Ինդոնեզիան բախվում է համազգային բողոքների ալիքին, որոնք առաջացել են պատգամավորների ֆինանսական արտոնությունների և ոստիկանության միջադեպի պատճառով, որը հանգեցրեց մոտոցիկլիստ առաքիչի մահվան: Բողոքները տարածվել են խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ Ջակարտայում, Բալիում և Սուրաբայում, դառնալով նախագահ Պրաբոու Սուբիանտոյի կառավարման ամենամեծ մարտահրավերը:
Ոստիկանության բռնությունները բորբոքում են հասարակության զայրույթը
Բողոքները սկսվեցին այն բանից հետո, երբ սոցիալական ցանցերում տարածվեց տեսանյութ, որտեղ ոստիկանության տակտիկական մեքենան մահացու հարվածում է առաքիչ Աֆֆան Կուրնյավանին օգոստոսի 30-ին: Ըստ Al Jazeera-ի, այս միջադեպը առաջացրեց լայնածավալ զայրույթ Ինդոնեզիայի զինված ոստիկանության՝ «Բրիմոբ» զորամասի դեմ, որն արդեն երկար ժամանակ քննադատության թիրախում է իր կոշտ մեթոդների համար:
Զորամասը, որը նախկինում զբաղվում էր զինված անջատողական շարժումների դեմ պայքարով, այժմ ավելի հաճախ օգտագործվում է բողոքները ճնշելու համար: Մարդու իրավունքների կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Amnesty International Indonesia-ն, մատնանշել են, որ «Բրիմոբ»-ի գործողությունների համար գրեթե երբեք պատասխանատվություն չի կրում: «Մարդու իրավունքների խախտումներն այստեղ գրեթե երբեք չեն հասնում քաղաքացիական դատարան»,- նշել է Ամնեստիի տնօրեն Ուսման Համիդը:
Տնտեսական անհավասարություն և պատգամավորների արտոնություններ
Թեև ոստիկանության միջադեպը դարձավ բողոքների հիմնական պատճառը, սակայն դրա հիմքում ընկած են տնտեսական անհավասարությունները և պատգամավորների անտարբերությունը հասարակության խնդիրների նկատմամբ: Ինչպես հաղորդում է Bloomberg-ը, Ինդոնեզիայի խորհրդարանը վերջերս հաստատել է պատգամավորների համար խոշոր պարգևավճարներ և արտասահմանյան այցելությունների արտոնություններ, ինչը զայրույթ առաջացրեց ցածր աշխատավարձերով ապրող քաղաքացիների շրջանում:
Բողոքողները, որոնց թվում են ուսանողներ և մոտոցիկլիստ առաքիչներ, փողոցներ են դուրս եկել՝ պահանջելով վերացնել այս արտոնությունները: Ջակարտայում, Բալիում և Սուրաբայում անցկացված ցույցերը հավաքել են հարյուրավոր մասնակիցներ, որոնք բողոքել են ոստիկանության և կառավարության շենքերի առջև՝ օգտագործելով նաև խորհրդանշական դրոշներ, ինչպես օրինակ «One Piece» անիմեի դրոշը:
Կառավարության արձագանքը և բարեփոխումների խոստումները
Լարվածության աճի ֆոնին նախագահ Պրաբոու Սուբիանտոն օգոստոսի 31-ին դիմեց ազգին: Ինչպես հաղորդում է South China Morning Post-ը, նա հայտարարել է Չինաստան իր նախատեսված այցը չեղարկելու մասին՝ տեղական իրավիճակը վերահսկելու համար: Իր հեռուստատեսային ելույթի ժամանակ Պրաբոուն խոստացավ վերացնել պատգամավորների հակասական արտոնությունները և իրականացնել բարեփոխումներ՝ հասարակության դժգոհությունները մեղմելու համար:
Քաղաքական կուսակցություններն արդեն սկսել են քայլեր ձեռնարկել, որոշ անդամներ զրկվել են խորհրդարանի անդամությունից՝ ուժի մեջ մտնելով սեպտեմբերի 1-ից: Այս միջոցառումները նպատակ ունեն մեղմել հասարակական դժգոհությունը և վերականգնել վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ: Սակայն ակտիվիստները պնդում են, որ ավելի լայն բարեփոխումներ են անհրաժեշտ՝ ոստիկանության ապագա բռնությունները կանխելու համար:
Պատմական համատեքստ և ապագայի հեռանկարներ
Ընթացիկ բողոքները չեն հանդիսանում մեկուսացված իրադարձություն, այլ Ինդոնեզիայում երկարատև անհանգստությունների մի մաս: Ոստիկանության զինվածացումը, հատկապես «Բրիմոբ» զորամասի, դարձել է վիճահարույց թեմա Սուհարտոյի ռեժիմի անկումից հետո: Հաջորդող վարչակարգերի ընթացքում ոստիկանության ուժերը ստացել են զգալի ֆինանսավորում, ինչը խորացրել է նրանց ազդեցությունը թե՛ անվտանգության, թե՛ քաղաքականության ոլորտներում:
Փորձագետները զգուշացնում են, որ առանց լուրջ բարեփոխումների բողոքների և բռնաճնշումների ցիկլը կշարունակվի: Ինչպես նշել է Կոնտրասի ներկայացուցիչ Դիմաս Բագուս Արեան, «Զանգվածները միշտ կմնան հիասթափված և կպահպանեն վրեժի զգացումը ոստիկանության նկատմամբ ապագայում»:
Ինդոնեզիայում ընթացող իրադարձությունները ընդգծում են համալիր բարեփոխումների անհրաժեշտությունը, որոնք կանդրադառնան ինչպես տնտեսական անհավասարությունների, այնպես էլ իրավապահ համակարգի համակարգային խնդիրների վրա: Արդյոք նախագահ Պրաբոուի վարչակարգը կկարողանա հաղթահարել այս մարտահրավերը՝ դեռևս հարց է: