ՆՅՈՒ ՅՈՐՔ (Azat TV) – Ուոլ Սթրիթում թվային ակտիվների գնային պատերազմն էլ ավելի սրելով՝ Morgan Stanley Investment Management (MSIM) ընկերությունը պաշտոնապես սկսել է երկու նորարարական բորսայական արտադրանքների (ETP) առևտուրը NYSE Arca բորսայում։ Ինչպես հայտնում են Cointribune և CryptoPotato պարբերականները, 2026 թվականի հուլիսի 28-ին մեկնարկած Morgan Stanley Ethereum Trust (բորսայական տիկեր՝ MSSE) և Morgan Stanley Solana Trust (MSOL) հիմնադրամները սահմանել են գնագոյացման նոր համաշխարհային նշաձող՝ առաջարկելով ընդամենը 0,14% կառավարման միջնորդավճար։ Սա ամենացածր ցուցանիշն է ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում՝ ուղղակի մարտահրավեր նետելով կրիպտո-ավանդական և խոշոր ֆինանսական թողարկողներին։
Բացի ագրեսիվ սակագնային քաղաքականությունից, այս թողարկումը նաև կարևոր գործառնական նվաճում է. երկու հիմնադրամներն էլ նախագծված են այնպես, որ իրենց տիրապետած կրիպտոարժույթների մի մասը ուղղեն սթեյքինգի (staking) և ստացված վավերացման ողջ եկամուտը (100%) փոխանցեն բաժնետերերին։ Morgan Stanley-ն հստակ հայտարարել է, որ որևէ միջնորդավճար կամ հավելյալ վճար չի պահելու սթեյքինգից ստացված եկամուտներից՝ ապահովելով շահերի լիակատար համընկնում ինստիտուցիոնալ ներդրողների և ակտիվների կառավարիչների հետ, ովքեր ցանկանում են ստանալ թե՛ ակտիվի գնային աճի հնարավորությունը, թե՛ բլոկչեյն ցանցի սեփական եկամտաբերությունը։
Կրիպտո ETP-ների գնագոյացման նոր նշաձողը
Նախքան Morgan Stanley-ի մուտքը շուկա, ԱՄՆ-ում ալտքոինների սփոթ ֆոնդերի մրցակցային միջավայրը բնութագրվում էր միջնորդավճարների չնչին տարբերություններով։ Grayscale-ի Mini Ethereum Trust-ը նախկինում առաջարկում էր ամենացածր վճարը Ethereum ֆոնդերի շրջանում՝ 0,15%, իսկ Franklin Templeton-ի Solana գործիքը (SOEZ) հանդիսանում էր ամենամատչելի տարբերակը՝ 0,19% միջնորդավճարով։ Սահմանելով 0,14% սակագին թե՛ MSSE-ի, թե՛ MSOL-ի համար՝ Morgan Stanley-ն զգալիորեն շրջանցել է իր մրցակիցներին։ Bloomberg-ի ETF վերլուծաբան Էրիկ Բալչունասը նշել է, որ այս գնային ռազմավարությունը երկու ֆոնդերն էլ դարձնում է «ամենաէժանը ԱՄՆ-ում և աշխարհում»՝ ազդարարելով, որ խոշոր բանկային հաստատությունները պատրաստ են զոհաբերել կարճաժամկետ կառավարման մարժաները՝ շուկայում գերիշխող դիրք գրավելու համար։
Այս մոտեցումը կրկնում է այն ռազմավարությունը, որը Morgan Stanley-ն կիրառեց իր Bitcoin Trust (MSBT) հիմնադրամի համար, որը թողարկվել էր 2026 թվականի սկզբին նույն՝ 0,14% միջնորդավճարով։ MSBT-ն, որը Morgan Stanley-ին դարձրեց ԱՄՆ-ի առաջին խոշոր բանկային ակտիվների կառավարիչը, որն ունի սեփական սփոթ Bitcoin ETP-ն, առաջին իսկ օրը գրանցեց 34 միլիոն դոլարի առևտրի ծավալ, իսկ արդեն 2026 թվականի հուլիսի 16-ի դրությամբ կառավարվող ակտիվների (AUM) ծավալը գերազանցեց 381 միլիոն դոլարը։ Այս նույն սակագինը տարածելով Ethereum-ի և Solana-ի վրա՝ բանկն իր թվային ակտիվների փաթեթը միավորում է մեկ մրցունակ և միասնական մոդելի ներքո։
Սթեյքինգի մեխանիզմը և հարկային օպտիմալացումը
ԱՄՆ-ում գրանցված բորսայական արտադրանքի մեջ սթեյքինգի եկամտաբերության ներառումը բարդ ֆինանսական ինժեներիայի արդյունք է, որը հնարավոր է դարձել վերջին կարգավորող հստակեցումների շնորհիվ։ Սթեյքինգը ենթադրում է Proof-of-Stake (PoS) տոկենների (ինչպիսիք են Ether-ը և Solana-ն) սառեցում համապատասխան բլոկչեյններում՝ գործարքները վավերացնելու և դրա դիմաց նոր տոկեններ ու գործարքների միջնորդավճարներ ստանալու համար։ Նախկինում ԱՄՆ թողարկողները բախվում էին լուրջ կարգավորող և հարկային խոչընդոտների, երբ փորձում էին այդ եկամուտները փոխանցել ֆոնդի փայատերերին։
Գործնականում Morgan Stanley-ի նոր տրաստերը կուղղեն իրենց ակտիվների զգալի մասը սթեյքինգի։ Ըստ ԱՄՆ Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովի (SEC) գրանցման փաստաթղթերի՝ MSSE-ի դեպքում Ethereum-ի պահուստների 50%-ից մինչև 80%-ը կուղղվի սթեյքինգի, իսկ MSOL-ի դեպքում Solana-ի պահուստների մինչև 100%-ը։ Սթեյքինգի գործընթացը կառավարվելու է ոլորտի առաջատար ինստիտուցիոնալ ենթակառուցվածքային գործընկերների կողմից, ինչպիսիք են Figment-ը, Galaxy-ն և Coinbase Canada-ն։ Ներդրողների եկամտաբերությունը պաշտպանելու համար այս երրորդ կողմի ծառայություններ մատուցողների վճարները խստորեն սահմանափակված են ստացված եկամտի առավելագույնը 5%-ով, ընդ որում Morgan Stanley-ն իրեն որևէ մասնաբաժին չի պահում։
Այս կառուցվածքը չափազանց արդյունավետ է հարկային տեսանկյունից՝ շնորհիվ 2025 թվականի վերջին տեղի ունեցած կարգավորող փոփոխության։ 2025 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը և Ներքին եկամուտների ծառայությունը (IRS) հրապարակեցին Revenue Procedure 2025-31 ուղեցույցը։ Այս որոշումը թույլ է տալիս բորսայական ֆոնդերին սթեյքինգի ենթարկել մեկ ակտիվ և ստացված եկամուտներն ուղղակիորեն փոխանցել բաժնետերերին՝ առանց ֆոնդի մակարդակով առանձին, բարդ հարկային պարտավորություններ առաջացնելու։ Այս կարգավորումը վերացրեց հիմնական գործառնական խոչընդոտը, որը նախկինում հետ էր պահում ինստիտուցիոնալ կառավարիչներին ավանդական բրոքերային հաշիվների միջոցով բլոկչեյնի եկամտաբերությունից օգտվելուց։
Թվային ակտիվների երկկողմանի ռազմավարությունը
MSSE-ի և MSOL-ի թողարկումը առանձին փորձարկում չէ, այլ Morgan Stanley-ի կողմից իրականացվող համակարգված թվային ռազմավարության վերջին փուլը։ Վերջին տարվա ընթացքում բանկային հսկան համակարգված կերպով կառուցել է ենթակառուցվածքներ՝ թե՛ խոշոր ինստիտուցիոնալ կապիտալը, թե՛ մանրածախ բրոքերային հոսքերը գրավելու համար։
Մանրածախ սեգմենտում Morgan Stanley-ն վերջերս ներդրել է սփոթ կրիպտոարժույթների առևտուրն իր E*TRADE հարթակում։ Ֆինանսական ենթակառուցվածքների մատակարար Zero Hash-ի հետ տեխնիկական համագործակցության շնորհիվ E*TRADE-ի համապատասխան հաճախորդներն այժմ կարող են ուղղակիորեն գնել, վաճառել և պահել Bitcoin, Ether և Solana։ Այս բրոքերային ծառայությունն աշխատում է ինստիտուցիոնալ ETP փաթեթին զուգահեռ։ Մինչ Zero Hash-ի հետ գործընկերությունն ապահովում է անհրաժեշտ իրացվելիությունն ու պահառությունը անհատ ներդրողների համար, NYSE Arca-ում ցուցակված տրաստերն առաջարկում են կարգավորվող և պարզեցված ուղի ակտիվների կառավարիչների համար՝ առանց մասնավոր բանալիների կառավարման բարդության։
Morgan Stanley Investment Management-ի ETF գծով համաշխարհային ղեկավար Էլի Ուոլեսն ընդգծել է ընկերության ETF ստորաբաժանման արագ աճը. «2023 թվականին մեր առաջին ETF-ների ներդրումից ի վեր մենք կառուցել ենք ETF-ների և ETP-ների դիվերսիֆիկացված փաթեթ, որն այժմ գերազանցում է 14 միլիարդ դոլարը կառավարվող ակտիվների ծավալով»։ MSIM-ի փաթեթն այժմ ներառում է 22 տարբեր ապրանքներ, որոնցից երեքը թվային ակտիվների ETP-ներ են։
Շուկայական հետևանքները և մրցակցային ճնշումը
Սթեյքինգի եկամուտներն ավանդական ցածրարժեք ֆոնդերի մեջ ներառելով՝ Morgan Stanley-ն կարող է էականորեն փոխել կրիպտոարժույթների ֆոնդերի ողջ հատվածի դինամիկան։ Այն ակտիվների կառավարիչները, ովքեր թողարկել էին սփոթ կրիպտո ETF-ներ առանց սթեյքինգի հնարավորության, կարող են բախվել իրենց արտադրանքի վերակառուցման կամ միջնորդավճարների կրճատման անհրաժեշտությանը՝ կապիտալի արտահոսքից խուսափելու համար։
Ավելին, այս տրաստերի ամենօրյա թափանցիկությունն ապահովվում է գնագոյացման ճանաչված ստանդարտների միջոցով։ MSSE-ն հետևում է CoinDesk Ether Benchmark 4 PM NY Settlement Rate-ին, իսկ MSOL-ը՝ CoinDesk Solana Benchmark-ին։ Foreside Fund Services-ը հանդես է գալիս որպես մարքեթինգային գործակալ երկու տրաստերի համար՝ ապահովելով համապատասխանությունը խիստ կարգավորող ստանդարտներին։
Երկարաժամկետ հեռանկարում MSSE-ի և MSOL-ի հաջողությունը լուրջ փորձություն կլինի Proof-of-Stake արձանագրությունների նկատմամբ ինստիտուցիոնալ հետաքրքրությունը չափելու համար։ Եթե կապիտալի ներհոսքը համապատասխանի կամ գերազանցի բանկի Bitcoin տրաստի ցուցանիշները, դա ցույց կտա, որ ավանդական կառավարիչները Ethereum-ը և Solana-ն դիտարկում են ոչ միայն որպես սպեկուլյատիվ ակտիվներ, այլ որպես եկամտաբեր ֆինանսական ենթակառուցվածք։