախկին հարկային քաղաքականությունից։ Թեև Վենեսուելան պահպանում է իր ռեսուրսների նկատմամբ սեփականության իրավունքը, պայմանները ներառում են նվազագույնը 16% ռոյալթի և 34% շահութահարկ։ Ռոդրիգեսը համեմատել է սա 1990-ականների «նավթային բացման» հետ, երբ ռոյալթիները կազմում էին ընդամենը 1%։ Նա գործարքը ներկայացրել է որպես պրագմատիկ ընտրություն՝ նշելով. «Մենք ընտրել ենք ԱՄՆ-ի հետ դիվանագիտության ուղին՝ մեր տարաձայնությունները համագործակցության վերածելու համար»։
Այնուամենայնիվ, գործարքը քննադատության է ենթարկվել թափանցիկության բացակայության պատճառով։ Venezuelanalysis-ի տվյալներով՝ ԱՄՆ կառավարությունը կարող է ստանալ արդյունահանվող նավթի 55%-ի նկատմամբ վերահսկողություն և ինքնարժեքով գնելու իրավունք։ Կան նաև տեղեկություններ, որ Թրամփի վարչակազմը ծրագրում է 35% մասնաբաժին ձեռք բերել North American Blue Energy Partners (NABEP) ընկերությունում՝ գործառնություններն իրականացնելու համար։
Ներքին դիմադրություն և տնտեսական մտահոգություններ
Հայտարարությունը բողոքի ալիք է բարձրացրել Կարակասում, որը կազմակերպվել է «Հակաիմպերիալիստական ժողովրդական ճակատի» կողմից։ Քննադատները պնդում են, որ գործարքը չունի խորհրդարանական պատշաճ հաստատում և սպառնում է ազգային ինքնիշխանությանը։ Տնտեսագետ Ֆրանսիսկո Ռոդրիգեսը կասկածի տակ է դրել եկամուտների երկարաժամկետ արժեքը՝ նշելով գնաճի ազդեցությունը։ Բացի այդ, գործընթացում ներգրավված մասնավոր օպերատորների վերաբերյալ տեղեկատվության բացակայությունը մեծացրել է հանրային թերահավատությունը։