ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի խորհրդական Ջարեդ Քուշները բացահայտել է 2025 թվականի հոկտեմբերի Գազայի հրադադարի համաձայնագրին հանգեցրած դիվանագիտական գործընթացի մանրամասները։ Կիևում կայացած համաժողովի ժամանակ Քուշները խոստովանել է, որ Վաշինգտոնն օգտագործել է 2025թ. սեպտեմբերին Քաթարի մայրաքաղաք Դոհայում Իսրայելի ձախողված ռազմական գործողության հետևանքով առաջացած միջազգային դժգոհությունը՝ Իսրայելին համաձայնագրի մղելու համար, հաղորդում է The Jerusalem Post-ը։
Իսրայելական ավիացիայի հարվածը Դոհային՝ ՀԱՄԱՍ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին վերացնելու նպատակով, ձախողվել էր՝ հանգեցնելով միայն ՀԱՄԱՍ-ի ցածր օղակի անդամների և Քաթարի անվտանգության աշխատակցի մահվան։ Գործողությունը հարուցել էր միջազգային սուր քննադատություն, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի կողմից։ Ինչպես նշում է The Media Line-ը, վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն ստիպված էր պաշտոնական ներողություն խնդրել Քաթարից՝ խոստանալով այլևս չխախտել երկրի տարածքային ամբողջականությունը։
Մեկուսացումը՝ որպես լծակ
Քուշները Դոհայի հարվածը որակել է որպես «սարսափելի» և «ռազմական առումով անհաջող» գործողություն, որը Իսրայելին դրել է համաշխարհային մեկուսացման մեջ։ Նրա խոսքով՝ այդ իրավիճակը ԱՄՆ-ին հնարավորություն է տվել ճնշում գործադրել Իսրայելի վրա։ «Մենք օգտագործեցինք այդ դինամիկան՝ նրանց այնպիսի գործարքի մղելու համար, որից այսօր նրանք բավարարված են», – նշել է Քուշները։ Թեև իսրայելական կողմը սկզբում դժկամություն է դրսևորել, սակայն 20-կետանոց պլանը, որը ներառում էր պատանդների ազատում և իսրայելական զորքերի մասնակի դուրսբերում, հետագայում ընդունվել է որպես հաջողված քայլ։
Հակասական գնահատականներ
i24NEWS-ի փոխանցմամբ՝ իսրայելցի պաշտոնյաները կտրականապես մերժել են Քուշների պնդումը։ Նրանք պնդում են, որ հարվածը ոչ թե մեկուսացման, այլ ՀԱՄԱՍ-ին «անձեռնմխելիության բացակայության» մասին հստակ ազդակ ուղարկելու միջոց էր։ Ըստ իսրայելական կողմի՝ «մարդասպանների համար անձեռնմխելիություն չկա» ուղերձը եղել է գործարքի իրական շարժիչ ուժը։
Գազայի հետագա կառավարման և ապառազմականացման հարցերը մնում են չլուծված։ Քուշները նշել է, որ ակնկալվում է նոր կառավարման կառուցվածքի ներդրում, սակայն ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափման հարցում առկա փակուղին և Իսրայելի կողմից զորքերի դուրսբերման կասեցումը շարունակում են պահպանել լարվածությունը տարածաշրջանում։
Դիտարկելու հարցեր
Ո՞ր կետերն են մնում չիրականացված 20-կետանոց պլանից։
Հիմնական չիրականացված կետը ՀԱՄԱՍ-ի համապարփակ զինաթափումն է։ ՀԱՄԱՍ-ը հրաժարվել է հանձնել թեթև զենքերը և ապամոնտաժել ռազմական ենթակառուցվածքները, ինչը ստիպել է Իսրայելին կասեցնել զորքերի հետագա դուրսբերումը։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Զինաթափման շուրջ հետագա բանակցությունների հստակ ժամանակացույցը դեռևս անորոշ է։
Ինչո՞ւ իսրայելցի պաշտոնյաները մերժեցին Դոհայի հարվածի վերաբերյալ Քուշների գնահատականը։
Իսրայելցի պաշտոնյաները պնդում են, որ հարվածը «դիվանագիտական ձախողում» որակելը խեղաթյուրում է գործողության ռազմավարական նպատակը, որը նրանք դիտարկում են որպես ՀԱՄԱՍ-ի ղեկավարության դեմ ուղղված անհրաժեշտ ուժի ցուցադրում՝ անկախ հետևանքներից։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ ։ Պարզ չէ, թե արդյոք այս մերժումը արտացոլում է ավելի լայն քաղաքական տարաձայնություն Թրամփի նախկին վարչակազմի և Իսրայելի ներկայիս անվտանգության դոկտրինի միջև։
Դիտանկյուններ
ԱՄՆ դիվանագիտական տեսանկյուն vs Իսրայելի անվտանգության տեսանկյուն
Դիտանկյուն
ԱՄՆ դիվանագիտական տեսանկյուն
Թրամփի վարչակազմի մոտեցումը, ըստ Քուշների, միջազգային ճգնաժամերը դիտարկում է որպես կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավորություն։ Ընդունելով Դոհայի հարվածի «սարսափելի» բնույթը և միաժամանակ օգտագործելով դրա հետևանքները՝ վարչակազմը դիվանագիտության նկատմամբ պրագմատիկ մոտեցում է ցուցադրում, որտեղ մարտավարական ձախողումները վերածվում են երկարաժամկետ քաղաքական նպատակների հասնելու լծակների։
Իսրայելի անվտանգության տեսանկյուն
Իսրայելցի պաշտոնյաները մարտավարական զսպումը գերադասում են դիվանագիտական ընկալումներից։ Քուշների վարկածի մերժումը շեշտում է, որ ներքին անվտանգության հրամայականները և հակառակորդին հստակ ազդակ ուղարկելու անհրաժեշտությունը գերակայում են ժամանակավոր միջազգային մեկուսացման ռիսկի նկատմամբ՝ գործողությունը որակելով որպես հոգեբանական պատերազմում հաջողություն։
Oracle-ը հայտնել է իր GPU-ների պարկի 97.9% ծանրաբեռնվածության մասին, ինչը վկայում է, որ AI սարքավորումների պահանջարկը շարունակում է գերազանցել առաջարկը։
64-ամյա տղամարդը մեղավոր է ճանաչվել 18 մեղադրանքով, այդ թվում՝ բռնաբարության և երեխայի նկատմամբ սեռական ոտնձգության, որոնք սկսվել են երբ զոհը 6 տարեկան էր։