2025 թվականի հուլիսի 6-ին «Հեզբոլլահի» նոր առաջնորդ շեյխ Նաիմ Քասեմը հեռուստատեսային ելույթում պնդեց, որ խմբավորումը չի հանձնվի իր զենքերը իսրայելական սպառնալիքների ներքո: Բեյրութի հարավային արվարձաններում անցկացված շիիթական Աշուրայի հիշատակման ժամանակ Քասեմը հայտարարեց, որ Իսրայելի շարունակական ագրեսիան մնում է տարածաշրջանի անկայունության հիմնական պատճառը: Նրա խոսքերը հնչեցին կարևոր պահին Լիբանանի համար, քանի որ միջազգային և ներքին ճնշումները աճում են, պահանջելով զսպել Իրանի աջակցություն ստացող այս խմբավորումը:
Նախապատմություն. փխրուն հրադադար
Անցյալ տարվա «Հեզբոլլահի» և Իսրայելի միջև հակամարտությունը խումբը զգալիորեն թուլացրեց՝ առաջ բերելով դրա զինաթափման նոր կոչեր: Նոյեմբերին ձեռք բերված հրադադարի համաձայնությամբ «Հեզբոլլահը» պարտավորվել էր իր մարտիկներին հեռացնել Լիտանի գետից հյուսիս, մինչդեռ Իսրայելը պետք է դուրս բերեր իր զորքերը Լիբանանի տարածքից: Սակայն համաձայնության իրականացումը բախվել է բազմաթիվ խնդիրների: Ըստ RFI-ի՝ Իսրայելը շարունակել է ռազմական հարվածները հարավային Լիբանանում՝ պատճառաբանելով «Հեզբոլլահի» օպերատիվների թիրախավորումը, մինչդեռ լիբանանյան պաշտոնյաները պնդում են, որ ապամոնտաժում են խմբավորման ենթակառուցվածքները՝ համաձայնության շրջանակներում: Չնայած այս ջանքերին, լարվածությունը մնում է բարձր, և կողմերը միմյանց մեղադրում են հրադադարի պայմանների խախտման մեջ:
Քասեմի վճռական ուղերձը
Իր ելույթում Քասեմը ներկայացրեց մի շարք պայմաններ, որոնք պետք է կատարվեն, նախքան «Հեզբոլլահը» կքննարկի զինաթափման հարցը: Դրանք ներառում են Իսրայելի լիակատար դուրսբերումը օկուպացված տարածքներից, ագրեսիայի դադարեցումը, անցյալ տարվա պատերազմի ընթացքում գերի վերցրած անձանց ազատումը և Լիբանանի վերակառուցման աշխատանքների մեկնարկը: «Միայն այդ ժամանակ մենք պատրաստ կլինենք քննարկել ազգային անվտանգության և պաշտպանության ռազմավարությունը»,- ասաց Քասեմը: Նրա խոսքերը մեծ ոգևորությամբ ընդունվեցին աջակիցների կողմից, որոնցից շատերը կրում էին «Հեզբոլլահի» դրոշներ և կազմակերպության նախկին առաջնորդ Հասան Նասրալլահի նկարները, որը զոհվել էր իսրայելական հարվածից անցյալ սեպտեմբերին:
Քասեմը նաև մերժեց Իսրայելի հետ հարաբերությունների նորմալացման որևէ հնարավորություն՝ նշելով, որ «Հեզբոլլահը» երբեք չի ընդունի նման քայլ: Լիբանանը, որը տեխնիկապես դեռ պատերազմում է Իսրայելի հետ, այս հարցի վերաբերյալ որևէ մեկնաբանություն չի արել: Ինչպես հաղորդում է RFI-ը, աջակիցները հավաքի ընթացքում կրում էին նաև պաղեստինյան և իրանական դրոշներ՝ ընդգծելով խմբավորման տարածաշրջանային կապերը:
Միջազգային և ներքին արձագանքներ
Քասեմի ելույթը համընկավ ԱՄՆ-ի դեսպան Թոմաս Բարաքի նախատեսված այցի հետ, որը, ըստ հաղորդումների, նպատակ ունի Լիբանանի իշխանություններին ստիպել «Հեզբոլլահի» զինաթափումը մինչև տարեվերջ: Լիբանանի նոր ղեկավարները, որոնք պաշտոնը ստանձնել են անցյալ տարվա հակամարտությունից հետո, հրապարակայնորեն աջակցում են զենքի պետական մենաշնորհի գաղափարին՝ միաժամանակ կոչ անելով Իսրայելին կատարել հրադադարի պայմանները: Սակայն այս հավասարակշռությունը պահելը մնում է լուրջ մարտահրավեր: RFI-ի տվյալներով՝ լիբանանյան կառավարությունը քննադատությունների է ենթարկվում ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային դերակատարների կողմից՝ «Հեզբոլլահի» ռազմական ներկայության հարցում իր գործողությունների համար:
Մինչ այդ, տարածաշրջանի շիիթական համայնքը Աշուրայի հիշատակումը նշել է համերաշխության և դիմադրության դրսևորումներով: Հարավային Լիբանանի Նաբատիյե քաղաքում հարյուրավոր մարդիկ հավաքվել են կրոնական այս առիթով՝ ընդգծելով իրենց աջակցությունը «Հեզբոլլահին»՝ դրա զենքերը դիտարկելով որպես Լիբանանի պաշտպանության կարևոր բաղադրիչ:
Նայելով ապագային
Լիբանանը կանգնած է բարդ իրավիճակի առաջ, որտեղ «Հեզբոլլահի» զինաթափման հարցը մնում է բուռն քննարկումների առարկա՝ ունենալով լայնածավալ հետևանքներ: Շատերի համար խմբի զենքերը խորհրդանշում են դիմադրություն և ազգային հպարտություն, իսկ մյուսների համար դրանք խաղաղության և կայունության խոչընդոտ են: Միջազգային ճնշումների աճի և ներքին բաժանումների խորացման պայմաններում առաջիկա ամիսները վճռորոշ կլինեն «Հեզբոլլահի» ապագան և տարածաշրջանում դրա դերը որոշելու համար:
«Հեզբոլլահի» վճռականությունը ընդգծում է Լիբանանի անվտանգության մարտահրավերների լուծման բարդությունները, քանի որ պատմական դժգոհություններն ու արդի աշխարհաքաղաքական դինամիկան շարունակում են ձևավորել պատմությունը: