ԱՄՆ Ֆեդերալ պահուստային համակարգի (ՖՊՀ) ղեկավար Կեվին Ուորշը Jackson Hole-ի տնտեսական քաղաքականության ամենամյա համաժողովում հանդես է եկել իր առաջին առանցքային ելույթով: Նա զգուշացրել է, որ բազային գնաճը շարունակում է մնալ անհանգստացնող բարձր մակարդակում՝ ակնարկելով առաջիկա ամիսներին տոկոսադրույքների հնարավոր բարձրացման մասին։ Ուորշի խոսքով՝ թեև ամռանը գնաճի որոշակի դանդաղում է արձանագրվել, դա չի վկայում հիմնական միտումների էական բարելավման մասին։
«Մենք պետք է վստահ լինենք, որ հիմնական գնաճը հստակ և բավարար արագությամբ շարժվում է դեպի մեր թիրախը։ Հակառակ դեպքում, մենք անելիքներ ունենք»,- հայտարարել է Ուորշը։ Մայիսի 22-ին Ջերոմ Փաուելին փոխարինած Ուորշի համար սա ամենահստակ ազդանշանն էր դրամավարկային քաղաքականության հետագա ուղղության վերաբերյալ։
Գնաճի զսպումը՝ առանց նախնական ուղենիշների
Ուորշի ելույթը տեղի է ունենում այն ֆոնին, երբ ֆինանսական շուկաները փորձում են ադապտացվել ՖՊՀ նոր ղեկավարի մոտեցումներին։ Ի տարբերություն իր նախորդների, Ուորշը վերահաստատել է իր հրաժարումը «նախնական ուղենիշներ» (forward guidance) տրամադրելուց՝ նշելով, որ տոկոսադրույքների փոփոխության վերաբերյալ նախապես կոնկրետ խոստումներ տալը սահմանափակում է ՖՊՀ-ի ճկունությունը։
Այս մոտեցումը որոշակի անորոշություն է առաջացրել Ուոլ Սթրիթում։ Տնտեսագետները նշում են, որ հստակ ազդանշանների բացակայությունը մեծացնում է շուկայական տատանողականությունը։ Հուլիսի 29-ի մամուլի ասուլիսից հետո առաջացած հարցերին ի պատասխան՝ Ուորշը պարզաբանել է, որ կարճաժամկետ տոկոսադրույքները մնում են գնաճի դեմ պայքարի հիմնական գործիքը։
ՖՊՀ ղեկավարը ընդգծել է, որ գնաճային ցուցանիշներն ավելի մտահոգիչ են, քան աշխատաշուկայի վիճակը, որտեղ գործազրկության մակարդակը ցածր է: Ըստ նրա տվյալների՝ վերջին մեկ տարում կառավարության կողմից հետևվող ապրանքների և ծառայությունների 54%-ի գները աճել են 3%-ով կամ ավելի։ Թեև սա ցածր է համավարակի շրջանի պիկային ցուցանիշներից, այն զգալիորեն գերազանցում է նախահամավարակային 32% միջին մակարդակը։
Տնտեսական ակտիվություն և պարտատոմսերի շուկայի լարվածություն
Ուորշը նաև նշել է, որ ընթացիկ տոկոսադրույքները բավարար չափով չեն սահմանափակում տնտեսական ակտիվությունը: Նա մատնանշել է արհեստական բանականության (ԱԲ) ենթակառուցվածքներում և սարքավորումներում խոշոր ընկերությունների ներդրումներն ու սպառողական ծախսերի բարձր մակարդակը։
Հուլիսին ՖՊՀ-ի կողմից նախընտրելի գնաճի ցուցանիշը կազմել է 3,7%: Թեև հունիսին և հուլիսին գնաճը փոքր-ինչ մեղմվել էր մայիսյան աճից հետո, այն շարունակում է բարձր մնալ ՖՊՀ 2% թիրախային մակարդակից: Ուորշի գնահատմամբ՝ քիչ հավանական է, որ գնաճն ինքնաբերաբար վերադառնա թիրախային ցուցանիշին առանց դրամավարկային քաղաքականության խստացման:
Միևնույն ժամանակ, երկարաժամկետ տոկոսադրույքները վերջին շաբաթներին աճել են ԱՄՆ բյուջեի դեֆիցիտի և տեխնոլոգիական ընկերությունների ներգրաված մեծածավալ փոխառությունների պատճառով: 30-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը հասել է վերջին 19 տարվա առավելագույն մակարդակին։ Սա ստիպել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթին դիմել արտակարգ քայլի․ սեպտեմբերի 9-ից ֆինանսների նախարարությունը առնվազն կկրկնապատկի պարտատոմսերի շաբաթական հետգնման ծավալները՝ հասցնելով դրանք շաբաթական ավելի քան 4 միլիարդ դոլարի։
Քաղաքական ճնշումներ և առաջիկա որոշումներ
Ուորշի խիստ դիրքորոշումը ձևավորվում է բարդ քաղաքական իրավիճակում: Նրան նշանակած նախագահ Դոնալդ Թրամփը շարունակում է պահանջել տոկոսադրույքների իջեցում՝ քննադատելով բարձր դրույքաչափերին աջակցող ՖՊՀ մյուս պաշտոնյաներին։
Բացի այդ, Սպիտակ տունը վերսկսել է նախկին նախագահ Ջո Բայդենի կողմից նշանակված ՖՊՀ կառավարիչ Լիզա Քուկին պաշտոնանկ անելու փորձերը։ Քուկի հեռացումը Թրամփին հնարավորություն կտա ձևավորել յոթ հոգանոց Կառավարիչների խորհրդի մեծամասնությունը, ինչը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում ՖՊՀ անկախության վերաբերյալ։
ՖՊՀ դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է սեպտեմբերի 15-16-ին: Թեև վերլուծաբանների մեծ մասը սպասում է, որ սեպտեմբերին տոկոսադրույքները կմնան անփոփոխ, CME FedWatch-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ ներդրողները ավելացնում են մինչև դեկտեմբեր տոկոսադրույքի բարձրացման վրա կատարվող գրազները: