Միդլսբրոյի մոտակայքում գտնվող A66 երկկողմանի մայրուղու վրա տեղի ունեցած աղետալի ճակատային բախումը վերածվել է Թիսայդի (Teesside) վերջին պատմության ամենախոշոր կազմակերպված հանցավորության հետաքննություններից մեկին: Ինչպես հաղորդում են BBC-ն և The Guardian-ը՝ հղում անելով Քլիվլենդի ոստիկանության (Cleveland Police) պաշտոնական հայտարարություններին, վերջին 24 ժամվա ընթացքում ձերբակալվել է ևս յոթ տղամարդ, ինչի արդյունքում այս գործով ձերբակալվածների ընդհանուր թիվը հասել է 24-ի: Այն, ինչ սկզբում թվում էր սոսկ ողբերգական ճանապարհատրանսպորտային պատահար՝ ոստիկանական հետապնդման ընթացքում, արագորեն վերածվել է տեղական հանցավոր ցանցերի դեմ լայնածավալ պայքարի:
Քրեական հետաքննության արագ ընդլայնումը
Քլիվլենդի ոստիկանության գործողության վերջին փուլն իրականացվել է հինգշաբթի ուշ երեկոյան՝ օգոստոսի 27-ին, երբ հատուկ նշանակության ջոկատայինները Գրեյնջթաունի (Grangetown) Քինգսլի ռոուդում կանգնեցրել են Mercedes մակնիշի ավտոմեքենա: Մեքենայի մեջ գտնվող չորս տղամարդիկ (35, 25, 40 և 21 տարեկան) ձերբակալվել են, իսկ իրավապահները հայտնաբերել ու առգրավել են մեծ քանակությամբ Ա դասի թմրամիջոցներ և 15,000 ֆունտ ստերլինգ կանխիկ դրամ: Ոստիկանության պետի օգնական Ուեյն Ֆոքսը հայտնել է, որ կասկածյալները հարցաքննվում են կյանքին վտանգ սպառնացող գույքային վնաս պատճառելու, հրկիզման և Ա դասի թմրանյութերի տարածման կասկածանքով:
Նյութը պատրաստվել է BBC-ի և The Guardian-ի հրապարակած տեղեկությունների հիման վրա։
Հրկիզման մեղադրանքը վերաբերում է չորեքշաբթի վաղ առավոտյան Աթլի ռոուդում տեղի ունեցած շարժական տան (կարավանի) միտումնավոր հրկիզմանը: Իսկ գույքային վնասի մեղադրանքը կապված է կիրակի օրը Սթիլ Քրեսենթում բնակելի տան պարսպի բախման հետ: Թեև Քլիվլենդի ոստիկանությունը նշել է, որ այս կոնկրետ ձերբակալությունը ուղղակիորեն չի կապվում A66-ի վթարի հետ, այնուամենայնիվ, այն հանդիսանում է վթարից հետո սկսված հակախմբային լայնածավալ գործողության մաս:
Արդեն իսկ առաջադրված մեղադրանքների ծանրությունը փաստում է հանցավոր ցանցի լրջության մասին: 19-ամյա Քայ Բիթիին մեղադրանք է առաջադրվել կյանքին վտանգ սպառնացող հրազեն պահելու համար, 26-ամյա Քեմերոն Ջորջին՝ Ա դասի թմրամիջոցների իրացման և հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույք տնօրինելու համար, իսկ 21-ամյա Քայ Ինիկոյին՝ Բ դասի թմրամիջոցների իրացման համար: Ձերբակալվել են նաև երկու կին (61 և 47 տարեկան)՝ զենքի և թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության կասկածանքով, ինչը ցույց է տալիս, թե որքան խորն է թափանցել այս ցանցը տեղական համայնքներ:
Աննախադեպ բռնության և կորուստների շաբաթը
Այս ծավալուն մոբիլիզացիայի պատճառ դարձավ օգոստոսի 22-ի սոսկալի վթարը: Volkswagen Passat մակնիշի մեքենան, որում գտնվում էր հինգ երիտասարդ, հակառակ ուղղությամբ ընթանալիս ճակատ-ճակատի բախվել էր ոստիկանական մեքենային: Տեղում զոհվել էին ոստիկաններ Մեթյու Բլեյդսը (37 տարեկան) և Թոմ Քլաֆը (38 տարեկան): Զոհվել էին նաև Passat-ի բոլոր հինգ ուղևորները՝ 17-ամյա Քոուլ Ուորթին, 17-ամյա Թեո Ռեյը, 18-ամյա Մաքայ Սադինգթոնը և 23-ամյա Մայքլ Քեհիլն ու Յակուբ Մատուսիակը:
Այս ողբերգությունն անմիջապես սրեց իրավիճակը համայնքում: Մայքլ Քեհիլի հիշատակի հավաքի ժամանակ Դարհեմ կոմսությունում մի քանի մեքենաներ հրկիզվեցին, ինչը հանգեցրեց անկարգությունների: Միդլսբրոյի և Արևելյան Թորնաբիի լեյբորիստ պատգամավոր Էնդի Մաքդոնալդը տեղի ունեցող բռնություններն անվանեց «ահաբեկչություն»՝ նշելով, որ առկա է պատճառահետևանքային կապ կազմակերպված հանցավորության հետ, որի պատճառով բնակիչներն իրենց սեփական տներում ապահով չեն զգում:
Իրավիճակն ավելի բարդացավ, երբ չորեքշաբթի օրը Գրեյնջթաունում տեղի ունեցած տան հրդեհի հետևանքով զոհվեցին 34-ամյա Նատալի Մաքդոնալդը և նրա 7-ամյա զարմուհին՝ Վալենտինա Ֆոստերը: Թեև զոհվածի եղբայրը հայտարարել է, որ իր քույրը կապ չի ունեցել հանցախմբերի հետ, ոստիկանությունը չի բացառում հնարավոր կապը A66-ի դեպքերի և այս հրդեհի միջև:
Քաղաքական հետևանքները և ֆինանսավորման ճգնաժամը
Տեղի ունեցածը լայն արձագանք է գտել քաղաքական վերնախավում: Չարլզ III թագավորը նամակ է հղել զոհված ոստիկանների ընտանիքներին՝ հայտնելով իր ցավակցությունը: «Միդլսբրո» ֆուտբոլային ակումբը հարգանքի տուրք է մատուցել նրանց հիշատակին «Ուեսթ Բրոմվիչ Ալբիոնի» դեմ խաղից առաջ:Ռեդքար և Քլիվլենդ խորհրդի ղեկավար Ալեք Բրաունը նամակ է գրել վարչապետ Էնդի Բերնհեմին (Andy Burnham)՝ պահանջելով արտակարգ ֆինանսավորում: Նա նշել է, որ խնայողությունների քաղաքականության պատճառով Քլիվլենդի ոստիկանությունը կորցրել է մինչև 500 սպա, ինչը զգալիորեն թուլացրել է նրանց կարողությունները նման աննախադեպ ճգնաժամերին դիմակայելու հարցում: Ոստիկանության հարցերով հանձնակատար Մեթ Սթորին նույնպես քննադատել է «հնացած և անարդյունավետ ֆինանսավորման համակարգը», որը խոչընդոտում է հանցավորության դեմ արդյունավետ պայքարին:
Համակարգային անվտանգության խնդիրներն ու իրավական հաջորդ քայլերը
Քանի որ դատաբժշկական և իրավական գործընթացները նոր են սկսվում, Թիսայդի կորոներ Փոլ Ափլթոնը պաշտոնապես բացել է յոթ զոհերի մահվան հանգամանքների քննությունը: Ոստիկանության համար առաջնահերթություն է մնում Գրեյնջթաունում և Սաութ Բենքում անվտանգության ապահովումը:
Առաջիկա շաբաթները վճռորոշ կլինեն, քանի որ քննիչները վերլուծում են առգրավված Mercedes մեքենան, թվային սարքերը և կանխիկ դրամը՝ հանցավոր խմբավորման ֆինանսական և լոգիստիկ ուղիները բացահայտելու համար: Այս ճգնաժամը ստիպել է երկրում լուրջ քննարկում սկսել այն մասին, թե արդյոք տարածաշրջանային ոստիկանական ուժերը բավարար չափով զինված և պատրաստված են՝ դիմակայելու նման վտանգավոր հանցավոր սինդիկատներին: