Սարսափից անդին. ինչպես հարավկորեական կինոն ստեղծեց սոցիալական տագնապների սեփական լեզուն

Ամենադիտվածներ

A family of five standing in a room with dark forest paintings in the background

Արագ Ընթերցում

  • Հարավկորեական սարսափ կինոն ծնվել է 1960-ականներին՝ օգտագործելով մելոդրաման քաղաքական գրաքննությունը շրջանցելու համար։
  • 1990-ականների վերջի դեմոկրատացումը բերեց ստեղծագործական բումի՝ միախառնելով սարսափը դպրոցական համակարգի և հոմոֆոբիայի քննադատության հետ։
  • Ժամանակակից կորեական սարսափը հենվում է ժանրերի միախառնման վրա՝ համադրելով սարսափը քաղաքական սատիրայի և մութ հեքիաթների հետ։
  • «Պադակ» և «Սվահա» ֆիլմերը ցույց են տալիս, որ կորեական կինոն իր ամենախորը սարսափը գտնում է մարդկային համակարգերի և մոլեռանդության մեջ։

Հարավկորեական սարսափ կինոարվեստն ավելին է, քան պարզապես գերբնական երևույթների ու արյունալի տեսարանների հավաքածուն։ Տասնամյակների ընթացքում երկրի կինոգործիչներն օգտագործել են այս ժանրը որպես բարդ պատմողական գործիք՝ միախառնելով ժողովրդական բանահյուսությունը, հոգեբանական տրավմաները և սուր մելոդրաման՝ կորեական հասարակության ամենամութ կողմերը վերլուծելու համար։ Ըստ կինոքննադատների և High on Films մասնագիտացված պարբերականի պատմական վերլուծության՝ կորեական սարսափ ֆիլմերի զարգացման ուղին անխզելիորեն կապված է երկրի քաղաքական փոփոխությունների, դեմոկրատացման և հասարակական տագնապների էվոլյուցիայի հետ։

1960-ականների հիմքերը. հոգեբանական տագնապ և մելոդրամա

Ժամանակակից կորեական սարսափի արմատները սկսվում են ոչ թե 2000-ականների բարձր տեխնոլոգիական թրիլերներով, այլ 1960-ականների խիստ վերահսկվող կինոաշխարհում։ Այս ժամանակաշրջանում այնպիսի ռեժիսորներ, ինչպիսիք են Կիմ Կի-յոնգը և Լի Ման-հին, դրեցին ժանրի հիմքերը։ Քանի որ ավտորիտար համակարգի օրոք բացահայտ քաղաքական քննադատությունը խստորեն սահմանափակված էր, կինոգործիչները դիմում էին հոգեբանական տագնապների և ընտանեկան դրամաների օգնությանը՝ արտահայտելու համար հասարակական ճնշումները։

Այս շրջանի վառ օրինակ է Լի Ման-հիի 1964 թվականի դասական «Սատանայի աստիճանը» (The Devil’s Stairway) ֆիլմը։ Այն պատմում է ամբիցիոզ վիրաբույժի մասին, ով սեփական կարիերայի համար սպանում է բուժքրոջը։ Երբ մեղքի զգացումը վերածվում է սարսափելի պատրանքների, հիվանդանոցի խարխուլ աստիճանները դառնում են բարոյական անկման ֆիզիկական և հոգեբանական փոխաբերություն։ Սա հիմք դրեց կորեական կինոյի կարևոր ավանդույթին. սարսափը երբեք գոյություն չունի ինքնին, այն մարդկային ագահության ու մեղքի հետևանքն է։

Դեմոկրատացումը և 1990-ականների վերջի վերածնունդը

1990-ականների վերջը շրջադարձային եղավ Հարավային Կորեայի համար։ Դեմոկրատական անցումը և գրաքննության թուլացումը կինոգործիչներին տվեցին աննախադեպ ազատություն։ Միևնույն ժամանակ, ճապոնական սարսափ ֆիլմերի (J-Horror) համաշխարհային հաջողությունը մեծ ազդեցություն ունեցավ կորեական նոր ալիքի վրա։ Կորեացի ռեժիսորները որդեգրեցին դրանց մթնոլորտային ու հոգեբանական տարրերը, սակայն դրանք հարստացրին տեղական սոցիալական խնդիրներով։

Այս շրջանում ծնվեց հանրահայտ «Միջանցքների շշուկը» (Whispering Corridors) ֆիլմաշարը, որն օգտագործում էր գերբնական տարրերը՝ բացահայտելու համար կորեական դպրոցական համակարգի դաժան մրցակցությունն ու հուզական մեկուսացումը։ Շարքի երկրորդ ֆիլմը՝ «Հիշիր մահվան մասին» (Memento Mori, 1999), դարձավ շրջադարձային։ Կենտրոնանալով երկու աշակերտուհիների գաղտնի հարաբերությունների վրա՝ ֆիլմը սովորական ուրվականների պատմությունը վերածեց հասարակական անհանդուրժողականության և ճնշումների դեմ ուղղված լուրջ քննադատության։

Ժանրային միախառնումներ և սոցիալական փոխաբերություններ

2000-ականներին կորեացի ռեժիսորներն ավելի հաճախ սկսեցին հրաժարվել ստանդարտ կաղապարներից՝ ստեղծելով ժանրային հիբրիդներ։ Բոնգ Ջուն-հոն միավորեց հրեշների մասին սարսափը քաղաքական սատիրայի հետ «Հյուրը» (The Host) ֆիլմում, իսկ Պակ Չան-ուկն օգտագործեց վամպիրիզմի թեման կրոնական մեղքի զգացումը հետազոտելու համար «Ծարավ» (Thirst) կինոնկարում։

Մեկ այլ հետաքրքիր զարգացում էր մութ հեքիաթների էկրանավորումը։ Իմ Փիլ-սունի «Հենզելն ու Գրետելը» (Hansel and Gretel, 2007) ֆիլմը փոխեց դասական հեքիաթի հեռանկարը։ Այստեղ սարսափի աղբյուրը ոչ թե կախարդն է, այլ մանկական ծանր տրավմաները։ Ֆիլմը վերածվում է տխուր պատմության՝ երեխաների նկատմամբ բռնության և անպաշտպան մանկության մասին։

Ժամանակակից շրջանում սոցիալական այլաբանությունները հասան նոր մակարդակի։ Լի Դե-հիի «Պադակ» (Padak, 2012) անիմացիոն ֆիլմը ցույց տվեց, որ սարսափը կարող է գոյություն ունենալ նույնիսկ ռեստորանի ակվարիումում։ Ձկների տեսանկյունից ներկայացված այս պատմությունը դաժան այլաբանություն է սոցիալական հիերարխիայի, գերության և գոյատևման պայքարի մասին։ Իսկ Ջանգ Ջե-հյունի «Սվահա. վեցերորդ մատը» (Svaha: The Sixth Finger, 2019) օկուլտային թրիլերը հետազոտում է կրոնական մոլեռանդության և կույր հավատքի վտանգները։

1960-ականների առաջին քայլերից մինչև 2016 թվականի «Գնացք դեպի Բուսան» (Train to Busan) ֆիլմով սկսված զոմբի-համաճարակի համաշխարհային բումը, հարավկորեական սարսափ կինոն ապացուցում է, որ ամենասարսափելի հրեշները ծնվում են հենց մարդկային հասարակության և պատմական տրավմաների ընդերքում։

Հետևեք մեզ Telegram-ում
|
Հրապարակող:Ազատ TV Խմբագրություն

Ամենաթարմ